Universitetin adı adau


Mövzu 18. Müəyyən inteqral. Müəyyən inteqralın əsas xassələri



Yüklə 0,55 Mb.
səhifə5/8
tarix03.02.2022
ölçüsü0,55 Mb.
#52023
növüMühazirə
1   2   3   4   5   6   7   8
referat 4283

Mövzu 18. Müəyyən inteqral. Müəyyən inteqralın əsas xassələri.

Müəyyən və qeyri-müəyyən inteqrallar arasında əlaqə
Müəyyən inteqral

1. Müəyyən inteqralın əsas xassələrini, Nyuton-Leybnis düsturunu tətbiq etməklə hesablamaq.

2. Müəyyən inteqralları tətbiq etməklə sahələrin, həcmlərin,qövs uzunluqlarını tapmaq üçün düsturlar vermək.
Tutaq ki, parçasında kəsilməz funksiyası verilmişdir. Bu parçanı bölgü nöqtələri ilə n ixti-yari hissələrə bölək, belə ki,



, , … ,

işarələrini qəbul edək. parçalarının hər birində bir nöqtəsi götürək ( ) və aşağıdakı cəmi düzəldək



(1)

Bu cəmi -nin xüsusi parçalara verilmiş bölgüsunə və aralıq nöqtələrinin verilmiş seçiminə uyğun olan parçasında funk­siyası üçün inteqral cəmi adlandıracıq.



olduqda inteqral cəminin həndəsi mənası aydındır: o oturacaqları və hündürlük­ləri olan düzbucaq­ların sahələri cəminə bərabərdir (şəkil 21).


İndi, , , …, parçaları içərisində ən böyük olanının uzunluğunu

ilə işarə edək.



Tərif. Əgər şərtində (1) inteqral cəminin sonlu I limiti varsa, onda bu limit funksiyasının parçasında müəyyən inteqralı adlanır və aşağıdakı kimi işarə edilir

(2)

Bu halda funksiyasına parçasında inteqrallanan funksiya de­yilir. – inteqralaltı funksiya, ab ədədləri uyğun olaraq inteqralın aşağı və yuxarı sərhədləri, x isə inteqrallama dəyişəni adlanır.


olduqda inteqralı ədədi qiymətcə əyrixətli trapesiya adlanan fiqurun sahəsinə bərabər olur. Əyrixətli trapesiya (şəkil 22) yuxarıdan funksiyasının qrafiki, aşağıdan OX oxu və yanlardan x=a, x=b düz xətləri ilə hüdudlanan fiqura deyilir.

Teorem. Əgər funksiyası parçasında kəsilməzdirsə, onda həmin parçada inteqrallanandır.

Yüklə 0,55 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin