Seçilmiş əsərləri


IKI ÇAL PAPAĞIN VƏ BIR QARA



Yüklə 2,94 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə12/147
tarix30.12.2021
ölçüsü2,94 Mb.
#22211
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   147
 

 Dekabr, 1970. 

 

 



 


 

65

IKI ÇAL PAPAĞIN VƏ BIR QARA  



KEPKANIN NAĞILI  

 

Çox  şilaşı yemişəm, amma belə yalan deməmişəm. Günlərin bir günündə, 



Məmməd Nəsir tinində, biri var idi, biri yox idi, Allahdan savayı heç kəs yox idi, 

təkcə iki nəfər Çal Papaq var idi, bir nəfər də Qara Kepka və Qara Kepkanın da bir 

sevimli həyat yoldaşı var idi ki, adı Çadra xanım idi. 

Bu Çal Papaqlar elə Çal Papaqlar idi ki, hörmətləri dağ boyda – həm bu ətrafda 

yeganə Çal Papağıydılar, həm də ki, cəmi-aləm bunların arasındakı dostluqdan, 

mehribanlıqdan danışırdı, çünki bu dostluq, ayrı dostluq idi, söz ilə deyiləsi deyildi. 

Hər qapının ağzında Çal Papaqlar içəri girməzdən  əvvəl düz yarım saat 

dayanırdılar – o buna deyirdi ki, birinci sən buyur, bu ona deyirdi ki, yox, birinci sən 

buyur. 

Hər dəfə restoranda yeyib içəndən sonra, «Inturist»in xörəkpaylayanı utancaq 

Duvaq xanım filan qədər dururdu Çal Papaqların qabağında, gözləyirdi ki, pulu 

kimdən alsın, – bu, onun əlini geri qaytarırdı ki, pulu gərək mən verəm, o bunun 

əlini tuturdu ki, yox, pulu gərək mən verəm. 

Bir də görürdün ki, Çal Papaqlardan birinin qabağına təzə əmlik quzu əti çıxdı, 

o saat alıb göndərirdi dostu o biri Çal Papağın evinə, amma o Çal Papaq baxırdı ətə, 

görürdü qiyamət ətdir, bunun kababı dəsgah olar, rəva bilmirdi özü yesin, təzədən 

göndərirdi geri ki, yox, bunu gərək sən özün yeyəsən və ət bu evdən o evə, o evdən 

bu evə o qədər gedib gəlirdi ki, axırda xarab olurdu, nə bu Çal Papaq yeyirdi təzə 

əmlik quzu ətinin kababını, nə də o Çal Papaq. 

Gördüyünüz kimi, bu Çal Papaqların dostluğu çox yüksək mərtəbədə  və 

mötəbər idi. 

Indi sizə kimdən xəbər verim, Qara Kepkadan. Qara Kepka başqa bir şəhərdə idi 

və  həmin  şəhərdə öz işini görüb qurtarmışdı, indi də oturub vəfalı  həyat yoldaşı 

Çadra xanımla məsləhətləşirdi ki, hansı şəhərə getsinlər. Qara Kepka iki tel almışdı. 

Birinci tel xəbər verirdi ki, filan şəhərdə iki nəfər Şlyapa var ki, möhkəm dostluğa 

başlayıblar. Ikinci tel də xəbər verirdi bizim möhtərəm Çal Papaqlardan. 

Çadra xanım çox tədbirli və çox da savadlı qadın idi, universitetin hüquq 

fakültəsini bitirmişdi. Qara Kepkaya gələn telləri bir də  nəzərdən keçirdi və belə 

məsləhət gördü ki, əvvəlcə baş  çəksinlər Çal Papaqlara, çünki dostluqları bu 

zalımların lap zırpı  həngamə idi və bu dərəcədə dostluğun üstündə Qara Kepkaya 

töhmət verə bilərdilər. O ki, qaldı  Şlyapalara, onların işi asan idi, hələ  təzə 

başlayırdılar dostluğa. 

Qara Kepka əziz arvadının məsləhətini çox bəyəndi və bütün gecəni evdə oturub 

televizora baxdılar, bir-birilərini sevdilər, səhər də gedib təyyarəyə bilet aldılar. 

Az keçdi, çox keçdi – nağılda vaxt tez keçər – yenə də günlərin bir günündə Çal 

Papaqlar oturub şahmat oynayırdı, birdən qulaqlarına belə bir xəbər çatdı ki, bəs, 

filan yerdən bu şəhərə bir Qara Kepka gəlib, sizinlə dost olmaq istəyir. Çal Papaqları 

gülmək tutdu və o qədər güldülər ki, gəl görəsən. Külfətləri də bu xəbəri eşidib 

qoşuldu onlara, Çal Papaqlardan birinin xanımı yazıq Neylon Yaylıq o qədər güldü 

ki, az qaldı qəşş edə. Sonra da Çal Papaqlar bir-birinə baxıb dedilər ki, aya, camaat 

ağlını itirib məgər belə xam xəyala düşür, bizim dostluğumuz bəyəm kolxoz bazarı-

zaddır ki, hər yoldan ötəni qəbul edək?! Dünyada qəribə avamlar var imiş! 

Həmin gün Çal Papaqlar Avropada təhsil almış kababçı Beretin kababxanasına 

getdilər və dostluqlarının sağlığına bir şüşə beşulduz çeçen-inquş konyakı içdilər. 




 

66

Qara Kepka isə  həmin günü mehmanxanadan çölə  çıxmadı, istəkli zövcəsi 



Çadra xanımla oturub xeyli məsləhətləşdi və düz üçcə gündən sonra şəhər qəzetində 

Qara Kepkanın böyük bir oçerki çap olundu. Oçerkin adı «Adımızı  nəhəng dağlar 

qədər ucaldanlar» idi, özü də bəhs edirdi Çal Papaqlardan, Çal Papaqların arasındakı 

dostluqdan, sirdaşlıqdan, özü də elə bəhs edirdi ki, adam oxuyub qurtarandan sonra 

deyirdi ki, bir də oxuyum, bir də oxuyandan sonra deyirdi ki, bir də oxuyum, axırda 

da deyirdi ki, bərəkallah və mərhaba!  

Çal Papaqlar da bu böyük oçerki oxuyub qurtarandan sonra xeyli feyziyab 

oldular, gözləri yaşardı və bir-birinə baxıb dedilər ki, aya, nə gözəl baş geyimiymiş 

bu Qara Kepka! Biz tilsimdəyikmiş, ya nə imiş ki, bunu görə bilmirmişik?! 

Axşam Çal Papaqlar restorana üç nəfər girdilər: Birinci Çal Papaq, Ikinci Çal 

Papaq və bir də ki, Qara Kepka. Yedilər, içdilər və xeyli nuş oldu və kefləri də 

dupduru. 

Qara Kepka əvvəlcə qalxıb Çal Papaqların ikisinin də  şərəfinə birdən sağlıq 

dedi, sonra da əlifba sırası ilə əvvəlcə Birinci Çal Papağın şərəfinə, bir dəfə də Ikinci 

Çal Papağın şərəfinə sağlıq dedi. 

Axırda son dərəcə mütəəssir olub gözləri yaşarmış Çal Papaqlar ikisi də birdən 

qalxıb Qara Kepkanın sağlığına: 

– Yaşasın təmiz qəlbli, mərd ürəkli, obyektiv fikirli Qara Kepka! – dedilər. – 

xörəkpaylayan Silindrlə haqq-hesablaşıb restorandan çıxdılar və o gündən də Qara 

Kepka oldu Çal Papaqların ikisinin də canbir sirdaşı. 

Qara Kepka hər dəfə Çal Papaqlardan ayrılıb mehmanxanaya gələndə sədaqətli 

həyat yoldaşı Çadra xanım ondan soruşurdu: 

– Əziz ərim Qara Kepka, işlər necə gedir? 

Qara Kepka da cavab verirdi ki: 

– Işlər pis getmir, mehriban sevgilim Çadra xanım. 

Çadra xanım gülürdü, amma elə gülürdü ki, əziz əri Qara Kepkadan başqa heç 

kim eşitməsin: 

– Hi-hi-hi. 

Qara Kepka da qoşulurdu ona: 

– Ha-ha-ha... – Amma o da, elə gülürdü ki, mehriban sevgilisi Çadra xanımdan 

başqa heç kim eşitmirdi. 

Bu minval ilə  dəqiqələr saat olurdu, saatlar gün, günlərin də ay olmağına az 

qalmışdı ki, Çadra xanım ərinin baxmaqdan doymadığı qara gözlərinə bir də baxıb 

bir balaca təşvişlə dedi: 

– Ezamiyyətin qurtarmağına az qalıb ha... 

Qara Kepka tən ortasındakı düyməni qaşıyıb dedi: 

– Doğrudur, vaxtdır daha! 

Qara Kepka axşamçağı mehmanxanadan çıxanda Çadra xanım ərinin ardınca bir 

stəkan su atdı və Qara Kepka da birbaş gəldi Birinci Çal Papaqgilə. 

Birinci Çal Papağın kefi kök idi yaman, Seyid Əzim  Şirvaninin qəzəllərini 

«Segah» üstündə dodaqaltı zümzümə edirdi, Qara Kepkanı görən kimi lap kökəldi 

kefi, keçdi «Çahargah»a. Sonra bir xeyli hal-əhval tutdular, bir-birilərinə «maşallah» 

dedilər ki, göz dəyməsin və nəhayətdə Qara Kepka gəldi mətləbə: 

– Möhtərəm Çal Papaq! Güman edirəm ki, siz mənim sədaqətimi və sizə qarşı 

hədsiz hörmətimi hiss etməmiş deyilsiniz. 

– Biz sənin dostluğunu düşmənlərimizə verdiyin cavablardan görmüşük, səni 

bərkdə-boşda sınamışıq, əziz Qara Kepka, belə sözlər nəyə lazım? 



 

67

– Bilirsinizmi, məsələ bir az başqa cürdür... – Qara Kepka tən ortasındakı 



düyməni qaşıyıb bütün təcrübəsini səfərbərliyə aldı. – Möhtərəm və möhtəşəm Çal 

Papaq, mən son əsərimi sizdən, sizin dərinizin əla keyfiyyətindən, sizin tükünüzün 

ipək incəliyindən, zərif qıvrımlarından yazmağı  qərara almışam, sizi tikən 

papaqçının mahir sənətkarlığını  tədqiq etmək istəyirəm. Otuz beş çap vərəqi 

həcmində olacaq bu əsər. Lakin... 

– Lakin? 

– Bəli. 

– Nə lakin? 

– Bilirsinizmi, möhtərəm və möhtəşəm... 

– Qısa elə, Qara Kepka! 

– Məni qoymurlar bu istəyimə nail olum. 

– Necə?! Kim buna cürət edir? 

Çal Papağın nəriltisində elə bir zəhm var idi ki, gözlərini elə bərəltmişdi ki, gəl 

görəsən, amma zalım Qara Kepkanın nə dili dolaşdı, nə də canına üşütmə düşdü. 

– Sizin dostunuz Çal Papaq! 

– Nə?!! 


– Bəli. Lakin bu, hələlik öz aramızda qalmalıdır, möhtərəm və... 

Çal Papaq Qara Kepkanın sözünü kəsib dimdiyindən yapışdı ki, yapışdı, sıxdı, 

sıxdı: 

– Yalan dediyini təsdiq et, vicdansız, təsdiq et!!! 

–  Əfsuslar olsun ki, bu yalan deyil, möhtərəm və möhtəşəm və mötəbər Çal 

Papaq, acı həqiqətdir. Mən sizə demək istəmirdim, lakin... 

Çal Papağın  əlləri süstəldi, dağ qaməti büzüşdü – şair yaxşı deyib: «Döydü 

yağış məni, döydü qar məni, bir qarışqa minsəm, aparar məni». 

– Yox! Yox! Bu ola bilməz! Bu mümkün olan şey deyil. Düzünü de, Qara 

Kepka, vicdanına and verirəm, düzünü de! 

Qara Kepka sidq-ürəkdən vicdanına and içdi ki, düzünü deyir, otuz beş çap 

vərəqi həcmindəki kitabının qarşısına çıxan maneə budur ki, var. 

Çal Papaq inildədi, yəni sizə güvəndiyim dağlar, sizə  də qar yağarmış, sizi də 

çən basarmış, ay dad, ay bidad, sizin də üstünüzü duman alarmış... 

Qanadları qırılmış Çal Papaq inildəməkdə olsun, sizə kimdən xəbər verim, Qara 

Kepkadan. Qara Kepka eləmədi tənbəllik, Birinci Çal Papaqgildən çıxıb gəldi Ikinci 

Çal Papaqgilə, yenə Birincigilə, təzədən Ikincigilə və nə etdi, nə etmədisə – zalımın 

qorxusu yox idi! – yavaş-yavaş Birinci Çal Papaq durub-oturub Ikinci Çal Papağı 

ifşa etməyə başladı, Ikinci Çal Papaq da Birinci Çal Papağı, amma Qara Kepka bu 

Çal Papaqgildən o Çal Papaqgilə, o Çal Papaqgildən bu Çal Papaqgilə gedib-

gəlməkdən yorulmadı ki, yorulmadı  və bu təşriflərin sayəsindəydi ki, bazarda 

Birinci Çal Papağın qızı  Kəlağayıya rast gələn Ikinci Çal Papağın oğlu Araqçın 

arxadan qıza bir kəllə vurdu ki, biçarə  qız üzüqoylu sərildi yerə  və yaxındakı 

aptekdə burnuna naşatır spirti tutmasaydılar ayılan deyildi. Araqçın da dabanına 

tüpürüb qaçdı evə. 

Amma bununla qurtarsaydı, yenə abırdan idi – Çal Papaqlar özləri evdən çıxıb 

düşdülər küçənin ortasına: o buna yumruq, bu ona şillə, o buna təpik, bu ona 

badalaq. Cəmi-aləm də ki, çıxmışdı tamaşaya. 




 

68

Həmin gündən sonra Çal Papaqlar arasında bu cür savaşlar ki, Ingiltərədə buna 



keltç deyərlər, tez-tez baş verdi və onların camaat arasındakı hörmət-izzəti bir tərəfə 

qalsın, özlərində də bir Çal Papaqlıq qalmadı – ikisinin də tükü yonulmuşdu tamam, 

Birinci Çal Papağın dərisində beş cırıq var idi; Ikinci Çal Papağın dərisində yeddi 

cırıq, ikisi də axsayırdı, ikisi də... Nə isə, mən hələ  dərinə getmirəm, bizim 

zəmanənin nağılı gərək müxtəsər olsun. 

Camaat  əvvəlcə bütün bu əhvalatlara bərk təəccübdə idi. Sonralar bu təəccüb 

kefiköklüklə  əvəz olundu, yəni onlar Çal Papaqların verdikləri tamaşalara baxıb 

həzz almaqla məşğul idilər, amma yavaş-yavaş bu kefiköklük dəxi söndü və mən bu 

camaata heyrət edirəm ki, özlərini elə aparırdılar, elə bil dünyada heç sabiq 

möhtərəmlər olan Çal Papaqlar kimi bir zad yox imiş.  

Qara Kepkanın isə həyat yoldaşı, könül dostu, qəlb sirdaşı, vəfalı sevgilisi Çadra 

xanımla birlikdə kefi kök, damağı  da  ki  çağ idi, özü də gedib Şlyapalar yaşayan 

şəhərə bilet almışdı. 

Burda nağılı qurtardım. 

Göydən üç alma düşdü: biri mənim, biri bu nağılı yazanın, biri də oxuyanın. 

Vəssalam, şüttamam. 

 


Yüklə 2,94 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   147




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin