O’simlik to’qimalaridan dnk ni ajratib olish


) Standart fenol-xloroform va kommertsiyali reagent to’plamlari yordamida umurtqasizlar namunasidan genom DNKsini ajratish



Yüklə 359,69 Kb.
səhifə3/8
tarix16.05.2023
ölçüsü359,69 Kb.
#114148
1   2   3   4   5   6   7   8
DNKsini ajratish usullari

2) Standart fenol-xloroform va kommertsiyali reagent to’plamlari yordamida umurtqasizlar namunasidan genom DNKsini ajratish.
DNK va RNK ajratishni ta’minlashda bir qator prioritet talablarni ajratish mumkin:
biologik materialni lizisi;
– selektiv ekstraktsiya (sorbtsiya);
– katta xajmda to’plash;
– PZR susaytiruvchi komponentlardan ajratish;
DNK va RNK ajratish;
– yuqori foizda chiqishi;
– kalibrovka mumkinligi va ijobiy nazorat;
– kontaminatsiyaning yo’qligi;
– kam vaqt sarflanishi;
– avtomatizatsiyaning mumkinligi.
Eukariot organizmlardan nuklein kislotalarni ajratish va fraktsiyalashda traditsion va kommersion tayyor reagent-to’plam usullari (naborda ishning bajarilishi keltirilgan) foydalaniladi.
Masalan, genom DNKsi hayvonlarning o’pka va oshqozon-ichak tizimida endoparazitlik qilib yashovchi nematodalar to’qimalaridan ajratiladi. Oldindan 96%li etil spirtga solingan nematodalar soat oynasida distillangan suv bilan yaxshilab yuviladi va har birini alohida 100 mkl lizis bufferi solingan eppendorf probirkasiga solinadi. Yirik nematodalardan (diktiokaullar, gemonxlar, parabronemalar) DNKsini ajratishda, ularning bosh qismi ishlatilgani ma’qul (tanani bosh qismidan qizilo’ngach tugagan joyigacha) va bu binokulyar lupasi ostida, ko’z skalpeli yoki britvani lezviyasi yordamida kesib olinadi (erkak nematodalarning dum tomoni esa morfologik taxlili uchun qoldiriladi) (1-rasm).

5. 1- rasm. DNK ajratish uchun nematod tanasidan preparat tayorlash.
3) Fenol – xloroformli uslubi (FX- uslub).
Bu – nuklein kislotalarni ajratishning klassik uslubidir. Bu uslub proteinaza K ishtirokida detergentlar tomonidan biologik materiallarning parchalanishi hamda fenol va xloroform yordamida nuklein kislotalarni ajratib olishni o’z ichiga oladi (2-rasm). Buning afzalligi shundaki, Diatom DNA Prep (Rossiya) va Dneasy Tissue Kit (Germaniya) reagentlar to’plamiga qaraganda bu uslub bilan anchagina ko’p miqdorda DNK ajratib olinadi. Uslubning kamchiliklariga esa uning davomiyligi, mashaqqatliligi, agressiv organik erituvchilarning ishlatilishi va DNKni oqsildan ham, RNKdan ham etarli darajada tozalamasligini kiritish mumkin.

5.2-rasm. DNK esktratsiyasi uchun Fenol-Xloroform reagenti.
Nematoda to’qimalaridan nuklein kislotalarni FX – ektraktsiya qilish usuli quyidagi bosqichlardan iborat:

  1. Nematoda tanasidan 0,05 g og’irlikdagi to’qimani bo’lakchasi olinadi.

  2. Nematodalarning to’qimalari, tarkibida 40 mM tris – HCl (pH q8,0), 0,5 mM EDTA, 1xSSC bo’lgan bufer eritmasida (to’qima va buferning 100 mkg; 500 mkg nisbatida) gomogenizatsiya qilinadi.

  3. 0,5% gacha SDS va proteinaza K ni oxirgi kontsentratsiyasi 1 mgG’ml bo’lguncha qo’shiladi, aralashtiriladi va 37°S haroratda 2-3 soat davomida inkubatsiya qilinadi yoki 18 soatga qoldiriladi.

  4. Probirkaga 5 M natriy atsetat oxirgi kontsentratsiyasi 0,1 M bo’lgunga qadar qo’shiladi va aralashtiriladi. So’ngra 1:1 nisbatda fenol, to’yingan HCl trisi (pHq8,0) qo’shilib, 10-15 daqiqa davomida aralashtiriladi.

  5. Xloroformni 1:1 nisbatdagi hajmda qo’shib, yana 5-10 daqiqa mobaynida aralashtiriladi.

  6. Olingan aralashmani 4°S haroratda 20 daqiqa tsentrifuga qilinadi (bir daqiqa davomida 4000 aylanma tezlikda).

  7. Yuqoridagi fraktsiyani erigan DNK bilan (supernatant) pipetka yordamida tortib olinadi.

  8. FXli oqsildan ajratish jarayoni (deproteinazatsiya) undan butunlay xolos bo’lgunga qadar takrorlanadi.

  9. Ajratib olingan supernatantga 2:1 nisbatdagi xajmda xloroform qo’shilib, 10-15 daqiqa aralashtiriladi, so’ngra 15 daqiqa tsentrifuga qilinib (bir daqiqa davomida 4000 aylanma tezlikda) yuqorgi fazasi olinadi.

  10. 1 ml li erigan DNKga 5 M natriy atsetat oxirgi kontsentratsiyasi 0,2 M bo’lguncha qo’shilib, aralashtiriladi.

  11. Ikki hajmdagi 96% li etanol eritmasi qo’shilib, DNK cho’kmaga tushgunga qadar bir maromda aralashtiriladi.

  12. -20°S xaroratda bir sutka davomida sovutiladi, so’ngra 15 daqiqa davomida 15000 aylanma tezlikda tsentrifuga qilinadi (0°S gacha sovuguncha).

  13. Supernatant olib tashlanadi, DNK cho’kmasi 70% li etanol eritmasida yuviladi.

  14. Etanol eritmasi to’kib tashlanadi, DNK havoda etanol eritmasi uchib ketgun qadar quritiladi va ionsizlantirilgan suvda eritiladi.

Olingan DNK preparatlarini kontsentratsiyasi spektrofotometrda aniqlanadi. Ajratilgan DNK kontsentratsiyasi 2,0 – 2,3 mkgG’mkl tashkil qiladi.

Yüklə 359,69 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin