II.3. Statsionar manbalarning atmosfera havosining
ifloslanishiga ta’siri
S tatsio n ar m an b alard an atm osferaga 150 nom dan
o rtiq iflo slan tiru v ch i m o d d alar, shu ju m la d a n 1-sinf
xavflilik b o ‘yicha — og‘ir m etallar, vannadiy besh oksidi,
b e n z o p ire n , o z o n , m ishyak va b o sh q alar. H ud u d iy
jih a td a n 90 % ga yaqin ta sh la n m a la r ekologik «iflos»
ishlab chiqarish k o ‘proq b o ‘Igan respublikaning asosiy
34
www.ziyouz.com kutubxonasi
san o at potensiali to 'p la n g a n T o sh k en t, Q ashqadaryo,
F a r g 'o n a , B u x o ro , N a v o iy , S ird a ry o v ilo y a tla ri
korxonalariga 90 % ga yaqini to ‘g‘ri keladi. Bular qora va
rangli m etallurgiya, kim yo va n e ft-k im y o , g az-n eft
ishlab ch iq arish va uni qayta ishlash, en erg etik a va
qurilish ashyolari san o at korxonalaridir.
Davlat statistika hisoboti m a’lum otlariga ko‘ra 2000-
yilda 0 ‘zbekistonda um um iy quvvati 192822,1 ming m 3
bo ‘lgan 11756 harakatdagi chang-gaz tozalash qurilmala-
ri (C hG T Q ) bilan qurollangan, atm osferani statsionar
ifloslantirish manbaiga ega bo‘lgan 1971 korxona qayd etilgan.
C h G T U larning t a ’m inlaganlik darajasi 85% ni tashkil
etadi. 2000 ga yaqin tashlandiqlarni m ujassam lashtirgan
manbai chang tutish va gaz tozalash vositalari bilan qayta
qurollanishni talab etadi. Zararli tash lan m alarn i tutib
olishning sam aradorlik darajasi 70,86 % ni tashkil etadi,
chunki 77 % qurilm alar m a ’naviy eskirgan va ishdan
chiqqan.
Ifloslanishning statsionar manbalaridan b o ‘lgan umu-
miy tashlanm alarga asosiy hissa energetika (34,1% ),
« 0 ‘zneftegaz» M K (31,9% ), m etallurgiya (16,5% ),
qurilish industriyasi (3,8% ), kim yo san o ati (2,6% )
korxonalariga to ‘g‘ri keladi. Boshqa korxonalarning hissasi
7,4% dan oshm aydi. T ashlanm alar asosan T oshkent,
Q ashqadaryo, Farg‘ona, Buxoro va N avoiy viloyatlari
korxonalariga to‘g‘ri keladi.
Maxsus ifloslantiruvchi m oddalarning eng ko ‘p miq-
dori: Energetika vazirligi (vanadiy besh oksidi — 97%);
« 0 ‘zneftegaz» M K(oltingugurtvodorodi — 88%); Olmaliq
35
www.ziyouz.com kutubxonasi
tog‘-metallurgiya kombinati (mishyak — 96,6%); « 0 ‘zki-
myosanoati» DAJ (am m iak — 79%); «Q izilqum noyob-
m etalloltin» D avlat konserni (sianli vodorod — 44%)
tashkilotlariga to ‘g‘ri keladi.
Dostları ilə paylaş: |