Obyekt modeli va uning afzaliklari. Obyekt modelining fundamental metodlari, xususiyatlari va ularning afzalliklari


Inkapsulyatsiya va ma'lumotlarni yashirish



Yüklə 0,69 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə4/9
tarix22.05.2023
ölçüsü0,69 Mb.
#119810
1   2   3   4   5   6   7   8   9
2-MA’RUZA. OBYEKT MODELI VA UNING AFZALIKLARI. OBYEKT MODELINING FUNDAMENTAL METODLARI, XUSUSIYATLARI VA ULARNING AFZALLIKLARI

Inkapsulyatsiya va ma'lumotlarni yashirish. Inkapsulyatsiya
bu sinfda atributlar va metodlarni bir -biriga bog‘lash jarayoni. 
Inkapsulyatsiya orqali, sinfning ichki tafsilotlarini tashqaridan yashirish 
mumkin. Bu sinf a'zolariga tashqi tomondan faqat sinf tomonidan taqdim 
etilgan interfeys orqali kirishga imkon beradi. 
Ma'lumotlarni yashirish. Qoida tariqasida, sinf shunday tuzilganki, 
uning ma'lumotlariga (atributlariga) faqat uning sinf metodlari yordamida 
kirsa bo‘ladi va tashqi tomondan to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirishdan ajratiladi. 
Obyekt ma'lumotlarini ajratish jarayoni ma'lumotni yashirish deb ataladi. 


Misol. Yuqoridagi Circle sinfida siz atributlarni sinfdan tashqarida 
ko‘rinmas holga keltirish va sinf ma'lumotlariga kirish uchun sinfga yana 
ikkita metod qo‘shish orqali ma'lumotlarni yashirishingiz mumkin: 
setValues(), x va y-koordinatalarga qiymat tayinlash 
getValues (), x va y koordinatasini olish qiymatlarni olish metodi. 
Bu yerda my_circle obyektining shaxsiy ma'lumotlariga to‘g‘ridan -
to‘g‘ri Circle sinfiga kiritilmagan har qanday metod bilan kirish mumkin 
emas. Buning o‘rniga, setValues() va getValues() metodlari orqali kirish 
kerak. 
Abstraksiya. Obyekt biz obyektga tashqaridan kira oladigan metod va 
xususiyatlarga ega. Xuddi qurilmadagi biror tugmani bosishimiz mumkin 
bo‘lganidek. Qurilmada juda ko‘p narsalar bor, bu uning ishlashini 
ta'minlaydi, lekin asosiy panelda faqat tugma bor. Bu tugma mavhum 
interfeysdir. 
Tizimda biz "foydalanuvchini o‘chirish" deyishimiz mumkin. OYD tilida 
bu "user.delete()" bo‘ladi - ya'ni biz "user" obyektiga murojaat qilamiz va 
"delete" metodini chaqiramiz. Qiziq tomoni shundaki, o‘chirish qanday sodir 
bo‘lishi biz uchun unchalik muhim emas: OYD murojaat paytida bu haqda 
o‘ylamaslikka imkon beradi. 
Masalan, do‘konda ikkita dasturchi ishlaydi: biri buyurtma modulini, 
ikkinchisi yetkazib berish modulini yozadi. "Buyurtma" obyektida birinchi 
dasturchi "bekor qilish" metodiga ega, ikkinchi dasturchi esa yetkazib berish 
tufayli buyurtmani bekor qilishi kerak. Ikkinchi dasturni osongina 
"order.cancel()" metodi orqali buyurtmani bekor qilish mumkin. Birinchi 
dasturchiga bekor qilishni qanday amalga oshirishi unga qiziq emas: u 
qanday xatlar yuboradi, ma'lumotlar bazasiga nima yozadi, qanday 
ogohlantirishlarni ko‘rsatadi, bu “cancel()” metodining ishidir. 


1-rasm. 

Yüklə 0,69 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin