O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim



Yüklə 4,96 Mb.
səhifə6/8
tarix05.12.2023
ölçüsü4,96 Mb.
#173378
1   2   3   4   5   6   7   8
жавохиииииииииииииииииииир

Alohida vakillari. Nitrobenzol ko’p miqdorda benzolni nitrolab olinadi. Toza nitrobenzol achchiq danak xidiga ega bo’lgan rangsiz suyuqlik. Suvda erimaydi. Zaharli. Asosan anilin ishlab chiqarishiga sarflanadi.
Trinitrobenzol benzoldan qiyin hosil bo’ladi. Asosan, trinitrotoluolni oksidlab va dekarboksillab olinadi. 1720C da suyuqlanadi, kuchli portlovchi modda.
Nitrotoluollar. Toluollarni nitrolab olinadi. Ular bo’yoqlar uchun xom ashyo bo’lgan taloidinlarni olishda ishlatiladi.
Trinitrotoluol (trotil). Toluolni nitrolab olinadi. 80,60C da suyuqlanadigan sariq rangli kristall, portlovchi modda.
Nitroguruhi yon zanjirda joylashgan nitrobirikmalar.
Olinish usullari. Nitroguruhi yon zanjirda joylashgan nitrobirikmalarni olishda yog’ qatori nitrobirikmalarni olishdagi usullardan foydalanish mumkin.

  1. Benzol gamologlarni yuqori haroratda suyultirilgan nitrat kislota bilan

nitrolash (Konovalov reaksiyasi).
C6H5CH3 + HONO2 C6H5CH2NO2 + H2O
Reaksiya quyidagi mexanizm orqali boradi:
RH + NO2. R. + HNO2; R. + NO2. RNO2

  1. Yon zanjirda galogen tutgan aromatik birikmalarga kumush nitrit ta’sir

ettirib olinadi: C6H5CH2Cl + AgNO2 C6H5CH2NO2 + AgCl
Fizik va kimyoviy xossalari.
Nitroguruhi yon zanjirda joylashgan nitrobirikmalar suyuq yoki qattiq moddalar bo’lib, suvda yomon eriydi.
1. Bular qaytarilganlarida aminobirikmalarni hosil qiladilar:
[H]
C6H5CH2NO2 C6H5CH2NH2
Ishqorlar bilan ta’sir etilganda tuz hosil qiladilar:
+ O- + OH NaOH +ONa
C6H5CH2 – N C6H5CH = N C6H5CH = N -
O O H2SO4 O
Bu reaksiya nitroguruhi yon zanjirda joylashgan birkmalarni nitrguruhi halqada joylashgan birkmalardan farqlash uchun ishlatiladi.
Nitroguruhi yon zanjirda joylashggan nitrobirkmalar chumoli aldegid, nitrat kislota va boshqa birikmalar bilan reaksiyaga kirisha oladilar. Bu reaksiyalar bilan biz yog’ qator nitrobirikmalari misolida tanishib chiqqanmiz.

Yüklə 4,96 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin