Guatr tiroidin iltihabi ve tümöral nedenler dışında kalan büyümelerine guatr denir



Yüklə 445 b.
tarix28.04.2017
ölçüsü445 b.


  GUATR

  • Tiroidin iltihabi ve tümöral nedenler dışında kalan büyümelerine guatr denir.

  • Latince "gutter"den gelen Fransızca "goitre", yani boğaz kelimesinden gelmiştir.

  • Birçok nedenlerle tiroidde büyüme olur.

  • Bunlar iltihap ve tümörler dışında doğuştan olan enzim defektleri, dış faktörler veya idiopatik nedenlerdir.








  • Endemik

  • Sporadik

  • Ailevi guatr



Endemik Guatr

  • Bir bölgede dikkati çekecek kadar çok sayıda guatrlı bulunmasına endemik guatr denir.

  • Isparta-Burdur bölgesinde, Orta Anadolu, Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz'in iç bölgelerinde endemik guatr bölgeleri vardır.



Endemik Guatr

  • Daha çok iyot eksikliği, guatrojen maddelerin yenilmesi gibi dış faktörler endemik guatr nedenleridir.

  • Genetik faktörler çok daha az rol oynarlar.

  • Endemik guatr bölgelerinde sudaki iyot miktarı çok azdır.

  • Sofra tuzuna iyot karıştırılması endemik guatrı önler.

  • Guatrlı kimselere çok fazla iyot verilmesi bazen tirotoksikoz nedeni olabilir



Endemik Guatr

  • Deney hayvanlarında, lahananın her türü, turp gibi gıdalar verilerek guatr oluşması sağlanabilir.

  • İyod eksikliği veya enzim defektlerinde tiroid yeteri kadar hormon yapamayınca TSH salgısı artar, bu da tiroid dokusunu uyararak büyümesine ve guatrda olan değişikliklere neden olur.



Sporadik Guatr

  • Endemik guatr bölgeleri dışında görülen ve nedeni bulunamayan guatrlara bu isim verilir.

  • Genellikle serum TSH seviyesi yüksekliğine bağlı olarak tiroid bezinde büyüme ve morfolojik değişiklikler oluşur.



Ailevi Guatr

  • Kalıtsal enzim defektlerine bağlı olarak, genellikle hipotiroidi ile birlikte olan guatr gelişir.

  • Ötiroid olması nadir değildir.

  • Enzim defekti resesif olarak geçer seyrek de olsa dominant geçtiği görülebilir.



  • Enzimdeki defekt sonucu iyot akümülasyonu, organifikasyonu, iyodotirozinin diiodotirozine değişimi safhalarında bozukluk veya serum iyodoproteinine bağlı bozukluklar bulunabilir.



Patoloji

  • Guatrda tiroid dokusu diffüz veya nodüler olarak büyümüş olabilir.

  • Başlangıçta tiroidde hiperplazi vardır.

  • Bu dönemde iyot verilirse doku eski, normal haline dönebilir.

  • Daha sonraki dönemlerde hastalık ilerlemeye devam edip geniş folliküller ve nodüller oluşmaya başlar.

  • Nodüller zamanla büyüyüp kistik dejenerasyon, kanamalar ve kalsifikasyon gösterebilirler.









İnsidans

  • Endemik guatr bölgelerinde erkeklerde da kadınlardakine yakın sayıda guatr olur.

  • Endemik bölgelerden uzaklaştıkça kadındaki guatr sayısı erkeğin 8 veya daha fazla katı olur.



Gıdalardaki iyot miktarına bağlı olarak guatr erken yaşta ortaya çıkabilir.

  • Gıdalardaki iyot miktarına bağlı olarak guatr erken yaşta ortaya çıkabilir.

  • Genellikle pubertede tiroid büyümeye başlar.

  • Gebelik esnasındaki tiroid büyümeleri doğumdan sonra gerileyebilir.

  • Guatrlı hastaların çoğunluğu asemptomatiktir.



Belirtiler

  • Hastaneye müracaat edenlerde genellikle bası belirtileri ve guatrın psikolojik etkisi vardır.



Belirtiler

  • Belirtilerden en sık görüleni boynun genişlemesi veya boyunda kitledir.

  • Trakeaya bası solunum güçlüğü nedeni olabilir.

  • Guatrda nadiren disfaji olur.

  • Nervus rekürrens basısı, Horner sendromu da guatrda hemen hemen hiç görülmez.

  • Disfaji, nervus rekürrens basısı veya Horner sendromu varsa iltihap veya malign tümör düşünülmelidir











Trakeaya bası daha çok retrosternal guatrlarda görülür.

  • Trakeaya bası daha çok retrosternal guatrlarda görülür.

  • Juguler venlerin dolgun ve geniş olması retrosternal guatrı düşündürür.

  • Guatrlı hasta boyunda aniden bir ağrı ve şişlikte büyüme farkederse, bu, kist içine kanama anlamına gelir.

  • Bazen bu kanama solunumu güçleştirecek derecede olabilir.



.

  • Fizik bulguların başında boyunda yutkunmakla hareket eden bir kitlenin bulunması gelir.

  • Bu kitle düzgün veya nodüler olabilir.

  • Nodüller tek veya değişik büyüklükte, çok sayıda olabilirler.

  • Retrosternal veya retroklaviküler uzantısı olan guatrların alt kenarı hasta yutkunurken bile elle hissedilemez.

  • Tiroid dokusunun kıvamı fazla sert değildir.

  • Kistlerde flüktüasyon alınamaz



  • Doğuşta veya çocuklukta guatrla beraber hipotiroidi bulunması kalıtsal bir defekt düşündürür.

  • Böyle bir çocukta sağırlığın da bulunmasına Pendred sendromu denir.

  • Endemik kretenizmli çocukların üçte birinde tiroid büyüktür. Sağırlık ve dilsizlik bunlarda olmaz. Ama nörolojik bozukluklar, spastisite sık görülür.

  • Basit guatrlarda hipotiroidi hemen hemen hiç oluşmaz, buna karşın tirotoksikoz sıklıkla görülür.





Tanı

  • Klinik muayene ile guatr tanısı kolaylıkla konulur.

  • Boynun ve göğsün radyolojik muayeneleriyle guatrın göğse girip girmediği, trakeaya bası derecesi tesbit edilebilir.

  • Serum tiroid hormonu T3, T4 seviyeleri normaldir.

  • Guatr tanısında en önemli nokta iltihap ve tümörlerden ayırmaktır.











 

  • Palpasyonla tiroid bezi büyüklüğü ve nodüller ele gelir.

  • Ani büyüyen nodüllere dominant nodüle ve malignite şüpheli nodüllere İİAB yapılmalıdır.

  • Laboratuvar tetkikleri genelde normaldir.

  • Uzun süreli nodüler guatırı olanlarda uzun sürede (17 yıl) toksik nodüller gelişebilir.(Plummer hastalığı)



Tedavi

  • Diffüz guatr iyot eksikliğine bağlıysa iyot verilerek, enzim defektine bağlıysa tiroid hormonu verilerek tedavi edilir.

  • İyot da, tiroid hormonu da hipotiroidiyi tedavi ederek TSH stimülasyonunu durdururlar.

  • İlaçlara bağlı bir guatrda ilaçlar kesilerek, ilaca devam zorunluluğu varsa tiroid hormona bağlı tiroid büyümeleri doğumun ilk ayında küçülürler.

  • Endemik guatrlar (bilhassa diffüz olanlar) daha önce de bildirdiğimiz gibi iyot verilerek tedavi edilirlerse guatr kitlesi kısa zamanda küçülür.



 

  • Nodüler guatrda tiroid hormonu ile süpresyon tedavisi yapılınca %25-50 vakada guatr kitlesinde bir küçülme sağlanabilir. Ancak bunların çoğu tedavi sonrası yeniden büyür

  • Nodüler guatrda cerrahi girişim indikasyonları:

    • a) kanser şüphesi,
    • b) bası belirtileri,
    • c) kozmetik nedenlerdir.
  • Nodüllerin kanser olup olmadığı klinik muayene, ultrasonografı ve iğne biyopsisi ile teşhise çalışılır. Ameliyattan sonra tiroid hormonu verilerek yeni nodüllerin oluşması önlenebilir







Kataloq: Donem3 -> KomiteVEndokrinveUremeSistemleri
KomiteVEndokrinveUremeSistemleri -> D vitamiNİ ve kalsiyum metabolizmasi doç. Dr. M. Kemal Yıldırım
KomiteVEndokrinveUremeSistemleri -> Endokrin sisteme giRİŞ
KomiteVEndokrinveUremeSistemleri -> Ön hipofiz hormonlari -adenohipofiz (ön) ve Nörohipofiz (arka)
Donem3 -> Andiferansiye büYÜk hücreli karsinom
Donem3 -> AkciĞer tüMÖrleri %90-95 bronkojenik5 karsinoid2-5 mezotelyoma ve diğer
Donem3 -> Sik göRÜlen görme kaybi nedenleri -katarakt -trahom
KomiteVEndokrinveUremeSistemleri -> Meme hastaliklari meme başı- laktiferöz sinüs- laktiferöz duktus- segmental duktus- subsegmental duktus- terminal duktus
KomiteVEndokrinveUremeSistemleri -> Normal Doğum doç. Dr. Ali yanik
KomiteVEndokrinveUremeSistemleri -> Pediatrik İdrar Yolları Enfeksiyonu Doç. Dr. Ömer Cevit

Yüklə 445 b.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə