Informatika o’qitish metodikasi yo’nalishi 13. 404-guruh bitiruvchisi Ashurova Gulasal Baxadirovnaning “Informatika fanini o’qitishda innovatsion uslublarni ishlab chiqish va ularni dars jarayoniga tadbiq etish”


“Bilaman. Bilib oldim. Bilishni xohlayman” metodi



Yüklə 2,93 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə8/36
tarix22.12.2023
ölçüsü2,93 Mb.
#190717
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   36
informatika fanini oqitishda innovatsion uslublarni ishlab chiqish va ularni dars jarayoniga tadbiq etish

“Bilaman. Bilib oldim. Bilishni xohlayman” metodi. 
Sinf o’quvchilari 
beshta guruhga bo’linadilar, guruhlar nomlanadi. Yozuv taxtasi uch qismga 
ajratiladi. Birinchi bandning yuqori qismiga «Bilaman», ikkinchi bandning yuqori 
qismiga «Bilib oldim», uchinchi bandning yuqori qismiga esa «Bilishni 
xohlayman»degan so’zlar yoziladi. So’ngra o’qituvchi o’quvchilardan mavzu 
yuzasidan qanday ma'lumotlarga ega ekanliklarini so’raydi va bildirilgan fikrlarni 
«Bilaman »nomli bandga yozib qo’yadi. Ushbu xarakat guruhlar tomonidan fikrlar 
to’la bayon etilganga qadar davom etadi. Mazkur jarayonda guruhlarning barcha 
a'zolari faol ishtirok etishlariga ahamiyat berish zarur. O’quvchilar tomonidan 
bildirilayotgan noto’g’ri fikrlar ham inkor etilmasligi zarur (zero bunday xarakat 
o’quvchilarning faolligiga salbiy ta'sir ko’rsatadi). 
Keyingi bosqichda o’quvchilarga mavzuga oid matnlar tarqatiladi Ushbu 
matn mavzu bo’yicha eng asosiy tushunchalarni o’z ichiga oladi. O’quvchilar matn 
bilan tanishib chiqqandan so’ng fikr yuritishlari hamda mavzuga oid yana qanday 
ma'lumotlarni o’zlashtiriganliklarini aniqlashlari lozim. O’quvchilar o’z xulosalari 
asosida fikrlarini bayon etadilar, ushbu fikrlar «Bilib oldim» nomli ustunga yozib 
boriladi. So’ngi bosqichda o’qituvchi o’quvchilaridan yangi mavzu bo’yicha
qanday ma'lumotlarni o’zlashtirish istagida ekanliklarini so’raydi va o’quvchilarni 
yana o’ylashga da'vat etadi. Guruhlardan navbati bilan fikr so’raladi. O’quvchilar 
tomonidan bildirilgan fikrlar «Bilishni xohlayman»nomli ustunga yozib boriladi. 


17 
Masalan: Matn o’quvchilarga tarqatiladi. O’quvchilar yakka tartibda (7 
minut) matn bilan tanishadilar. So’ngra guruhlarda yuqorida qayd etilgan jadvalni 
to’ldiradilar. 
“Bumerang” texnologiyasi.
 
Ushbu metod o‘quvchilarni dars jarayonida, darsdan tashqarida turli 
adabiyotlar, matnlar bilan ishlash, o‘rganilgan materialni yodida saqlab qolish, 
so‘zlab berish, fikrini erkin holda bayon eta olish, qisqa vaqt ichida ko‘p 
ma’lumotga ega bo‘lish hamda dars mobaynida o‘qituvchi tomonidan barcha 
o‘qivchilarni baholay olishga qaratilgan.[e4]. 
Metodning maqsadi: O‘quv jarayoni mobaynida tarqatilgan materiallarning 
o‘quvchilar tomonidan yakka va guruh holatida o‘zlashtirib olishlari hamda suhbat-
munozara va turli savollar orqali tarqatma materiallardagi matnlar qay darajada 
o‘zlashtirilganligini nazorat qilish va baholash jarayoni mobaynida har bir 
o‘quvchi tomonidan o‘z baholarini egallashiga imkoniyat yaratish. 
Metodning qo‘llanishi: Amaliy mashg‘ulotlar hamda suhbat-munozara 
shaklidagi darslarda yakka tartibda, kichik va jamoa shaklida foydalanilishi 
mumkin. 
Mashg‘ulotda foydalaniladigan vositalar:
 
O‘quvchi dars jarayonida mustaqil 
o‘qishlari, o‘rganishlari va o‘zlashtirib olishlari uchun mo‘ljallangan tarqatma 
materiallar (o‘tilgan mavzu yoki yangi mavzu bo‘yicha qisqa matnlar, suratlar, 
ma’lumotlar).[10] 
Mashg‘ulotni o‘tkazish tartibi:
 
Ushbu metod bir necha bosqichda o‘tkaziladi: 

o‘quvchilar kichik guruhlarga ajratiladi; 

o‘quvchilar darsning maqsadi va tartibi bilan tanishtiriladi; 

o‘quvchilarga mustaqil o‘rganish uchun mavzu bo‘yicha matnlar tarqatiladi

berilgan matnlar o‘quvchilar tomonidan yakka tartibda mustaqil o‘rganiladi; 

har bir guruh a’zolaridan yangiguruhtashkil etiladi; 


18 

yangiguruh a’zolarining har bir guruh navbati bilan mustaqil o‘rgangan 
matnlari bilan axborot almashadilar, ya’ni bir-birlariga so‘zlab beradilar, 
matnni o‘zlashtirib olishlariga erishadilar; 

berilgan ma’lumotlarning o‘zlashtirilganlik darajasini aniqlash uchun guruh 
ichida ichki nazorat o‘tkaziladi, ya’ni guruh a’zolari bir-birlari bilan savol-
javob qiladilar; 

yangi a’zolar dastlabki holatdagi guruhlariga qaytadilar; 

darsning qolgan jarayonida o‘quvchilar bilimlarini baholash yoki to‘plagan 
ballarini hisoblab borish uchun har bir guruhda “guruh hisobchisi” tayinlanadi. 
O‘quvchilar tomonidan barcha matnlar qay darajada o‘zlashtirilganligini 
aniqlash maqsadida o‘qituvchi (yoki opponent guruh) o‘quvchilarga savollar 
bilan murojaat etadilar, og‘zaki so‘rov o‘tkazadilar; 

savollarga berilgan javoblar asosida guruhlar to‘plagan umumiy ballari 
aniqlanadi: 

har bir guruh a’zosi tomonidan guruhdagi matn mazmunini hayotga 
bog‘lagan holda bittadan savol tuziladi; 

guruhlar tomonidan tayyorlangan savollar orqali savol-javob tashkil etiladi 
(«guruh hisobchilari» berilgan javoblar bo‘yicha ballarni hisoblab boradilar); 

guruh a’zolari tomonidan to‘plangan umumiy ballar yig‘indisi aniqlanadi; 

guruhlar to‘plagan umumiy ballar guruh a’zolari o‘rtasida teng taqsimlanadi. 

darsni yakunlash, uyga vazifa berish. 
Informatika darslarida ushbu metodni quyidagicha qo‘llash mumkin: 
Mavzu: “Kompyuterlar. Kompyuterlarning qurilmalari va vazifalari” (5-sinf, 
Informatika). 
Tarqatma materiallar: 
1-guruhga – Kompyuterlar qanday tuzilgan? 
2-guruhga– Ma’lumotlar qanday saqlanadi? 
3-guruhga – Kompyuterlarning qanday qo‘shimcha qurilmalari mavjud? 
4-guruhga – Kompyuterlar qanday ishga tushiriladi? 


19 
1.4. “Zinama-zina” texnologiyasi. 
 
Ushbu metod o‘quvchilarni o‘tilgan yoki o‘tilishi kerak bo‘lgan mavzu 
bo‘yicha yakka va kichik jamoa bo‘lib fikrlash hamda xotirlash, o‘zlashtirilgan 
bilimlarni yodga tushirib, to‘plangan fikrlarni umumlashtira olish va ularni yozma, 
rasm, chizma ko‘rinishida ifodalay olishga o‘rgatadi. Bu metod o‘quvchilar bilan 
yakka holda yoki guruhlarga ajratilgan holda yozma ravishda o‘tkaziladi va 
taqdimot qilinadi. 
Metodning maqsadi:
 
O‘quvchilarni erkin, mustaqil va mantiqiy fikrlashga, 
jamoa bo‘lib ishlashga, izlanishga, fikrlarni jamlab ulardan nazariy va amaliy 
tushuncha hosil kilishga, jamoaga o‘z fikri bilan ta’sir eta olishga, uni 
ma’qullashga, shuningdek, mavzuning tayanch tushunchalariga izoh berishda 
egallagan bilimlarini qo‘llay olishga o‘rgatish. 
Metodning qo‘llanishi:
 
ma’ruza (imkoniyat va sharoit bo‘lsa), seminar, 
amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlarida yakka tartibda yoki kichik guruhlarda 
o‘tkazish hamda nazorat darslarida qo‘llanilishi mumkin. 
Mashg‘ulotda qo‘llaniladigan vositalar:
 
A-3, A-4 formatli qog‘ozlarda 
tayyorlangan (mavzuni ajratilgan kichik mavzular soniga mos) chap tomoniga 
kichik mavzular yozilgan tarqatma materiallar, flomaster (yoki rangli qalam)lar. 
Mashg‘ulotni o‘tkazish tartibi: 

o‘qituvchi o‘quvchilarni mavzular soniga qarab 3-5 kishidan iborat kichik 
guruhlarga ajratadi (guruhlar soni 4 yoki 5 ta bo‘lgani ma’qul); 

o‘quvchilar mashg‘ulotning maqsadi va uning o‘tkazilish tartibi bilan 
tanishtiriladi. Har bir guruhga kog‘ozning chap qismida kichik mavzu yozuvi 
bo‘lgan varaqlar tarqatiladi; 

o‘qituvchi a’zolarini tarqatma materialda yozilgan kichik mavzular bilan 
tanishishlarini va shu mavzu asosida bilganlarini flomaster yordamida 
kog‘ozdagi bo‘sh joyiga jamoa bilan birgalikda fikrlashib yozib chiqish 
vazifasini beradi va vaqt belgilaydi; 


20 

guruh a’zolari birgalikda tarqatma materialda berilgan kichik mavzuni yozma 
(yoki rasm, yokio‘quvchizma) ko‘rinishida ifoda etadilar. Bunda a’zolari 
kichik mavzu bo‘yicha imkon boricha to‘laroq ma’lumot berishlari kerak 
bo‘ladi. 

tarqatma materiallar to‘ldirilgach, guruh a’zolaridan bir kishi taqdimot qiladi. 
Taqdimot vaqtida guruhlar tomonidan tayyorlangan material, albatta, 
auditoriya (sinf) doskasiga mantiqan tagma-tag (zina shaklida) ilinadi; 
o‘qituvchi guruhlar tomonidan tayyorlangan materiallarga izoh berib, ularni 
baholaydi va mashg‘ulotni yakunlaydi. 

Yüklə 2,93 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   36




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin