Reje: dnk nın` du`zilisi Ribonuklein kislotalar



Yüklə 0,57 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə7/55
tarix13.12.2023
ölçüsü0,57 Mb.
#174467
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   55
Binder1

Kraxmal.
Kraxmal o`simliklerde en` ko`p toplanatug`ın ha`m en` a`hmiyetli 
polisaxaridlerden esaplanadı. Salı ha`m ju`weride 80%, biydayda 60-70%, kartoshkada 20% 
kraxmal boladı. Kraxmal fotosintez protsessinde payda boladı. kraxmal eki qıylı birikpeden, 
yag`nıy amiloza ha`m amilopektinnen du`zilgen. Olar fizik-ximiyalıq qa`siyetleri menen ajıraladı. 
Amiloza ıssı suwda jaqsı eriydi. Ol 60-300 glyukoza qaldıg`ınan quralıp onın` molekulyar massası 
10000nan 500000 deyin jetedi, quramın 0,03% fosfor boladı. onın` molekulası glyukopiranoza 
qaldıqlarınan quralg`an bolıp, tarmaqlanbag`an jip ta`rizli shınjır payda etip, 1,4 baylanıs arqalı 
baylang`an 
Amilopektin. Onın` molekulyar massası 50 mın`nan 1 milliong`a shekem jetedi. Ol 
glyukopironozalardın` tarqoq shınjırlarınan quralg`an. Amilopektin molekulasında glyukoza 
qaldıqları 1 ha`m 4 uglerod atomları arqalı birikken boladı. sonın` menen bir qatarda 1 ha`m 6 
uglerod atomları arqalı baylanısta bolıp, tarmaqlang`an bo`limde boladı. 
Kartofeldi qaynatqanda amiloza ıssı suwg`a shıg`ıp ekstraktsiyalanadı ha`m onın` ren`i 
su`ttin` ren`ine uqsaydı. Qaynatılg`an kartofeldin` tiykarg`ı bo`legin amilopektin quraydı.
Kraxmal o`simliklerdin` rezervtegi polisaxaridi esaplanadı. Ol o`simliklerde qatlam bolıp 
jaylasqan da`nesheler tu`rinde boladı. ol suwıq suwda erimeydi. Issı suwda kolloid eritpe payda 
etedi. Kraxmal 10-20% amilozadan, 80-90% amilopektinnen turadı. Kraxmaldın` strukturası 1-4 
uglerod penen baylanısqan D-glyukoza qaldıqlarınan quralg`an. Glyukoza qaldıg`ı bir neshe 
mın`nan ibarat bolıp empirik formulası (C
6
H
10
O
5
).x tu`rinde boladı. Kraxmal qısman 
gidrolizlengende kishi molekulalı dekstrinler payda etedi. İri molekulalı dekstrinler yod 
qatnasıwında qızg`ısh ren`ge kiredi. Kishi molekulalı dekstrinler ren` bermeydi. 
Tsellyuloza.
Tsellyuloza o`simlikler quramında ko`p bolıp, olar kletka diywalının` tiykarın 
quraydı. tsellyuloza du`zilisine qaray amilozag`a uqsag`an, lekin molekulası quramındag`ı 1,4 
baylanıs β – formada. Onın` molekulyar massası 300000 nan 1 000000 boladı. 
Tsellyuloza
 


Tsellyuloza suwda erimeydi. Ayrım kislotalar ta`sirinen qısman gidrolizlenedi.
Glikogen
– haywan, adam toqımalarında ken` tarqalg`an polisaxaridler. Glyukogen 
du`zilisi ha`m qa`siyetlerine qaray amilopektinge uqsaydı. Glikogen tiykarınan bawırda bolıp 
onın` mug`darı 150 g shekem jetedi. Ol shama menen 30000 aminokislota qaldıg`ınan turadı. 
Bulshıq et glikogeninin` molukulyar massası 1 million, bawır glikogeni 5 million. 
Glikogen yod penen qızg`ısh-qon`ır ren` payda qıladı. Glyukogen gidrolizlengende en` da`slep 
dekstrinler, keyin mal`toza ha`m glyukoza payda etedi. Bawırda, bulshıq etlerde ha`m ju`rekte 
glyukogen ko`p toplandı.
İnulin 
- o`simlikler quramında zapas zatlar sıpatında ushıraydı. Gidrolizlengende fruktoza 
payda boladı. Du`zilisine qaray kraxmal menen klikogenda likolinge uqsaydı. Adam ha`m 
haywanlar organizmi inulindi jaqsı o`zlestiredi. 
Pektin zatlar
pektin zatlar miywelerde, tamır miywelerinde ha`m o`simlik paqalında 
ushıraydı. O`simliklerde pektin zatlar protopektin formasında boladı. pektin zatlar 
poligalaktouronat kislotalardan quralg`an. Pektin zatlar azıq-awqat sanaatında qollanıladı. 

Yüklə 0,57 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   55




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin