3-mavzu jamg‘arish va isteʼmol



Yüklə 395,74 Kb.
səhifə1/3
tarix02.12.2023
ölçüsü395,74 Kb.
#171361
  1   2   3
05. Fiskal hisoblar va ularning tahlili

5-mavzu: FISKAL HISOBLAR VA ULARNING TAHLILI

Dinamik makroiqtisodiyot


DONIYOR YOKUBJANOV

REJA

Fiskal yoki budjet-soliq siyosati


Davlat budjeti – bu ma‘lum davr ichida (odatda 1 yil) davlat daromad va xarajatlarining balanslashuvi hisoblanib, u mamlakatning asosiy moliyaviy rejasini aks ettiradi va hukumatning qonun qabul qiluvchi organi hisoblangan Oliy Majlis (parlament, davlat dumasi, kongress) tomonidan qabul qilingandan so`ng ijro uchun qonuniy va majburiy tus oladi.

Fiskal yoki budjet-soliq siyosati


Byudjet-soliq siyosati deganda noinflyatsion YaIM ishlab chiqarish sharoitida iqtisodiyotda to’liq bandlilikni, to’lov balansining muvozanatini va iqtisodiy o’sishni ta’minlashga qaratilgan davlat xarajatlari va soliqlarini o’zgartirishni o’z ichiga olgan chora tadbirlar tushuniladi.

Rag‘batlantiruvchi va cheklovchi fiskal siyosat


Fiskal siyosatning ikki turi mavjud:
  • Rag`batlantiruvchi fiskal siyosat – davlat xarajatlarini oshirish yoki soliqlarni kamaytirish yoki bo‘lmasa ikkala tadbirni bir vaqtda olib borish;
  • Cheklovchi fiskal siyosat – davlat xarajatlarini kamaytirish yoki soliqlarni oshirish yoki bo‘lmasa ikkala tadbirni bir vaqtda olib borish.

Yopiq va ochiq iqtisodiyotda davlat xarajatlari multiplikatori


Qisqa muddatli davrda budjet-soliq siyosati davlat xarajatlari, soliq va balanslashgan budjet multiplikatorlari samarasi ta’siri ostida bo‘ladi.

Yopiq va ochiq iqtisodiyotda davlat xarajatlari multiplikatori


ΔG ↑ → ΔE↑ (ΔE=ΔC) → ↑ΔY(ΔY=ΔC x mg)
Davlat xarajatlarining ΔG miqdorga o‘sishi rejalashtirgan xarajatlarining ΔE miqdorda o‘sishiga va umumiy xarajatlarning egri chiziq bo‘yicha yuqoriga surilishiga olib keladi. Bu vaziyatda yalpi ishlab chiqarish hajmi (ΔY) miqdorida o‘sadi.

Yüklə 395,74 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin