«Ona tili» 8-sinflar uchun 8- 8- 1-dars



Yüklə 1,27 Mb.
səhifə217/431
tarix02.01.2022
ölçüsü1,27 Mb.
#46231
1   ...   213   214   215   216   217   218   219   220   ...   431
8-sinf-ona-tili-konspekti

Dars shiori: Tilga ixtiyorsiz - elga e`tiborsiz. ( A. Navoiy )

Foydalaniladigan adabiyotlar:

«Ona tili» 8-sinf uchun darslik. 8-sinf darsligining elektron varianti.



I. Darsning borishi:

a) salomlashish b) sinf tozaligi va davomatni nazorat qilish

c) kirish suhbati, o’quvchilarning og’zaki nutqini o’stirish

II. O’tgan mavzuni so’rash.

a) individual - tarqatma materiallar, kartochka.

b) Frontal (guruh bilan ishlash)

III. Yangi mavzu

113-mashq. Berilgan gaplardagi ajratilgan so‘zlarning ma’nolarini aniqlang. Ularni kengaytirib ko‘ring.

1. Boy Ibrohim Adhamga bir kosa oltin keltirdi.

− Buni bizdan qabul qilsangiz.

− Men faqirdan mol olmayman.

− Men faqir emishmanmi?!

Ibrohim Adham so‘radilar:

− Hozirgi davlatingdan o‘n baravar ko‘proq davlatga ega bo‘lging keladimi?

Albatta! − dedi boy ko‘zlari chaqnab.

− Bu holing faqirlik bo‘lmay nima?! Berayotgan narsangga mendan ko‘ra, o‘zing muhtojroqsan!..

(“Hikmatli latifalar va nishonga urilgan so‘zlar”)

2. Bir kishi qushga qarab o`q uzgan ekan. O`qi xato ketibdi. Yonida turgan o`rtog`i buni ko`rib:

Ofarin! – deb yuboribdi.

− Nima, meni kalaka qilyapsanmi? – debdi mergan.

− Yo`q, men “ofarin”ni senga emas, qushga aytdim.



Bilib oling.

Bir so’z, “qotib qolgan“ birikma shaklida bo‘lib, boshqa so‘z bilan kengayish imkoniyatiga ega bo‘lmagan gap so‘z-gap deyiladi. So‘z-gap tasdiq, inkor, so‘roq, taajjub, his-hayajon kabi ma’nolarni ifoda etib, ular matn bilan bog‘liq bo‘ladi. So‘z-gap, asosan, modal va his-hayajon munosabatlarini ifoda etgani uchun ham ko‘proq dialogik va ba’zan monologik nutqqa xosdir. Masalan:

— Endi so‘zingizdan aynamang, xo‘pmi?

Mayli, dedi Fazliddin. (O.)

Yo‘q, dedi Otabek, lekin uning taajjubi uy egasiga ochiq ko‘rinib turar edi. (A.Qod.)

Yo‘lchi eshikchani ochib kirdi:

Assalomu alaykum, hormang, ota! (O.)

Kishilar orasidagi oddiy muomalada tez-tez ishlatib turiladigan so‘z yoki ibora so‘z-gap vazifasida qo‘llanadigan bo‘lib qolgan: assalomu alaykum, yoqimli ishtaha, marhamat, salomat bo‘ling, qulluq, osh bo‘lsin, yaxshi boring, xush ko‘rdik, labbay, jonim bilan, bajonidil kabi.

114-mashq. O‘qing. So‘z-gaplarning ifodalayotgan ma’nosini tushuntirib bering.

1. − Barakalla, o‘g‘lim, shunday bo‘lish kerak, orzu-niyatingga, murod-maqsudingga yet,− deb olqishladi, uni yaxshi tarbiya qilishga ahamiyat berdi.

2. −Savob ishlarga rag‘bat qiling... − Xo‘p... xo‘p... (T.Malik)

3. − Labbay, hazrat, sadongizdan aylanay, hazrat! (M.Shayxzoda)

4. Mahmudxon (xatni qo'yniga solub, yugurub turub):

Assalomu alaykum, boy pochcha, kelsinlar, qani, marhamat (joy ko'rsatub), qani, o'tursinlar, manam hozir janobingizni kutib turuvdim. (boy kursiga o'tirur, fotiha o'qur)

Abdiqodirboy: Xayr, ziyoda davlat, ollohu akbar.

Mahmudxon (turub): Xush ko'rduk.

Abdiqodirboy: Xush, salomat. Yangi xabarlar yo'qmi, afandim?

5. – Esonmisiz? Sarupolar muborak!

Kumushbibining qizlarg‘a bergan javobi eshitilar-eshitilmaslik edi:

Qutlug‘ ...




Yüklə 1,27 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   213   214   215   216   217   218   219   220   ...   431




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2025
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin