M Ə cbur I Ə m ə k V



Yüklə 3,27 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə11/23
tarix22.04.2017
ölçüsü3,27 Mb.
#15606
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   23

 

 

25 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

26 

 

B



ə

z

ə



n z

ə

r



ə

ə



k

ə

nl



ə

ri ba


ş

a dü


ş

m

ə



k olmur v

ə

 onlar öz i



şə

götür


ə

nl

ə



rinin yanlı

ş

lıqlarını ört-basdır 



etm

ə

y



ə

 çalı


ş

ırlar, çünki onlar öz cari v

ə

ziyy


ə

tl

ə



rin

ə

 alternative görmürl



ə

r. H


ə

mçinin, onlar onları 

ə

vv

ə



ll

ə

r onları istismar etmi



ş

 cinay


ə

tkar 


şə

b

ə



k

ə

nin üzvün



ə

  d


ə

 çevril


ə

 bil


ə

rl

ə



r. Bu baxımdan 

müf


ə

tti


ş

l

ə



r “

ə

sl” z



ə

r

ə



ə

k



ə

n axtarark

ə

n ehtiyatlı olmalıdırlar. Ona gör



ə

 d

ə



 i

şə

götür



ə

nl

ə



ri m

ə

suliyy



ə

t

ə



 

c

ə



lb etm

ə

k üçün istifad



ə

 oluna bil

ə

c

ə



k obyektiv göst

ə

ricil



ə

ri axtarmaq daha vacibdir. Eyni zamanda 

mümkün z

ə

r



ə

ə



k

ə

nl



ə

rin ç


ə

tinlikl


ə

rini realistik qiym

ə

tl

ə



ndirm

ə

k v



ə

 müdaxil


ə

 etm


ə

y

ə



 çox da h

ə

v



ə

göst



ə

rm

ə



m

ə

k vacibdir; h



ə

tta baxmayaraq ki, ad

ə

t

ə



n müf

ə

tti



ş

l

ə



r bütün qeyri-qanuni hallar bar

ə

d



ə

 

müvafiq orqanları m



ə

lumatlandırma

ğ

a m


ə

suldurlar.  

Dig

ə

r t



ə

r

ə



fd

ə

n B



Ə

T-in 81 v

ə

 129 saylı Konvensiyaları qeyri-qanuni i



ş

çi statusu oldu

ğ

una gör


ə

 

i



ş

çinin 


ə

m

ə



k müf

ə

tti



ş

l

ə



ri t

ə

r



ə

find


ə

n qorunmaması bar

ə

d

ə



 heç bir müdd

ə

a ir



ə

li sürmür. Buna gör

ə

 

d



ə

 

ə



m

ə

k müf



ə

tti


ş

l

ə



ri 

ə

m



ə

k münasib

ə

tl

ə



ri n

ə

tic



ə

sind


ə

 (m


ə

s

ə



l

ə

n, maa



ş

ların öd


ə

nilm


ə

si) faktiki v

ə

 ya 


potensial z

ə

r



ə

ə



k

ə

nl



ə

rin hüquqlarının qorunmasında mühüm rol oynayır.  

Z

ə

r



ə

ə



k

ə

nl



ə

r üçün Milli Gönd

ə

ri

ş



 Mexanizminin (MGM) yaradıldı

ğ

ı ölk



ə

l

ə



rd

ə

 



ə

m

ə



k müf

ə

tti



ş

l

ə



ri v

ə

 



dig

ə

r hüquq mühafiz



ə

 orqanları üçün z

ə

r

ə



ə

k



ə

nl

ə



rin xüsusi ehtiyaclarını qar

ş

ılamaq daha asandır. 



MGM el

ə

 bir 



ə

m

ə



kda

ş

lır platformasıdır ki, burada dövl



ə

t qurumları  m

ə

cburi 


ə

m

ə



k v

ə

 insan alveri 



qurbanlarının hüquqlarının qorunması  v

ə

  t



ə

min edilm

ə

sind


ə

 öz m


ə

suliyy


ə

tl

ə



rini icra edir, öz 

s

ə



yl

ə

rini v



ə

t

ə



nda

ş

  c



ə

miyy


ə

ti, i


ş

çi v


ə

  i


şə

götür


ə

n t


əş

kilatları il

ə

 birg


ə

 strateji 

ə

m

ə



kda

ş

lıqda davam 



etdirirl

ə

r. MGM-in strukturu ölk



ə

l

ə



r üzr

ə

  f



ə

rql


ə

nir: amma, MGM el

ə

 qurulmalıdır ki, hökum



ə

t, 


h

ə

mkarlar ittifaqları  v



ə

  m


ə

cburi 


ə

m

ə



k qurbanları il

ə

  i



ş

l

ə



y

ə

n qeyri-hökum



ə

t qrupları arasında 

ə

m

ə



kda

ş



ğ

ı sisteml

əş

dirsin. MGM-



ə

 ad


ə

t

ə



n milli koordinator, d

ə

yirmi masalar v



ə

 milli v


ə

 yerli 


s

ə

viyy



ə

l

ə



rd

ə

 i



ş

çi qruplar daxil olur.

3

 MGM insan alveri kontekstind



ə

 yaradılmı

ş

 bir sistemdir amma 



o m

ə

cburi 



ə

m

ə



k kontekstind

ə

  d



ə

 istifad


ə

 oluna bil

ə

r. Bu cür MGM n



ə

z

ə



r

ə

 almalıdır ki, m



ə

cburi 


ə

m

ə



k v

ə

 insan alverin



ə

  m


ə

ruz qalmı

ş

 

şə



xsl

ə

r H



İ

V/Q


İ

ÇS v


ə

 ya dig


ə

r x


ə

st

ə



likl

ə

r



ə

 tutula bil

ə

rl

ə



r v

ə

 



buna gör

ə

  d



ə

 onlara xüsusi münasib

ə

t göst


ə

rilm


ə

lidir. Bütün hallarda, 

ə

m

ə



k müff

ə

ti



ş

l

ə



ri el

ə

 bir 



m

ə

lumat bankı yaratmalıdırlar ki, burada sertifikatlı xidm



ə

t göst


ə

r

ə



n qurumlar öz yerini alsın v

ə

 



z

ə

r



ə

ə



k

ə

nl



ə

r

ə



 yardım göst

ə

rm



ə

k üçün polis v

ə

 dig


ə

r qurumlarla 

ə

m

ə



kda

ş

lıq t



ə

min edilsin.   



 

Ə

m

ə

k müf

ə

tti

ş

l

ə

rinin etik davranı

ş

ı 

 

M

ə



cburi 

ə

m



ə

k v


ə

 insan alveri çox zaman kriminal 

şə

b

ə



k

ə

l



ə

ri 


ə

hat


ə

 etdiyind

ə

n dig


ə

r dövl


ə

qurumları kimi 



ə

m

ə



k müf

ə

tti



ş

l

ə



ri d

ə

 rü



ş

v

ə



t v

ə

 dig



ə

r qeyri-etik praktikalarla üzl

əşə

 bil


ə

rl

ə



r. 

Korrupsiya h

ə

ssas bir m



ə

s

ə



l

ə

dir, amma bu m



ə

s

ə



l

ə

 m



ə

cburi 


ə

m

ə



yin aradan qaldırılmasına dair milli 

strategiya ç

ə

rçiv


ə

sind


ə

, v


ə

 el


ə

c

ə



  d

ə

 yax



ş

ı dövl


ə

t idar


ə

etm


ə

 kimi bir ümümi h

ə

d

ə



fin daxilind

ə

  h



ə

ll 


olunmalıdır. 

Ə

m



ə

k müf


ə

tti


ş

l

ə



rinin korrupsiya v

ə

 ya qeyri-etik davranı



ş

ları mümkün m

ə

cburi 


ə

m

ə



situasiyasında xüsusil

ə

 kritikdir, ona gör



ə

 ki, bu hal z

ə

r

ə



ə

k



ə

nl

ə



rin h

ə

yatını t



ə

hlük


ə

y

ə



 ata bil

ə

r.  



El

ə

 hallara rast g



ə

linir ki, m

ə

cburi 


ə

m

ə



k v

ə

 insan alveri qurbanları istismar edici i



şə

götür


ə

nin 


ə

lind


ə

n qaçıb qurtara bilmi

ş

dir amma onlar hüquq mühafiz



ə

 orqanları i

ş

çil


ə

ri t


ə

r

ə



find

ə

n tutulub geri 



qaytarılmı

ş

dır. Bu q



ə

bul edilm

ə

zdir. B


Ə

T tövsiyy

ə

l

ə



r v

ə

 nümun



ə

vi Etik Davranı

ş

 Kodeksi 



hazırlamı

ş

dır v



ə

 bu s


ə

n

ə



dl

ə

r ist



ə

nil


ə

n müf


ə

tti


ş

liyin korrupsiyaya qar

ş

ı mübariz



ə

si v


ə

 xüsusil


ə

 

h



ə

ssas v


ə

ziyy


ə

td

ə



 olan i

ş

çil



ə

rin qorunması s

ə

yl

ə



rinin 

ə

sasını t



əş

kil etm


ə

lidir.


4

 

                                                 



3

 ATƏT/İHDTO: Milli Göndəriş Mexanizmləri: İnsan Alverinə məruz qalmış Şəxslərin Hüquqlarının Qorunması Səylərinə Qoşularkən. 

Praktiki Təlimat Kitabı, Varşava, 2004 

4

 BƏT: Əmək Müfəttişləri üçün Vəsait: Nümunəvi Qanun tətbiq etmə Siyasəti, Təlim və Əməliyyat Təlimatı Kitabı, Etik Davranış Kodeksi, Annie 



Rays tərəfindən redaktə olunub, Budapeşt, 2006 

27 

 

Dig



ə

r t

ə

r

ə

fda

ş

larla 

ə

m

ə

kda

ş

lıq 

M

ə



cburi 

ə

m



ə

k v


ə

 insan alveri çox mür

ə

kk

ə



b cinay

ə

tl



ə

rdir v


ə

 buna gör

ə

 d

ə



 çoxt

ə

r



ə

fli yana


ş

ma t


ə

l

ə



edir. Müt

əşə

kkil cinay



ə

tkar 


şə

b

ə



k

ə

l



ə

r bu i


şə

  c


ə

lb olundu

ğ

undan dig



ə

r ölk


ə

l

ə



rl

ə

 



ə

m

ə



kda

ş

lıq çox 



zaman mühüm faktora çevrilir. Bundan 

ə

lav



ə

 potensial z

ə

r

ə



ə

k



ə

nl

ə



r xüsusil

əş

dirilmi



ş

 yardıma 

ehtiyac duyurlar ki, bunu da 

ə

m



ə

k müf


ə

tti


ş

l

ə



ri t

ə

min ed



ə

 bilmirl


ə

r. 


Ə

m

ə



kda

ş



ğ

ın m


ə

qs

ə



di 

ölk


ə

l

ə



rd

ə

n asılı olaraq d



ə

yi

şə



 bil

ə

r, m



ə

s

ə



l

ə

n, m



ə

lumatların ötürülm

ə

si (hesabatlar v



ə

  h


ə

r bir 


orqanın daxilind

ə

 toplanmı



ş

  m


ə

lumatlar), agentlikl

ə

r-arası komissiyaların i



ş

ind


ə

  i


ş

tirak, birg

ə

 

istintaq v



ə

 qurbanlara yardım proqramlarına birg

ə

  d


ə

st

ə



k v

ə

 yaxud m



ə

lumatlılı

ğ

ın artırılması 



kampaniyaları. 

İş

çi v



ə

  i


şə

götür


ə

n t


əş

kilatları il

ə

 

ə



m

ə

kda



ş

lıq son d

ə

r

ə



c

ə

 vacibdir. Bu sosial dialoq 



mexanizminin t

ə

rkib hiss



ə

sin


ə

 çevrilm


ə

lidir v


ə

 lazım olduqda 

ə

m

ə



k müf

ə

tti



ş

l

ə



ri v

ə

 sosial partnyorlar 



informasiya bölgüsü ed

ə

r



ə

k buraxılmı

ş

 s

ə



hvl

ə

ri düz



ə

ld

ə



 bil

ə

rl



ə

r.  


Qısası, 

ə

m



ə

kda


ş

lıq effektiv istintaq, qurbanların qorunması, m

ə

lumatların idar



ə

 edilm


ə

si v


ə

 

m



ə

hdud resurslar v

ə

  r


ə

qab


ə

t aparan siyas

ə

t m


ə

s

ə



l

ə

l



ə

ri mühitind

ə

 ümumi siyas



ə

tin icrasına 

şə

rait 


yaradır. Amma 

ə

m



ə

kda


ş

lıq üçün çoxlu mane

ə

l

ə



r var, m

ə

s



ə

l

ə



n, dill

ə

 ba



ğ

lı ç


ə

tinlikl


ə

r, m


ə

lumatlılı

ğ

ın 


olmaması, bir-biri il

ə

 r



ə

qab


ə

t aparan f

ə

rqli mandatlar v



ə

 resursların çatı

ş

mazlı


ğ

ı.   


Hökum

ə

t t

ə

r

ə

fda

ş

ları: 

 



Polis 

 

M



ə

cburi 


ə

m

ə



k v

ə

 insan alveri çox zaman müt



əşə

kkil cinay

ə

tkarlıqla ba



ğ

lı oldu


ğ

u üçün 


polisin yardımı vacib ola bil

ə

r. 



Ə

m

ə



k müf

ə

tti



ş

l

ə



ri ç

ə

tinlikl



ə

 üzl


əş

dikl


ə

ri v


ə

 ya onlar 

t

ə

hlük



ə

 il


ə

 rastla


ş

dıqları zaman onların polisin yardımını ist

ə

m

ə



si f

ə

rqli t



ə

sir


ə

 malik ola 

bil

ə

r. Xüsusil



ə

, bu müf


ə

tti


ş

l

ə



rin öz fiziki sa

ğ

lamlıqlarını t



ə

min ed


ə

r.  


 

M



ə

hk

ə

m

ə

 

 

Ə



m

ə

k müf



ə

tti


ş

l

ə



rinin istifad

ə

 etdikl



ə

ri sanksiyaların effektivliyi bütövlükd

ə

 onların bu 



halları  m

ə

hk



ə

m

ə



 orqanlarına verdikd

ə

n sonra m



ə

hk

ə



m

ə

nin onları nec



ə

 icraata 

götürm

ə

sind



ə

n asılıdır. 

Ə

m

ə



k müf

ə

tti



ş

l

ə



ri v

ə

  m



ə

hk

ə



m

ə

l



ə

r (m


ə

s

ə



l

ə

n, ümumi v



ə

 yaxud 


ə

m

ə



k m

ə

hk



ə

m

ə



l

ə

ri) arasında sıx 



ə

m

ə



kda

ş

lıq v



ə

 koordinasiya sanksiyaların effektivliyin

ə

 

t



ə

sir ed


ə

 bil


ə

r, missal üçün Braziliyanın nümun

ə

sind


ə

 sanksiyalar el

ə

 hadis


ə

 yerind


ə

 

t



ə

min edil


ə

 bil


ə

r. Bel


ə

 

ə



m

ə

kda



ş

lıq eyni zamanda m

ə

cburi 


ə

m

ə



y

ə

 qar



ş

ı mübariz

ə

 i

ş



ind

ə

 



ə

m

ə



k müf

ə

tti



ş

l

ə



rinin rolu bar

ə

d



ə

 m

ə



hk

ə

m



ə

 orqanları arasında m

ə

lumatlı


ğ

ı artıra bil

ə

r.  


 

Miqrasiya orqanları 

 Miqrasiya 

orqanları il

ə

  sıx 


ə

m

ə



kda

ş

lıq insan alveri qurbanlarının deportasiya 



olunmaqdan qorunması i

ş

ind



ə

 mühüm rol oynaya bil

ə

r, bel


ə

 ki, onların 

ə

ks

ə



riyy

ə

ti qeyri-



qanuni miqrant i

ş

çil



ə

rdir. Onlar h

ə

mçinin insan alveri qurbanları üçün müv



ə

qq

ə



ti ya

ş

ayı



ş

 

icaz



ə

sinin alınmasına da c

ə

lb oluna bil



ə

rl

ə



r. Amma bu cür 

ə

m



ə

kda


ş

lıq el


ə

 qurulmalıdır 

ki, o 

ə

m



ə

k müf


ə

tti


ş

l

ə



rinin 

ə

sas m



ə

qs

ə



dl

ə

rin



ə

, y


ə

ni i


ş

çil


ə

rin hüquqlarının v

ə

 maraqlarının 



qorunması (onların hüquqi statusundan asılı olmadan) v

ə

 el



ə

c

ə



  d

ə

 



ə

m

ə



şə

raitinin 



yax

ş

ıla



ş

dırılması 

i

ş

in



ə

 

x



ə

l

ə



l g

ə

tirm



ə

sin. 


Ə

m

ə



k müf

ə

tti



ş

l

ə



ri i

şə

götür



ə

nl

ə



rin 

c

ə



zalandırılmasına diqq

ə

t etdikl



ə

ri kimi, miqrasiya orqanları da qeyri-qanuni i

ş

çil


ə

rin 


ə

yy



ə

n edilib tutulmasında ciddi c

ə

hd ed


ə

 bil


ə

rl

ə



r, baxmayaraq ki, onlar ciddi istismara 

m

ə



ruz qala bil

ə

rl



ə

r. Bu baxımdan miqrasiya orqanları il

ə

 

ə



m

ə

k müf



ə

tti


ş

l

ə



ri arasında sıx 

ə

m



ə

kda


ş

lıq müxt


ə

lif qanunların t

ə

tbiq olunması arasında g



ə

rginliyin qar

ş

ısının alınması 



v

ə

 i



ş

çil


ə

rin c


ə

za almaqdan qorunması üçün vacibdir.     

 


Yüklə 3,27 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   23




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin