Obyekt modeli va uning afzaliklari. Obyekt modelining fundamental metodlari, xususiyatlari va ularning afzalliklari



Yüklə 0,69 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə8/9
tarix22.05.2023
ölçüsü0,69 Mb.
#119810
1   2   3   4   5   6   7   8   9
2-MA’RUZA. OBYEKT MODELI VA UNING AFZALIKLARI. OBYEKT MODELINING FUNDAMENTAL METODLARI, XUSUSIYATLARI VA ULARNING AFZALLIKLARI

part-of” 
iyerarxiyasi) hisoblanadi. 


1) 
"is-a" ierarxiyasi. Obyektga yo‘naltirilgan tizimlarning muhim 
elementi va "is-a" ierarxiyasining asosiy turi-yuqorida aytib o‘tilgan meros 
tushunchasi. Meros - bu sinflar o‘rtasidagi munosabatni (ajdod / avlod 
munosabatlari), bir sinf bir yoki bir nechta boshqa sinflarning strukturaviy 
yoki funksional qismini oladi (mos ravishda bitta va ko‘p meros). Boshqacha 
qilib aytganda, meros mavhumliklar iyerarxiyasini yaratadi, bunda kichik 
sinflar bir yoki bir nechta yuqori sinflardan tuzilmani meros qilib oladi. 
Ko‘pincha kichik sinf ajdod komponentlarini yaratadi yoki qayta yozadi. 
Semantik jihatdan, meros "is-a" munosabatini tavsiflaydi. Masalan, 
ayiq - sutemizuvchi, uy-ko‘chmas mulk, "Quick sort " - saralash algoritmi. 
Shunday qilib, meros umumlashtirish-ixtisoslashuv iyerarxiyasini vujudga 
keltiradi. 
2) 
“part of” iyerarxiyasi. Agar "is a" iyerarxiyasi umumlashtirish / 
ixtisoslashuv munosabatlarini aniqlasa, u holda "part of" munosabatlar 
yig‘indisi iyerarxiyasini kiritadi.
Tiplashtirish. Tiplashtirish – bu barcha obyektlar turlarining tavsifi; 
Tur tushunchasi mavhum ma'lumotlar turlari nazariyasidan olingan. 
Bizning maqsadlarimiz uchun atamalar turi va sinfi bir-birining o‘rnini 
bosadi deb taxmin qilish kifoya. (Aslida, tur va sinf bir xil emas; ba'zi tillarda 
ular farqlanadi. Masalan, Trellis / Owl tilining dastlabki versiyalari obyektga 
ham sinf, ham turga ega bo‘lishga ruxsat bergan. Hatto Smalltalkda ham 
SmallInteger, LargeNegativeInteger, LargePositiveInteger sinflari bir xil 
turdagi Integerga tegishli bo‘lsa-da, har xil sinflarga tegishli). 
Tiplashtirish – bu boshqa sinf o‘rniga bir sinf obyektlarini ishlatishdan 
himoya qilish usuli (kuchli tiplashtirish) yoki hech bo‘lmaganda bunday 
foydalanishni nazorat qilishdir (zaif tiplashtirish). 
Tiplashtirish bizni mavhumliklarimizni shunday ifoda etishga majbur 
qiladi, uni amalga oshirishda ishlatiladigan dasturlash tili dizayn qarorlariga 
sodiq qoladi. Yozish konsepsiyasida turni moslashtirish g‘oyasi markaziy 
o‘rinni egallaydi. Masalan, fizik birliklarni olaylik. Vaqtni masofaga bo‘lish 
orqali biz og‘irlikni emas, tezlikni olamiz. Haroratni kuchga ko‘paytirishning 
ma'nosi yo‘q, lekin masofani kuchga ko‘paytirishda – ma’no mavjud. 
Bularning barchasi kuchli tiplashtirish misollaridir, bu yerda dastur sohasi 
abstraksiyalarni ishlatish va kombinatsiyasiga qoidalar va cheklovlar 
qo‘yadi. Zaif tiplashtirish bilan ishlar biroz murakkablashadi. Zaif 
tiplashtirish polimorfizm tushunchasi bilan chambarchas bog‘liq. 

Yüklə 0,69 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin