DÜnyada ve tüRKİYE’de tibbi Cİhaz sektöRÜ ve strateji ÖneriSİ



Yüklə 2,25 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/14
tarix21.01.2017
ölçüsü2,25 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE
TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ
VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Kavramlar
Dünyada Durum ve Ülke Örnekleri
Türkiye’de Durum,
Analizler ve Strateji Önerisi
Çalışma Grubu Koordinatörü ve Editör
Mahmut KİPER
Ankara, 2013
TTGV, 2013

2
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ
VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Kavramlar, Dünyada Durum ve Ülke Örnekleri, Türkiye’de Durum,
Analizler ve Strateji Önerisi
Çalışma Grubu Koordinatörü ve Editör
Mahmut KİPER
Çalışma Grubu
Deniz BAYHAN
İlke Eren KARACA
Tülay AKARSOY ALTAY
Prof. Dr. Sinan KAYALIGİL
 
Yönlendirme Kurulu
Mete ÖZGÜRBÜZ
Metin DEMİR
O.Fikret KÜÇÜKDEVECİ
Osman Arıkan NACAR
Tasarım ve Dizgi
Muu Project
Kapak Tasarımı
Muu Project
Baskı
Afşar Matbaacılık
21. Cadde 599. Sokak No: 29 İvedik / ANKARA
Tel: 0312 394 39 22
1.Baskı
Ağustos, 2013
Yayın No
TTGV/ TTGV – T/2013/002
ISBN: 978-975-95878-9-5
Bu yayın T.C. Sağlık Bakanlığının desteği ve SEİS işbirliği ile TTGV tarafından
İDEAPORT markası altında yayımlanmıştır.
Yayın telif hakları TTGV’ye aittir.
Kitabın tümü ya da bir bölümü TTGV’nin ve yazarın izni olmadan kopya edilemez.
Ancak kaynak göstermek kaydı ile alıntı yapılabilir.
Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı
TTGV
Cyberpark, Cyberplaza B Blok Kat: 5-6
Bilkent 06800 ANKARA
www.ttgv.org.tr

3
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
İÇİNDEKİLER
Bölüm 1 Tıbbi Cihaz: Kavram ve Kapsam
  .............................................................................. 19
1.1. Tıbbi Cihaz Tanımı ............................................................................................................. 20
1.2. Tıbbi Cihaz Sınıflandırması ............................................................................................... 22
1.3. Tıbbi Cihazlar Sektörünün Yaşam Bilimleri ve İmalat Sanayi Bakımından Önemi .......... 25
1.4. Tıbbi Cihazlar Tarihçesi ..................................................................................................... 28
1.4.1 Erken Dönemlerde Tıbbi Cihazlar ................................................................................... 28
1.4.2 Tıbbi Cihazlarda Keşifler Dönemi  .................................................................................. 28
1.4.3 Tıbbi Cihazlarda Disiplinlerarası Dönem ........................................................................ 30
1.5 Tıbbi Cihazlarda Gelişme Beklentileri ............................................................................... 32
1.5.1 Tıbbi Cihazlarda Gelecek Yönelimleri Odak Grup Çalışması Sonuçları ......................... 34
Bölüm 2 Dünyada Tıbbi Cihaz Sektörü
  .................................................................................. 37
2.1. Giriş ................................................................................................................................... 38
2.2. Tıbbi Cihazlar Sektörünün Önemi  .................................................................................... 39
2.3. Tıbbi Cihaz Sektörü İle İlgili Küresel Eğilimler  ............................................................... 40
2.3.1. Demografik Eğilimler   ................................................................................................... 40
2.3.2. Ar-Ge, Teknoloji, Yenileşim  ........................................................................................... 42
2.4. Tıbbi Cihaz Sektöründe Yükselen, Geleceği Temsil Eden Teknolojiler ve Ürünler .......... 44
2.5. Tıbbi Cihaz Pazarı .............................................................................................................. 53
2.5.1 Cazip Pazarlar ................................................................................................................. 56
Bölüm 3 Ülke Örnekleri
 ........................................................................................................61
Bölüm 3.1 ABD’de Tıbbi Cihaz Sektörü
 .................................................................................. 61
3.1.1. Giriş ................................................................................................................................ 62
3.1.2. ABD’de Sağlık Biyoteknolojisi  ....................................................................................... 63
3.1.2.1. Sağlık Hizmetleri  ........................................................................................................ 63
3.1.2.2. İlaçlar .......................................................................................................................... 64
3.1.3. ABD Ulusal Sağlık Sistemi İçinde Tıbbi Cihazlar Sektörü ............................................. 64
3.1.4. ABD Tıbbi Cihazlar Pazarı .............................................................................................. 66
3.1.5. ABD’nin Tıbbi Cihazlar ile İlgili İhracat ve İthalat İstatistikleri ..................................... 67
3.1.6. ABD Tıbbi Cihaz Sektörü için GZFT Analizi .................................................................... 69
3.1.7. ABD Tıbbi Cihaz Sektörü için Ar-Ge ve Yenileşimin (İnovasyonun) Önemi.................... 72
3.1.8. ABD’de Tıbbi Cihazlar Ar-Ge Faaliyetlerine Destek Sağlayan Başlıca Kurumlar ........ 73
3.1.9. ABD’de Medikal Teknolojilerde İşbirliği Ağ Yapıları ...................................................... 75
3.1.10. ABD’de Tıbbi Cihazlar İçin Uygunluk Değerlendirme ve Onay Sistemi ....................... 80
3.1.10.1. Regülasyon ve Onay Otoritesi ve Temel Süreçler ..................................................... 80
3.1.10.2.  Regülasyon Ortamı ile İlgili Eleştiriler ..................................................................... 83
3.1.11. Sonuç ve Bazı Çıkarımlar ............................................................................................. 85
Bölüm 3.2 Brezilya’da Tıbbi Cihaz Sektörü
 ............................................................................ 89
3.2.1. Giriş ................................................................................................................................ 90
3.2.2 Regülasyonlar ................................................................................................................. 96
3.2.3 Ar-Ge ve Fikri Mülkiyet Hakları ...................................................................................... 97
3.2.4. Ticaret ve Yerel Üretim ................................................................................................... 98
3.2.4.1. Yerel Üretim İşbirliği Örnekleri ................................................................................. 100

4
3.2.5. Sonuç Olarak  ............................................................................................................... 101
Bölüm 3.3 İtalya’da Tıbbi Cihaz Sektörü
 ............................................................................... 103
Bölüm 3.4 Japonya’da Tıbbi Cihaz Sektörü
 .......................................................................... 109
3.4.1. Tarihçe ve Gelişim ........................................................................................................ 110
3.4.2. Bazı istatistikler  .......................................................................................................... 111
3.4.3. Temel Yetkinlik Alanları ............................................................................................... 116
3.4.4. Regülasyonlar ve Problemler ...................................................................................... 118
3.4.5. Kurumsal Yapılanma  ................................................................................................... 119
3.4.6. Ana aktörler  ................................................................................................................ 120
3.4.7. Kümelenmeler ............................................................................................................. 121
3.4.8. Destek Programları ..................................................................................................... 122
3.4.9. Görüşler ve Çıkarımlar ................................................................................................ 124
Bölüm 4 Türkiye’de Tıbbi Cihaz Sektörü
  ............................................................................. 127
4.1. Giriş  ................................................................................................................................ 128
4.2. Türkiye Tıbbi Cihaz Sanayii ............................................................................................. 133
4.3. Türkiye Tıbbi Cihaz Sanayinin Yetkinliği, Ar-Ge ve Yenileşim Düzeyi  ............................ 135
4.4. Türkiye Tıbbi Cihaz Pazarı  .............................................................................................. 138
4.5. BRIC Ülkeleri ile Kıyaslama ............................................................................................ 140
4.6. Türkiye Tıbbi Cihaz Sektörünün GZFT Analizi  ............................................................... 141
4.7. Öneriler ve Tedbirler  ...................................................................................................... 144
Bölüm 5 Değer Zincirleri (DZ) Ve Türkiye Tıbbi Cihaz Sektörü İçin
Üretim Değer Zinciri Analizi (DZA)
 ....................................................................................... 147
5.1. Değer Zinciri Yaklaşımı ................................................................................................... 148
5.2. Türkiye’de Tıbbi Cihaz Üretim Değer Zinciri Analizi ....................................................... 153
Bölüm 6 Türkiye Tıbbi Cihaz Sektörü 2023 Stratejisi Önerisi Oluşturma Çalıştayı
 ............ 163
Bölüm 7 Türkiye Tıbbi Cihaz Stratejisi İçin Sektörel İnovasyon Sistem Önerisi
 ................. 173
7.1. Sektörel İnovasyon Sistemi Nedir? ................................................................................. 174
7.1.1. Bilgi Altyapısı ve Teknolojiler: ...................................................................................... 175
7.1.2. Aktörler ve Ağyapılar ................................................................................................... 175
7.1.3. Kurumlar ve Kurumsal Sistemler ............................................................................... 176
7.1.4. Sektörel Düzenleme ve Destekler ............................................................................... 176
7.2. Tıbbi Cihaz İçin Sektörel İnovasyon Sistemi Tasarımında Temel Gerekler .................... 187
7.3. Tıbbi Cihaz Sektörünün Belirgin Özellikleri ................................................................... 181
7.4. Türkiye Tıbbi Cihaz Sektörü İnovasyon Sistem Tasarımı İçin Genel Öneriler ................ 182
7.4.1. Tıbbi Cihaz Sektörel İnovasyon Sistemi’nindört temel yapı taşı için Öneriler ............ 183
7.4.2. Tıbbi cihaz politikalarında kritik 4 ana faz ile ilgili öneriler ........................................ 185
Bölüm 8 Tıbbi Cihaz Sektörel İnovasyon Finansman ve Destek Sistemleri
 ........................ 191
8.1. İnovasyon Göstergeleri ................................................................................................... 194
8.2. İnovasyon Finansman Kaynakları ................................................................................... 196
8.3. Geri Ödeme Sistemleri    ................................................................................................. 198
8.4.Yeni İnovasyon Göstergeleri ............................................................................................. 198
8.5. Bölgesel Destekler ......................................................................................................... 199
8.6. Türkiye’de Tıbbi Cihaz İnovasyon Destekleri .................................................................. 200
8.7. Görüş ve Öneriler ............................................................................................................ 206

5
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, Türk tıbbi cihaz sektörü-
nün en üst düzeyde yasal temsilcisi sıfatı ile sektörün ihtiyaçları 
doğrultusunda mevzuatları yapar, sorunlarına çözüm arar ve özel 
sektörün istikrarlı bir biçimde gelişimine katkıda bulunmak ama-
cıyla çalışmalar yürütür.
Sağlık alanında daha kapsamlı hizmet sunulması için 663 Sayılı 
Kanun Hükmünde Kararname ile Sağlık Bakanlığı’nın teşkilat ya-
pısı yeniden şekillenmiştir. Yeni yapı da tıbbi cihazlar alanında 
düzenleme, yetkilendirme, denetleme ve koordinasyon işi ve iş-
lemleri, Sağlık Bakanlığı’na bağlı kuruluş olan Türkiye İlaç ve Tıb-
bi Cihaz Kurumu’na verilmiştir.
Sağlık sistemlerindeki gelişmeler gücünü  ‘İlaç ve ‘Tıbbi Cihaz 
Sanayi’ndeki gelişmelerden almaktadır. Buradaki esas farklılaş-
mayı yaratan tıbbi cihaz sanayidir. Sağlık sektörünün anahtar gir-
disini tıbbi cihazlar oluşturur. Bu nedenle ileri teknolojilere konu 
olan çalışmaları yapabilmek için tıbbi cihaz sanayinin üzerinde titizlikle durulmalıdır.
Tıbbi cihaz sanayinin doğrudan sağlıkla ilgili olması, diğer sanayi dalları arasında sektöre farklı 
bir anlam yüklemektedir. Tüm vatandaşlarımızın sağlığa eşit erişimini sağlama konusunda en 
zayıf halka sağlık teknolojileridir. Sağlık teknolojilerinin gelişimi eşitlik ilkesini kolaylaştırıcı bir 
rol oynayabilecektir. Dolayısıyla sağlığa hizmet veren teknolojiler sağlık politikalarının gerçek-
leştirilmesinin en önemli araçlarıdır. 
Ülkemizin 2023 vizyonu doğrultusunda; Bakanlığımızın görevleri arasında yerli tıbbi cihaz üreti-
mini desteklemek, sektördeki dış ticaret açığını minimize etmek ve bu gelişmeler doğrultusunda 
ülkemizdeki yerli markalaşmaya katkı sağlama yer almaktadır.  Bu amaçla tıbbi cihazlar ile ilgili 
olarak belirlediğimiz 2023 vizyonumuz:
2023 yılında kurumsal yapılarıyla; dışa bağımlılığı en aza indirgenmiş, ileri teknolojili katma 
değeri yüksek ürünleri de geliştirip üretebilen ve uluslararası standartların oluşumunda etkili 
küresel bir oyuncu olmaktır.
 Bu vizyona ulaşabilmek için, 5 temel hedef belirledik. Bunlar:
1.Üretim süreçlerini dünya standartları seviyesine getirmek,
2.Üniversite-Sanayi İşbirliği’nin etkinleştirilmesi ve bu kapsamda kamu-özel sektör ve araştırma 
kuruluşlarının biyomedikal araştırmalarının kurumsallaştırılması, klinik araştırmaların özendiril-
mesi,
3.Kamu alımlarının özellikle KOBİ niteliğindeki üreticileri de destekleyecek ve iç pazarda yerli 
ürünleri öne çıkaracak şekilde düzenlenmesi,
4.Küresel üreticilerin Türkiye’de üretim yapmaları/yaptırmaları ve yan sanayinin bu doğrultuda 
geliştirilerek onların da küresel oyuncu haline getirilmesi,
5.Tıbbi cihazla ilgili ödeme sisteminin şeffaf ve sürdürülebilir bir kurumsallığa kavuşturulması,
Ülkemizin 2023 vizyonu doğrultusunda; Bakanlığımızın görevleri arasında yerli tıbbi cihaz üreti-
mini desteklemek, sektördeki dış ticaret açığını minimize etmek ve bu gelişmeler doğrultusunda 
ülkemizdeki yerli markalaşmaya katkı sağlama  yer almaktadır. 

6
Sağlık Bakanlığı, görev alanındaki konularda; Üniversite, Kamu, Sivil Toplum Kuruluşları vb. gibi 
kurum ve kuruluşlar ile sürekli eşgüdüm içerisinde çalışmakta, düzenli aralıklarla toplantılar 
yapmakta ve firmalara ziyaretler gerçekleştirmektir. 
Bu bağlamda Sağlık Bakanlığı olarak; sektöre öncü olmak, yerli üreticileri bir araya getirerek 
yeni ürünleri geliştirebilmek, üreticilerimizin Ar-Ge imkânlarına katkılar sunabilmek, öz kaynak-
larımız ile farklı alanlardaki tecrübeleri birleştirmek amacıyla, en üst düzey bilim ve teknoloji 
kurumları ile yerli üreticilerimizi buluşturmaktayız.
Bakanlığımız, sektörün tüm ilgili taraflarını bünyesine alan entegre yapısıyla, yerel olduğu kadar 
uluslararası üreticilerimize de nitelik taşıyan sektörel bir bakış açısıyla ve bugünün yanında ge-
leceği kuşatan strateji ve vizyonuyla, dünyadaki benzer örneklerinden daha kapsamlı hizmetler 
sunmaya yönelmiş bir yapıdadır.
En büyük amacımız, vatandaşlarımızın sağlıkla ilgili sorunlarına süratle çözüm bulabilen, en ge-
lişmiş teknolojileri üretip, bunları vatandaşlarımızın hizmetinde kullanabilen, bölgesinde, Avru-
pa’ da ve dünyada gıpta edilen, sağlıkla ilgili bir çekim merkezi yaratabilmektir.
Dışa bağımlılıktan kurtulmak, yerli üretimimizi arttırmak, teknoloji üreten bir ülke olmak en bü-
yük hedefimizdir. Bu amaç ve hedeflerimize ulaşabilmek için kaynaklarımızı en etkin şekilde 
kullanmayı, bütün ilgili birimlerle iş birliği yapmayı, 2023 yılında bütün vatandaşlarımızın sağ-
lıkla ilgili sorunlarını ortadan kaldırmayı ve sağlık sistemimizi her yönüyle kurumsallaştırmayı ön 
görüyoruz.
Bütün çalışmalarımızın odak noktası vatandaşlarımız ve onların sağlığı, mutluluğudur. Bunun 
için tüm bakanlık personeli gecesine gündüzüne katarak, Kanuni Sultan Süleyman’ın “Olmaya 
devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi” sözünü aklından çıkarmadan çalışmalarına devam etmek-
tedir.
Bu vesileyle, Dünyada ve Türkiye’de Tıbbi Cihaz Sektörü ve Strateji Önerisi Çalışması’nın Ba- 
kanlığımız ve tıbbi cihaz sektörüne hayırlı olmasını diliyorum.
Bu vesileyle, 2023 yılı Tıbbi Cihaz Strateji Hedefi’nin Bakanlığımıza ve Milletimize hayırlı olma- 
sını temenni ediyorum.
Prof. Dr. Nihat TOSUN
T.C. Sağlık Bakanlığı Müsteşarı

7
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Sağlık alanı Bilim Teknoloji Yüksek Kurulu’nun 2013 yılı başındaki 
toplantısında Türkiye’nin ivme kazanması gereken alanlarından 
biri olarak belirlenmiştir. Yaşam bilimleri ve sağlık hizmetlerinin 
vazgeçilmez bir bileşeni olan tıbbi cihaz sektörü aynı zamanda 
imalat sanayinin teknolojik gelişimi ve ülke yenileşim ekosistemi 
bakımından da çok önemli bir konumdadır. 
Tıp biliminin neredeyse insanlık tarihi kadar uzun bir geçmişi ol-
makla birlikte, bilhassa bu yüzyılda ve özellikle de son çeyrekte 
görülen tıbbi teknolojilerdeki gelişmeler teşhis, tedavi ve rehabi-
litasyon amaçlı çok sayıda cihazın geliştirilmesini ve kullanıma 
sunulmasını mümkün kılmış ve tıbbi cihazların sağladığı bu des-
tekle belirli hastalıkların tedavisinde önemli başarılar sağlanmış-
tır. Kısaca, son dönemlerde şahit olunan teknolojik gelişmelerin, 
teşhis ve tedavi hizmetlerinin sunum şekline ve kalitesine etkile-
riyle sağlık alanını yeniden şekillendirdiğini söyleyebiliriz. 
Teknoloji alanlarındaki gelişmeler ve yakınsamalarla ve tedavi ve bakım hizmetlerinin hastane-
lerden evlere doğru akışında ve bilgisayar destekli operasyonlarda, minyatürizasyon ve robotik 
uygulamalarda gözlenen artışa paralel şekilde tıbbi cihazların sağlık hizmetlerinin her aşama-
sında gittikçe daha büyük ölçüde kullanılacağı ve kullanım oranının ve çeşitlerinin artışının de-
vam edeceği öngörülmektedir.
İlave olarak sağlık sistemlerinde ağırlık kazanmaya başlayan holistik yaklaşımların  yani her in-
san için tüm yaşamları boyunca bir sağlık yönetim sistemi eğiliminin giderek öne çıkacağı ve 
buna bağlı tedavi yerine önleyici bakım hedefleri doğrultusunda tıbbi cihazlarda da bu tür sis-
temleri destekler gelişmeler yaşanacağı anlaşılmaktadır.
Değinildiği gibi hem yaşam bilimleri ve hem de teknolojik yakınsamaların odağında duran ve 
yetersizlikleri durumunda sağlık alanında keskin zayıflıklar yaratabilen bu sektör için ülke strate-
jilerinin belirlenmesi ve inovasyon ve destek sistemlerinin kurulması büyük önem taşımaktadır.
Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı gibi çok yönlü etkileri olacak, önemli değer potansiyeli bu-
lunan alanlarda ilgili tüm aktörleri teknolojik ve inovasyona dayalı rekabetçiliğin geliştirilmesi 
yönünde stratejilerde buluşturma hedefi olan bir kurum için “Dünyada ve Türkiye’de Tıbbi Cihaz 
Sektörü ve Strateji Önerisi” çalışmasının  hem zamanlama ve hem de yer alan aktörler olarak çok 
yerinde ve doğru olduğunu düşünüyoruz. Çalışmaya katkıda  bulunan değerli paydaşlarımıza, 
yazarlara ve TTGV’nin değerli çalışanlarına Yönetim Kurulu olarak derin saygı ve şükranlarımızı 
sunuyoruz.
Cengiz ULTAV
TTGV Yönetim Kurulu Başkanı

8

9
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Türkiye Sağlık Endüstrisi İşverenleri Sendikası’nın kuruluşundan 
bu yana tüm paydaşlarımıza tıbbi cihaz sektörünün önemini an-
latıp,  meslektaşlarımızda sektör olma bilincini yerleştirip, tıbbi 
cihaz üretimimizi geliştirmek için çalışmaktayız. Bu çalışmaları 
yaparken bütün isteğimiz, kuralları belirli, standartları yerleşik, 
şeffaf, rekabete açık, riskleri öngörülebilen bir ortamda üretimi-
mizi ve ticari faaliyetlerimizi sürdürmek olmuştur.
Sektörün ihtiyacı olan ortamı sağlamak adına yaptığımız çalış-
malarda önümüze çıkan en büyük eksiklik ise tıbbi cihaz alanı 
ile ilgili, ithalat, ihracat, yerli üretim, üretim yapan firmalar gibi 
bilgileri kapsayan bir envanterimiz ve üretimimizi geliştirmeye 
yönelik olarak yapmamız gerekenleri, önceliklerimizi içeren bir 
stratejimizin bulunmamasıydı. 
Tıbbi cihaz sektörü adına bu çalışma ile sektör olarak uzun süredir ihtiyacından dem vurduğu-
muz sektörel strateji belgemizin bir adımını daha atmış oluyoruz. Bu çalışma sektörel farklılıkla-
rımızı ve beklentilerimizi,  somut hedefler olarak ortaya koyabildiğimiz bir strateji dokümanı ve 
ayrıca ABD, Brezilya ve Japonya’da sektörümüzün nasıl şekil aldığını açıklayan bir analiz içeriyor.   
Sağlık endüstrisinin önemli ve yükselen bir endüstri olduğu bilinmekle beraber, tıbbi cihazlar 
hakettiği önemi yeni  yeni bulmaktadır. Bu nedenle henüz ülkemizin içinde bulunduğu durumda, 
hedefleri ve somut politika ihtiyaçları da yeni yeni tartışılıp gündeme gelebilmiştir. Oysaki 258,4 
milyar dolarlık dünya pazarı ve 1,9 milyar dolarlık Türkiye pazarı ile sanayi için önemli, tüketicisi 
kamu olduğu için kamu tarafından da önemsenmesi gereken bir sektördür. Üstelik gelişen tek-
noloji içeriği ile geleceğin teknolojileri arasında olacağı kesin.  Bu nedenle ülke olarak acilen bu 
teknolojiyi tüketen konumundan üreten konumuna geçmemizi sağlayacak politikalar üretmeli ve 
tıbbi cihaz sektöründe yerli endüstriyi geliştirmeliyiz. Bunu ancak kamunun iradesi, sanayicinin 
direnci ve üniversitenin bilgi birikimi ile yapabiliriz. Bu yolda atmamız gereken adımları somut-
laştırmayı hedefleyen bu çalışma, hepimiz için bir başlangıç. Bu çalışma ile var olan sanayimizi 
korumak, üretemediğimiz teknolojiler için sanayimizi geliştirmek ve hazırlamak için neler yap-
mamız gerektiğine dair geliştirilmeye açık bir yol haritası hazırlamış bulunuyoruz. 
Ticari faaliyetlerimizi ve üretimimizi gerçekleştirirken en önemli paydaşımız olan Sağlık Bakan-
lığımız düzenleyici ve kontrol edici görevlerini yerine getirmek adına gerekli mevzuatları büyük 
ölçüde yayınlamış ve yürürlüğe koymuştur. Sağlık hizmet sunumu ve maliyetleri ile ilgili, birçok 
veriyi kayıt altına alıp bu bilgiyi sayısallaştırma yolunda çalışmalarını da sürdürmekte.
Sektörümüzün 2023 hedefi
• 2018 yılında 2 milyar $ , 2023 yılında 5 milyar $ ihracat
• %85 oranında dışa bağımlı olan tıbbi cihaz tüketimimizi 2018 yılında %20,
• 2023 yılında %30 oranında yerli üretimle karşılama yetkinliğine ulaşmak 
Bu hedeflere ulaşmak için, özel sektör, araştırma kurumları ve Bakanlığımızın hep birlikte ürete-
rek, kamu üniversite ve sanayi işbirliğini slogandan hayata geçirerek, dışa bağımlılıktan kurtu-
lup, teknolojiyi belirleyen ülkeler içinde yer almak ve ülkemize sağlam bir gelecek yaratabilmek 
için çalışmamız gerekmekte.

10
Bu çalışmayı gündemine alarak gerçekleşmesini sağlayan TTGV’ye,  kısa süre zarfında oldukça 
yoğun mesai ayırarak tamamlayan ekip arkadaşlarımıza ve çalıştaya katılarak görüşlerini bizlerle 
paylaşan Sağlık Bakanlığı,  Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Kamu Hastane Birlikleri mensup-
larına ve özel sektör temsilcisi meslektaşlarıma çok teşekkür ederim. 
Metin DEMİR
SEİS Başkanı

11
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Tıbbi cihazlar, her ülke için en öncelikli ve kritik sistemlerden biri 
olma özelliğini hep koruyan sağlık hizmetlerinin vazgeçilmez bir 
bileşenidir.  Doğal ve ucuz uygulamalar ile başlayan tıbbi cihaz-
ların gelişim eğrisi bilim ve teknolojideki ilerlemelere paralel ola-
rak, hem kullanılan teknikler hem de yararlanılan teknolojiler ba-
kımından çok hızlı ve sürekli bir değişim içine girerek büyümüş, 
çeşitlenmiş ve karmaşıklaşmıştır.
Dünya Sağlık Örgütü tıbbi cihazları, yaşam bilimleri ve sağlık hiz-
metleri çerçevesinde bölgesel ve ülkesel olarak mevcudiyet, eri-
şilebilirlik, uygunluk ve hizmet olarak satın alınabilirlik unsurları 
bakımından çok önemli bir bileşen olarak kabul etmektedir.
Bu önemli bileşen aynı zamanda günümüzde artık ileri teknolojili 
ve yüksek katma değerli bir sanayi kolu olarak tanımlanmakta ve ortaya çıkarmış olduğu ekono-
mik değer bakımından da özel bir konumda ele alınmaktadır. Bu özellikleriyle de ülkelerin imalat 
sanayileri ve inovasyon sistemleri  uzayında değerli bir yere konmaktadır.
Tıbbi cihaz sanayii, sağlık sistemleri ile ilişkisi nedeniyle yaşamsal/yaşamla ilgili bir sektördür 
ve bu durum ona farklı bir anlam yanında çok aktörlü bir çalışma zorunluluğu da yüklemektedir.
Hem geliştirme ve hem de uygulama süreçlerinde disiplinler arası ve çok aktörlülük gerekleri 
gibi sağlanması durumunda önemli fırsat ve güç, sağlanamaması halinde ise zayıflık ve tehditler 
içeren bu sektörün başarısı  ve geliştirilen tıbbi cihazın yaygın kabulü, kamu, klinisyenler, has-
talar, araştırmacılar, mühendisler, uygunluk değerlendirmeciler, sermaye sağlayıcılar gibi çok 
geniş bir aktör grubunun ve malzeme, makine, elektrik ve daha birçok disiplinin ortak çalışması 
ile doğrudan ilişkilidir. 
Herhangi bir sektörde; yeniliğe dayalı bir gelişimi, geniş bir ulusal sanayi tabanını harekete ge-
çirmeyi, eş zamanlı olarak da ulusal ve uluslar üstü bilim ve teknoloji tabanıyla etkileşmeyi he-
defleyen, çıktılar bakımından ise dünyadaki mevcut ya da gelecekte öngörülen yeniliklere göre 
konumlanacak şekilde küresel eğilimlerle uyumlu ama küresel ölçekte rekabet üstünlüğünü öne 
çıkaran bir ülke vizyonu ile yola koyulmak çok önemlidir.
O sektörde uluslararası rekabetçi olan ülkelerin ve alanda öncü firmaların performans farklılıkla-
rına neden olan faktörlerin ortaya konulması strateji planları için değerli girdilerdir. Ancak, başta 
kültürel ve yerel özellikler, durumlar, normlar ve ilişkiler olmak üzere organizasyonel, yönetsel ve 
kurumsal alışkanlıklar da dikkate alındığında başka ülkelerden alıntı replika programları yerine 
her ülkenin kendine özgü ve alana özel inovasyon stratejileri geliştirmesi gerekmektedir.
Ülkelerde ilgili sektörün yapısının ve sınırlarının; aktörlerinin ve bunların birbirleriye etkileşim-
lerinin; öğrenme, inovasyon ve üretim süreçlerinin; sektörün dönüşüm dinamiklerinin  kendi 
koşullarında ele alınması başarı için ön koşullardan sayılmaktadır.
“Dünyada ve Türkiye’de Tıbbi Cihaz Sektörü ve Strateji Önerisi” başlıklı elinizdeki bu çalışma 
ile, yukarıda değinilen hususlar dikkate alınarak, sektör ile ilgili kavramlar, dünyada durum ve 
ÖNSÖZ

12
bazı ülke örnekleri, Türkiye’de durum, analizler ve bunlara dayanan bir strateji önerisi ortaya 
konmaya çalışılmıştır.
Bu çerçevede bölümler şeklinde; Tıbbi Cihaz Tanım ve Kapsamı, Dünyada Tıbbi Cihaz Sektörü 
ve değişik özellikleri nedeniyle öne çıkan ABD, Brezilya, İtalya ve Japonya’ya dair sektöre ilişkin 
bilgilere ve değerlendirmelere yer verilmiştir. 
Daha sonraki bölümlerde ise Türkiye’de tıbbi cihaz sektörü çeşitli yönleriyle ele alınmıştır. Bu 
kapsamda da, Türkiye’de tıbbi cihazların durumu ile ilgili bir bilgilendirme bölümü ardından, 
sektör  için üretim değer zinciri bazı firmalarla yüz yüze görüşmelerden elde edilen veriler ışı-
ğında analiz edilmiştir. Bir sonraki bölümde 8 Mayıs 2013 tarihinde yapılan “Türkiye Tıbbi Cihaz 
Sektörü 2023 Stratejisi Oluşturma Çalıştayı” çıktıları yer almıştır.  Tüm bu bulgulardan hareketle 
son iki bölümde ise “Türkiye Tıbbi Cihaz Stratejisi için Sektörel İnovasyon Sistem Önerisi” ve 
“Tıbbi Cihaz Sektörel İnovasyon Finansman ve Destek Sistemleri” ortaya konmaya çalışılmıştır.
Yayının amacına ulaşması ve yararlı olması dileğiyle ve saygıyla,
Mahmut KİPER
Çalışma Grubu Koordinatörü ve Editör

13
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Türkiye’de
Tıbbi Cihaz Sektörü Üzerine
Genel Değerlendirmeler

14

15
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Tıbbi cihaz sektörü bu hale gelinceye kadar yaşanan birçok olumlu ve olumsuz olaya rağmen 
hepimiz tarafından arzu edilen örgütlenme biçimine ulaşmada bizlerden önceki yöneticilerin 
fedakârca çalışmaları ile ciddi katkılar sağlanmış ve önemli mesafeler kat edilmiştir. Öncelikle 
zor şartlara göğüs gererek çaba gösteren ve emek sarfeden tüm meslektaşlarımıza sektör adına 
teşekkür etmeyi bir borç bilirim. 
Toplumdaki herkes gibi bizlerin düşüncesi de kolay ulaşılabilir ve güvenilir sağlık hizmetinden 
yararlanmanın tüm vatandaşlar için en temel insan hakkı olduğu yönündedir. İnsanların bu hak-
ka ulaşabilmelerine destek vermek üzere TİTUBB’a kayıtlı Ortez-Protez ve İşitme Cihazı firması 
hariç yaklaşık 7.124 firma  (1.208 yerli üretici, 2.052 ithalatçı, geri kalanı bayii) faaliyet göster-
mektedir. Ancak ülkemizde ihtiyaç duyulan tıbbi cihazların sadece % 15’ine yakın kısmı yerli 
üretim yoluyla sağlanabilmekte, geri kalanı ise ithal edilmektedir. 
Sağlık sektörünün önemli paydaşlarından olan ve stratejik öneme haiz tıbbi cihaz sektörüne iliş-
kin genel bir değerlendirme yaparken, kamu tarafından sağlık sektörünü yakından ilgilendiren 
yeni düzenlemeleri, gelecekte ortaya çıkacak yeni hizmet sunum yapısını ve politikasını göz ardı 
etmek söz konusu olamaz.  Bu kısa yazıda sektörü ilgilendiren olumlu değişikliklerden ziyade 
firmalarımızın ticari faaliyetlerinin sürdürülebilirliğine etki eden uygulamalara ve sorunlara kısa-
ca değinmeye çalışacağım. 
Öncelikle, Kamu Hastane Birliklerinin ucuza tıbbi cihaz edinmek amacıyla yapmaya çalıştıkla-
rı ve kısmen uygulamaya koydukları toplu alım uygulamalarının sektörü ciddi sıkıntılarla karşı 
karşıya getireceği gerçeğini bir kez daha değerlendirerek merkezi alımı, tek firmadan alım olarak 
değil, tek merkezden alım olarak değerlendirerek hareket etmesi ve gerçek anlamda rekabeti 
sağlaması gerektiğini bir kez daha dile getirmekte fayda olduğunu düşünmekteyim. Bu uygu-
lamanın devamı halinde zaman içinde tıbbi cihaz sektöründe tekelleşme ortaya çıkacağından, 
alımlar açısından önemli olan rekabet ortamının oluşması da mümkün olmayabilecektir.
Tıbbi cihaz tedarikçilerinin yaptıkları satış karşılığında alacaklarının tahsilinin hızlandırılması 
amacıyla önceki düzenlemelerin bir an evvel gözden geçirilmesi gerekmektedir. Bilindiği üzere 
daha önce Maliye Bakanlığı’na bağlı olan Döner Sermaye Saymanlıkları’nın Türkiye Kamu Hasta-
ne Kurumu’nun (TKHB) sorumluluğuna devredilmesi nedeniyle, uygulamadaki ödemelere ilişkin 
düzenlemenin yenilenerek tıbbi cihaz tedarikçilerine tahsilât önceliği tanınması finansal sıkıntı-
larımızın giderilmesinde önemli rol oynayacaktır.
Sağlık kurumları adına dezavantaj teşkil eden global bütçe uygulamasının gözden geçirilmesi ve 
finansal sıkıntıları giderecek yeni bir uygulamaya geçilmesi bizlerin de yararına olacaktır. Nakit 
dönüşüm hızı, özellikle yerli üreticinin üretim kapasitesini artırmaya, uluslararası kabul görecek 
markalaşmaya erişmeye ve ihracata yönelik faaliyetlerine daha çok katkı sağlayacaktır. Alacak-
ların tahsil süresinin uzaması halinde tedarikçiler kredi kullanmak zorunda kalmakta, kredi ma-
liyetleri de ister istemez maliyetlere yansıtıldığından bu işten kamu da zararlı hale gelmektedir. 
Bir diğer genel sorun ise, KKDF ve KDV uygulamalarından kaynaklanan sorun olup % 18 KDV ile 
ithal edilen hammadde ve yedek parça, üretici veya ithalatçı tarafından % 8 KDV ile satılmakta-
dır. Yani bir taraftan tıbbi cihaz tedarikçilerine ait öz kaynağın bir kısmı devlet tarafından bloke 
edilirken, diğer taraftan kendilerinden yurt içinde yatırım yapma veya yüksek katma değerli ileri 

16
teknoloji gerektiren yatırımlara yönelmesi istenmektedir. Bu çelişkinin kaldırılması ve KKDF’nin 
sıfırlanması sektörün öncelikli beklentileri arasındadır.
Yine yerli üreticimizi desteklemek ve bu suretle devletin hem sosyal, hem de ekonomik politi-
kalarına sağlanacak katkıyı artırabilmek için yerli ürün alımına ilişkin daha önce Başbakanlık 
veya Bakanlık genelgesi olarak yapılan düzenlemelerin öncelikle yasa haline dönüştürülmesi bir 
diğer beklentimizdir.
Piyasaya girişte aranılacak asgari standartların belirlenmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı’nca çıkar-
tılmaya çalışılan “Tıbbi Cihaz Satışı Yapan Depo ve Perakende Satış Merkezleri Hakkında Yönet-
melik”in meslekleşme açısından önemli bir adım olacağını düşünmekteyim. Sektöre ilişkin he-
deflerin ve sektör büyüklüğünün net olarak ortaya konulabilmesi için bir bilgi ve kayıt sistemine 
ihtiyaç duyulmaktadır.
Tabii ki sorunlarımızı dile getirirken tıbbi cihaz kullanıcılarının, bizlerden beklentilerinin sıfır ha-
talı, kaliteli ve güvenilir tıbbi cihazların uygun fiyatlarla, istenilen miktarda ve zamanda piyasada 
bulundurulmasını sağlamak olduğunu bilmemiz ve hep birlikte bunu gerçekleştirmeye çalışma-
mız gerektiğini de unutmamamız gerekmektedir. 
Tüm meslektaşlarımız; burada sayamadığımız daha birçok sorunumuzun çözümünde de, bugü-
ne kadar olduğu gibi tüm taraflar ile karşılıklı iyi niyet ve diyalog içinde, sağlık zincirinin bir 
parçası olarak birlikte çalışma geleneğinin sürmesiyle başarıya ulaşılacağı bilinciyle hareket et-
melidirler. Bu diyalog ortamı da ancak sivil toplum örgütlenmesi ile olanaklıdır. 
Bugün üretici, ithalatçı, bayi her platformda tıbbi cihaz sektörünü temsil eden ve kamu karşısın-
da saygın konumunu sürdüren çalışmaları ile öne çıkan gerek federasyonumuz TÜMDEF, gerekse 
farklı bir platformda temsilde başarıyla çalışmalarını sürdüren işveren sendikamız SEİS olarak 
sizlerin güç birliği içinde aktif katılım ve destekleriniz ile gelecekte de önümüzde duran sorunla-
rın çözümü yönünde başarılı çalışmaları sürdüreceklerdir.
Kemal YAZ
TÜMDEF Tüm Tıbbi Cihaz Üretici ve
Tedarikçi Dernekleri Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı

17
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Tıbbi Cihaz Sektörümüzde son 10 yılda büyük atılımlar gerçekleştirdik. TOBB Medikal Meclisi-
mizle birlikte Derneklerimiz, Sendikamız ve Federasyonumuz tüm faaliyetlerimizde büyük özveri 
ve gayretlerini sergilemeye devam ediyor. Bu vesile ile tüm bu faaliyetlere destek olunması için, 
her bir teşebbüsümüzü ilgi duydukları Sivil Toplum Kuruluşlarına davet etmek istiyorum.
Son yıllarda, Tıbbi Cihaz Sektörümüzdeki bu gelişim ihracat rakamlarımıza da yansıdı. Bu durum 
hükümet bazında da dikkat çekti ki, Cumhuriyet tarihinde ilk defa Kalkınma Planı çalışmalarına 
sektör olarak dâhil edildik.
Böyle bir pozitif rüzgârı yakalamışken, ben etik davranışlarımızın çok önemli olması hususunda 
hepinizden katkı beklediğimi belirtmek istiyorum.
Ticari eylemlerimiz yoluyla bizleri diğer sektör ve kişilerin nasıl gördüğünden sorumluyuz. Gerek 
birbirimize karşı gösterdiğimiz tutum ve davranışlarımızda, gerekse müşterilerimiz ve paydaşla-
rımızla etkileşim içindeyken, yasalar ve düzenlemelere karşı saygılı ve dürüst olmalıyız.
Ticaret hayatımızdaki her bir adım, bize etik davranışlarla beraber, yasalara uygun ticaret yapma-
nın hayati önemini unutturmamalıdır.
Her konuda birbirimize karşı açık, dürüst ve samimi olmamız, sektörümüzün gelişimine pozi-
tif katkı sağlayacağı gibi, etik değerlerimizden uzaklaşmadan bilgi dağarcığımızın paylaşılması 
hususundaki hassasiyetli yaklaşımımız sayesinde sağlıklı bir gelişim göstereceğimizden emin 
olabilirsiniz.
Dünyada ve Türkiye’de Tıbbi Cihaz Sektörü ve Strateji Önerisi Raporu çalışmasında emeği geçen 
tüm katılımcılara teşekkürlerimi sunar, başarılar dilerim.
Sevgi ve saygılarımla,
Özgür İNCEKARA
 
TOBB Medikal Meclis Başkanı

DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ
Bölüm 1


Yüklə 2,25 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə