Abdulla Qahhor hayoti va ijodi (1907-1968)



Yüklə 25,06 Kb.
səhifə7/11
tarix14.12.2023
ölçüsü25,06 Kb.
#177639
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Abdulla Qahhor hikoyalari

Bu voqea ,,Bemor"ga asos bo'lgan. Lekin muallif voqeani hikoyaga aylantirishda unga qator jiddiy o'zgartirishlar kiritgan. Hikoyada tasvirlanishicha, Sotiboldining xotini og'rib qoladi. Sotiboldi qurbi yetgan chora-tadbirlarning hammasini qiladi: domlaga o'qitadi, tabibga qaratadi, baxshiga, kinnachiga ko'rsatadi, bulardan hech narsa chiqmaydi.

Doktorga qaratish uchun esa qurbi yetmaydi. Vaziyat yanada keskinlashadi, bemor bora-bora og'irlashadi, Sotiboldi esa najot qidirishda davom etadi, Bahouddinga narsa ko'taradi, ,,ko'ngilga armon bo'lmasin" deb chilyosin qildiradi, hatto qo'shni kampirning ,,begunoh go'dakning saharda qilgan duosi ijobat bo'ladi" degan maslahatiga amal qilib, har Icuni saharda to'rt yashar qizchasini uyg'otadi va uyqu g'ashligi bilan yig'labturgan qizchasiga duo o'qitib, uni takrorlashga majbur etadi. Voqea xotimasi juda ayanchli — bemor o'ladi. Sotiboldi o'lik yonidan olayotganda qizcha uyg'onadi va ko'zini ochmasdan odatdagicha ,,Xudoyo ayamdi daydiga davo beygin", deb duo qiladi.

Ko'rinib turibdiki, hayotdagi hodisa hikoyada xiyla keskin-lashtirilgan: to'lg'oq dardi tutgan ayol o'rniga uzoq dard chekkan ayol olingan, dard chekkan ayolning nochor holati, so'nib borayotgan bemorning ayanchli raftori ta'sirchan ifodalangan. Sunday paytda er boshiga tushadigan musibatlar birma-bir ko'rsatilgan; qo'li qisqa g'amguzor er najot yo'lida qo'lidan kelgan barcha chora-tadbirlarni ko'radi, ammo bu chora-tadbirlarning hech biri naf keltirmaydi. Agar hayotda ayol darddan forig' bo'lsa, hikoyada dard ayolni olib ketadi. Bola duosi bilan bog'liq hodisa hikoya dramatizmini oliy pardaga — fojiiy pafos darajasiga ko'taradi.

Yozuvchi faktni bekorga o'zgartirgan, uni atayin keskinlashtirgan emas. Muallif hodisaga o'zgartish kiritayotganda hayot mantig'iga, badiiyat qonuniyatiga asoslangan, hayot haqiqati mohiyatini mukammalroq, ta'sirchanroq ochish payida bo'lgan. Jaholat hukm surgan sharoitda umr kechirgan, boshiga musibat tushgan, qo'li qisqa, qashshoq bir oilaning nochor ahvolini, fojiali qismatini butun keskinligi bilan ko'rsatishga muvaffaq bo'lgan.


Yüklə 25,06 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin