Nsan hüquqları v



Yüklə 1.82 Mb.
PDF просмотр
səhifə9/12
tarix04.12.2016
ölçüsü1.82 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12

ə

  ya 

passiv rü

ş

v

ə

tl

ə

 

ə

l

ə

 alma cinay

ə

tind

ə

 “t

ə

klif etm

ə

”, “v

ə

d  verm

ə

”  v

ə

 “t

ə

klif  v

ə

  ya 

v

ə

din q

ə

bul edilm

ə

si” anlayı

ş

larını daxil edilsin. 

57. 


ş

v



ə

tl

ə



 

ə

l



ə

  alma  müdd

ə

alarının  dig



ə

r  elementl

ə

ri  il


ə

 

ə



laq

ə

dar  Cinay



ə

M



ə

c

ə



ll

ə

sinin 311 v



ə

 312-ci madd

ə

l

ə



rind

ə

 aydın 



şə

kild


ə

 göst


ə

rilmi


ş

dir ki, bu cinay

ə

tl

ə



“birba


ş

a v


ə

 ya dolayı, 

şə

xs

ə



n v

ə

 ya üçüncü 



şə

xsin vasit

ə

çiliyi il



ə

” tör


ə

dil


ə

 bil


ə

r. Bundan 

ə

lav


ə

,  onlar  mü

ə

yy

ə



n  edirl

ə

r  ki,  v



ə

zif


ə

li 


şə

xs  imtiyaz  v

ə

  ya  üstünlüyü  “özü  v



ə

  ya 


üçüncü 

şə

xsl



ə

r”  üçün  q

ə

bul  ed


ə

  v


ə

  t


ə

l

ə



b  ed

ə

  bil



ə

r.  Bununla  yana

ş

ı,  h


ə

r  iki  madd

ə

 

v



ə

zif


ə

li 


şə

xs  t


ə

r

ə



find

ə

n  öz  qulluq  mövqeyind



ə

n  istifad

ə

  etm


ə

kl

ə



  h

ə

m  qanuni,  h



ə

m  d


ə

 

h



ə

r

ə



k

ə

t  v



ə

  ya  h


ə

r

ə



k

ə

tsizlikl



ə

  tör


ə

dilmi


ş

  cinay


ə

tl

ə



ri 

ə

hat



ə

  edir.  GDQ  il

ə

  görü


ş

l

ə



rd

ə

 



h

ə

msöhb



ə

tl

ə



r razıla

ş



ş

  v


ə

 bildirmi

ş

l

ə



r ki, bu anlayı

ş

  v



ə

zif


ə

li 


şə

xs t


ə

r

ə



find

ə

n h



ə

m öz 


qulluq  s

ə

lahiyy



ə

tl

ə



ri  il

ə

  ba



ğ

lı,  h


ə

m  d


ə

  o  s


ə

lahiyy


ə

tl

ə



rd

ə

n  k



ə

nara  çıxan 

ə

m

ə



ll

ə

ri 



ə

hat


ə

 

etm



ə

k  üçün  kifay

ə

t  q


ə

d

ə



r  geni

ş

dir.  Prinsipc



ə

,  bel


ə

  hallar  qanunsuz  h

ə

r

ə



k

ə

tl



ə

r

ə



 

(h

ə



r

ə

k



ə

tsizliy


ə

) gör


ə

 t

ə



rkib yaradır v

ə

 a



ğ

ırla


ş

dırıcı hal kimi 311 v

ə

 312-ci madd



ə

l

ə



rin 2-

ci hiss


ə

l

ə



rinin t

ə

siri altına dü



ş

ür. GDQ qeyd edir ki, “v

ə

zif


ə

li 


şə

xsin xidm

ə

ti v


ə

zif


ə

l

ə



rinin 

icrası  il

ə

 

ə



laq

ə

dar”  termini  Konvensiyanın  2  v



ə

  3-cü  madd

ə

l

ə



rinin  t

ə

l



ə

bl

ə



ri  il

ə

  dem



ə

olar  ki,  eynidir  v



ə

  bu  bar

ə

d

ə



 

ə

lav



ə

  izahata  ehtiyac  yoxdur.  Son  olaraq,  rü

ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



 

almanın  obyekti  Korrupsiyaya  qar

ş

ı  mübariz



ə

  haqqında  Az

ə

rbaycan  Respublikası 



qanununda mü

ə

yy



ə

n edilmi


ş

 xırda h


ə

diyy


ə

l

ə



r istisna olmaqla h

ə

r hansı maddi v



ə

 sair 


nem

ə

t,  imtiyaz  v



ə

  ya  güz

əş

t  hesab  edilir.  GDQ  hesab  edir  ki,  bu  qaydalar 



Konvensiyada mü

ə

yy



ə

n edilmi


ş

 “qanunsuz üstünlük” anlayı

ş

ı il


ə

 eynilik t

əş

kil edir.  



58. 

Öz

ə



l  sah

ə

d



ə

  rü


ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



  almaya  qayıtsaq,  GDQ  qeyd  edir  ki,  2006-cı  ild

ə

 



edilmi

ş

  d



ə

yi

ş



ikliy

ə

 



ə

sas


ə

n  Cinay


ə

t  M


ə

c

ə



ll

ə

sinin  308-ci  madd



ə

sinin  qeyd  hiss

ə

sind


ə

 



ə

yy

ə



n  edilmi

ş

  “v



ə

zif


ə

li 


şə

xs”  anlayı

ş

ına  “kommersiya  v



ə

  qeyri-kommersiya 

t

əş

kilatlarında  t



əş

kilati-s


ə

r

ə



ncamverici  v

ə

  ya  inzibati-t



ə

s

ə



rrüfat  funksiyalarını  yerin

ə

 



yetir

ə



şə

xsl


ə

r”  d


ə

  daxildir.  S

ə

lahiyy


ə

tli 


şə

xsl


ə

rin  v


ə

  görü


ş

l

ə



r  zamanı  dig

ə



h

ə

msöhb



ə

tl

ə



rin  dediyin

ə

  gör



ə

  öz


ə

l  sektor  qurumunun  adından  h

ə

r

ə



k

ə

t  ed



ə

şə



xsl

ə



ona gör

ə

 d



ə

 Cinay


ə

t M


ə

c

ə



ll

ə

sinin 311 v



ə

 312-ci madd

ə

si il


ə

 cinay


ə

t m


ə

suliyy


ə

tin


ə

 c

ə



lb 

edil


ə

  bil


ə

rl

ə



r.  Bununla  bel

ə

  izah  edilmi



ş

dir  ki,  “t

əş

kilati-s


ə

r

ə



ncamverici  v

ə

  ya  inzibati-



t

ə

s



ə

rrüfat  funksiyalarını  yerin

ə

  yetir


ə

n”  termini  müvafiq  qurum  t

ə

rkibind


ə

  mü


ə

yy

ə



m

ə



suliyy

ə

t  d



ə

r

ə



c

ə

sini  n



ə

z

ə



rd

ə

  tutur,  bu  m



ə

nada  o  yalnız  “müxt

ə

lif  t


əş

kilati 


strukturlarda i

ş

çi qruplarda idar



ə

etm


ə

 funksiyalarını h

ə

yata keçir



ə

n v


ə

 habel


ə

 istehsal 

f

ə

aliyy



ə

ti  v


ə

  iqtisadi  sah

ə

l

ə



ri  idar

ə

  ed



ə

şə



xsl

ə

r



ə

  t


ə

tbiq  olunur”.  Qeyd  edilir  ki,  bu 

funksiyalar  i

ş

çil



ə

rin  seçilm

ə

si,  t


ə

yin  edilm

ə

si  v


ə

  v


ə

zif


ə

d

ə



n  azad  edilm

ə

si,  f



ə

aliyy


ə

tin 


planla

ş

dırılması,  intizama  n



ə

zar


ə

t  v


ə

  sair  kimi  tipik  funksiyaları  ehtiva  edir.  Bundan 

ə

lav


ə

 qeyd edilir ki, Cinay

ə

t M


ə

c

ə



ll

ə

sinin 308-ci madd



ə

sinin qeyd hiss

ə

si hüquqi 



şə

xs 


olmayan  t

əş

kilatları 



ə

hat


ə

  etmir.  Bunun 

ə

ksin


ə

  olaraq,  Konvensiyanın  7  v

ə

  8-ci 


madd

ə

l



ə

ri  birm


ə

nalı 


şə

kild


ə

  öz


ə

l  sektor  qurumunun  hüquqi 

şə

xs  olub-olmamasından, 



şə

xsin  öhd

ə

lik  v


ə

  m


ə

suliyy


ə

tind


ə

n  asılı  olmayaraq  “öz

ə

l  sektor  qurumunda  h



ə

min 


qurumu idar

ə

 ed



ə

n v


ə

 onun üçün i

ş

l

ə



y

ə

n h



ə

r hansı 


şə

xs

ə



” aiddir. Bu xüsusi v

ə

 aydın 



çatı

ş

mazlıqlara 



ə

lav


ə

 olaraq GDQ qanunverici t

ə

r

ə



find

ə

n öz



ə

l sektorda olan 

şə

xsl


ə

rin 


Cinay

ə

t  M



ə

c

ə



ll

ə

sinin  308-ci  madd



ə

sinin  (v

ə

zif


ə

  s


ə

lahiyy


ə

tl

ə



rind

ə

n  sui-istifad



ə

)  qeyd 


hiss

ə

sind



ə

  “v


ə

zif


ə

li 


şə

xs”  anlayı

ş

ına  daxil  edilm



ə

si  kimi  ziddiyy

ə

tli  yana



ş

ması  il


ə

 

ə



laq

ə

dar narahatlıq duyur. Baxmayaraq ki, görü



ş

l

ə



r zamanı qeyd edilmi

ş

dir ki, praktiki 



i

ş

l



ə

  m


əşğ

ul  olan  hüquq

ş

ünaslar  öz



ə

l  sektorda  olan  rü

ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



  alma  cinay

ə

tl



ə

rini  bu 

hüquqi bazaya 

ə

sas



ə

n t


ə

qib ed


ə

 bilirl


ə

r (m


ə

s

ə



l

ə

n 2009-cu ild



ə

 55 öz


ə

l sektor “v

ə

zif


ə

li 


şə

xs”i  Cinay

ə

t  M


ə

c

ə



ll

ə

sinin  33-cü  f



ə

slinin  normalarına 

ə

sas


ə

n  cinay


ə

t  m


ə

suliyy


ə

tin


ə

 

c



ə

lb  edilmi

ş

l

ə



r  v

ə

  bu  i



ş

l

ə



rd

ə

n  biri  passiv  rü



ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



  almaya  gör

ə

  olmu



ş

dur),  GDQ 

b

ə

zi h



ə

msöhb


ə

tl

ə



r t

ə

r



ə

find


ə

n ifad


ə

 olunmu


ş

 o fikri payla

ş

ır ki, öz



ə

l sektor üçün xüsusi 

olaraq  hazırlanmı

ş

  v



ə

  bu  sah

ə

d

ə



  rü

ş

v



ə

tl

ə



 

ə

l



ə

  alma 


ə

m

ə



ll

ə

rini 



ə

hat


ə

  ed


ə

n  ayrıca 

madd

ə

nin olması h



ə

m sistem üçün ümumilikd

ə

 faydalı olar, h



ə

m d


ə

 Konvensiyanın 7 

v

ə

 8-ci madd



ə

l

ə



rinin t

ə

l



ə

bl

ə



rin

ə

 cavab ver



ə

r. Ona gör

ə

 d

ə



, GDQ tövsiy

ə

 edir ki, (i) öz



ə



sektorda  rü

ş

v

ə

tl

ə

 

ə

l

ə

  alma  üçün  Cinay

ə

t  M

ə

c

ə

ll

ə

sin

ə

  xüsusi  normaların  daxil 

edilm

ə

si m

ə

s

ə

l

ə

sin

ə

 baxılsın. (ii) Konvensiyanın 7 v

ə

 8-ci madd

ə

l

ə

rind

ə

 n

ə

z

ə

rd

ə

 

tutulmu

ş

 qaydada öz

ə

l sektorda rü

ş

v

ə

tl

ə

 

ə

l

ə

 alma il

ə

 ba

ğ

lı qanunvericiliyin öz

ə



sektor qurumunu idar

ə

 ed

ə

n v

ə

 onun üçün i

ş

l

ə

y

ə

n bütün 

şə

xsl

ə

ri 

ə

hat

ə

 etm

ə

si 

t

ə

min edilsin. 

59. 


Nüfuz  alverin

ə

  g



ə

linc


ə

  GDQ  Az

ə

rbaycanda  bununla  ba



ğ

lı  xüsusi  v

ə

ziyy


ə

t  il


ə

 

rastla



ş

ş



dır.  Az

ə

rbaycan  Respublikası  Konvensiyanın  12-ci  madd



ə

sin


ə

  qeyd-


şə

rt 


etmi

ş

  (



ə

n  son  1  iyun  2010-cu  il  tarix

ə

  3  il  müdd



ə

tin


ə

  yenil


ə

nmi


ş

dir),  bununla  bel

ə

  bu 


hüquq pozuntusu Konvensiya il

ə

 müqayis



ə

d

ə



 bir sıra çatı

ş

mazlıqlar il



ə

 olsa da 2006-cı 

ild

ə

 Cinay



ə

t M


ə

c

ə



ll

ə

sin



ə

 312-1-ci madd

ə

si il


ə

 daxil edilmi

ş

dir. Birincisi, 312-1-ci madd



ə

 


ş

v



ə

tl

ə



 

ə

l



ə

 alma cinay

ə

tl

ə



rind

ə

 oldu



ğ

u kimi “v

ə

zif


ə

li 


şə

xs” anlayı

ş

ından istifad



ə

 edir ki, 

bu  anlayı

ş

  dövl



ə

t  qulluqçularının  v

ə

  dig


ə

r  i


ş

çil


ə

rin  mü


ə

yy

ə



n  hiss

ə

sini,  xarici  v



ə

zif


ə

li 


şə

xsl


ə

ri,  xarici  seçkili  orqanların  üzvl

ə

rini,  habel



ə

  hazırkı  hesabatda  t

ə

hlil  edildiyi 



beyn

ə

lxalq 



t

əş

kilatların 



b

ə

zi 



v

ə

zif



ə

li 


şə

xsl


ə

rini, 


beyn

ə

lxalq 



parlament 

Assambleyalarının üzvl

ə

rini, beyn



ə

lxalq m


ə

hk

ə



m

ə

l



ə

rin hakiml

ə

rini v


ə

 v

ə



zif

ə

li 



şə

xsl


ə

rini 


istisna edir. 

İ

kincisi, Cinay



ə

t M


ə

c

ə



ll

ə

sinin 312-1-ci madd



ə

si “t


ə

klif”, “v

ə

d”, habel



ə

 “t


ə

klif 


v

ə

  ya  v



ə

din  q


ə

bul  edilm

ə

si”  anlayı



ş

larından  istifad

ə

  etmir.  Bununla  ba



ğ

lı,  GDQ  ox

ş

ar 


xarakter  da

ş

ıyan  Cinay



ə

t  M


ə

c

ə



ll

ə

sinin  311  v



ə

  312-ci  madd

ə

l

ə



ri  il

ə

  ba



ğ

lı 


şə

rhl


ə

rin


ə

 

istinad 



edir. 

Üçüncüsü, 

nüfuz 

alveri 


cinay

ə

tinin 



dolayı 

yolla 


tör

ə

dilm



ə

si 


t

ə

nziml



ə

nm

ə



mi

ş

dir,  amma  rü



ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



  alma  cinay

ə

tl



ə

ri  mü


ə

yy

ə



n  etmi

ş

dir  ki,  rü



ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



  alma  cinay

ə

tl



ə

ri  “birba

ş

a  v


ə

  ya  dolayı  yolla, 

şə

xs

ə



n  v

ə

  ya  vasit



ə

çid


ə

n  istifad

ə

 

etm



ə

kl

ə



” tör

ə

dil



ə

 bil


ə

r. Dördüncüsü, aktiv nüfuzla alver etm

ə

 müdd


ə

ası üçüncü 

şə

xsin 


xeyrin

ə

  terminind



ə

n  istifad

ə

  etmir,  amma  passiv  nüfuzla  alver  etm



ə

  normasında  “özü 

v

ə

 ya üçüncü 



şə

xsin xeyrin

ə

” anlayı


ş

ı açıqca nizamlanmı

ş

dır. GDQ qeyd etm



ə

k ist


ə

yir 


ki,  ardıcıllıq  v

ə

  aydınlı



ğ

ın  t


ə

min  olunması  üçün  bütün  korrupsiya  normalarının  eyni 

ə

sas  elementl



ə

r

ə



  malik  olması  çox  mühüm 

ə

h



ə

miyy


ə

t

ə



  malikdir.  Ona  gör

ə

  d



ə

  nüfuz 


alverinin  dolayı  yolla  tör

ə

dilm



ə

sinin  v


ə

  üçüncü 

şə

xsin  xeyrin



ə

  tör


ə

dilm


ə

sinin  daxil 

edilm

ə

si 



ş

übh


ə

siz  Konvensiyanın  12-ci  madd

ə

sinin  t


ə

l

ə



bl

ə

rin



ə

  cavab  verm

ə



baxımından  ön



ə

mlidir.  N

ə

tic


ə

  olaraq,  GDQ  hökum

ə

td

ə



  müzakir

ə

  edilmi



ş

  qeyd 


şə

rtin 


geri  götürülm

ə

si  v



ə

  ya  yenil

ə

nm

ə



m

ə

si  bar



ə

d

ə



  ideyanı  d

ə

st



ə

kl

ə



yir.  Yuxarıda 

göst


ə

ril


ə

nl

ə



ri  n

ə

z



ə

r

ə



  alaraq,  GDQ  tövsiy

ə

  edir  ki,  Konvensiyanın  12-ci  madd


1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə