Проводники



Yüklə 71,46 Kb.
səhifə1/7
tarix19.12.2023
ölçüsü71,46 Kb.
#186973
  1   2   3   4   5   6   7
naqil-fevral-2020

Naqillər


Əsas yükdaşıyıcılar:

  1. Metallarda – sərbəst elektronlardır;

  2. Vakuumda – qızmış metaldan buxarlanmış elektronlardır;

  3. Qazlarda – sərbəst elektronlar və müsbət və mənfi ionlar;

  4. Elektrolitlərdə – müsbət və mənfi ionlardır;

  5. Yarışmkeçiricilərdə – sərbəst elektronlar və deşiklər.

Yüksək konsentrasiyalı elektrik yükdaşıyıcıları olan maddələrə naqillər dəyilir.

Metallarda elektrik cərəyanı


Metalda olan sərbəst elektronların konsentrasiyası çox böyükdür.

Temperatur artdıqca metalların müqaviməti
𝑅 − 𝑅0
= 𝛼 ∙ 𝛥𝑡. 𝑅0
qanunla artır. Burada α

  • müqavimətin temperatur əmsalıdır;  ölçü vahidi: [𝜶] = 𝟏;

𝑲

  • metallar üçün α>0;

  • müqavimətin temperaturdan asılılığını sonrakı düstur ilə təyin etmək olar:

𝑹 = 𝑹𝟎(𝟏 + 𝜶 ∙ 𝛥𝒕). Metalların müqavimətinin temperaturdan asılılığı şəkildə göstərilib.
𝑅 = 𝜌𝑙 𝑆 və 𝑅0 = 𝜌𝑆0𝑙 olduğunu bilərək, alırıq:
𝝆 = 𝝆0(𝟏 + 𝜶 ∙ 𝛥𝒕).
Metal məftil daxilindəki elektrik sahəsinin intensivliyi:
𝑼
𝑬 = ,
𝒍
düsturu ilə təyin olunur, burada l – məftilin uzunluğudur.
Metallarda elektrik cərəyanı axarkən cərəyanın istilikmaqnit təsiri özünü göstərir.

İfratkeçiricilik


Temperatur azaldıqca metalların müqaviməti artır. Kifayət qədər kiçik (bir neçə Kelvinə bərabər) temperaturlarda bəzi maddələrin müqaviməti sıfıra qədər azalır. Bu hadisə ifratkeçiricilik adlanır. İfratkeçiricilərdən elektrik cərəyanı keçdikdə istilik ayrılmır. Deməli enerji itmir. Halqavvarı ifratkeçiricilərdə cərəyan şiddəti uzun müddət sabit qalır. İfratkeçiricinin xüsusi müqavimətinin mütləq temperaturdan asılılıq qrafiki sağ tərəfdəki şəkildə verilib.
İfratkeçiricidən elektrik cərəyanı keçdikdə cərəyanın yalnız maqnit təsiri müşahidə olunur. Cərəyanlı ifratkeçirici ətrafında maqnit sahəsi mövcuddur.

Yüklə 71,46 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin