Dərslik kimi təsdiq edilmişdir. Baki 2012 2 uot 006


Rəqəmli ölçmə vasitələrinin statik xətaları



Yüklə 6,92 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə15/45
tarix05.05.2020
ölçüsü6,92 Mb.
#31078
növüDərs
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   45
Azf-295386


3.5.2. Rəqəmli ölçmə vasitələrinin statik xətaları. 

Xətti rəqəmli ölçmə vasitəsinin əsas metroloji xarakteristikası 

çevirmənin nominal funksiyasıdır, 

 

x

K

y

s

=

                                        (3.13) 



 

      Yaxud 

 

                



x

K

y

y

s

+

=



min

.                              (3.14) 

 

Burada 


cons

K

s

=

 



-

çevirmənin nominal əmsalıdır. 

 

Şəkil  3.13.-də  verilmiş  pilləli  xətt  (3.13)-ə  uyğun  düsturla 



yazılır: 

 





+



=

x

siqn

q

x

nt

x

K

y

s

5

,



0

.    (3.15) 



 

Şəkil  3.14.-də  verilmiş  pilləli  xətt  isə  (3.14)  tənliyinə  uyğun 

düsturla yazılır: 

 


166 

 

(



)

(

)







+



+

=

min



min

min


5

,

0



x

x

siqn

q

x

x

nt

q

K

y

y

s

.   (3.16) 



 

Burada 


[ ]

A

nt

A-



nın  tam  hissəsi”-ni  ifadə  edir; 

siqn

A



A

 

ədədinin  funksiyasıdır 



0

(



A

  olduqda 



siqn

A=1 

və 


0



A

  olduqda 

siqn

 A= –1) 

Demək olar ki, bütün rəqəmli ölçmə vasitələri elə hazırlanır ki, 

1

=

s



K

 

olsun. İdeal halda  rəqəmli ölçmə vasitəsinin funksiyası (3.15) 



yaxud (3.16) analoq ö

lçmə  vasitəsinin  çevirilməsinin  ideal 

funksiyasına 

k

y

=  yaxınlaşmağa çalışır 

 







+

=



siqn

q

x

nt

q

y

5

,



0

.                          (3.17) 



 

 

Rəqəmli ölçmə vasitəsi kvantlaşdırıcı olduğu üçün, 



0



q

 olur. 

Buna gö


rə də ideal rəqəmli ölçmə vasitələri də q ilə sistemləndirilən 

xətalara malik olur. 

 

Analoq  ö



lçmə  vasitələrində  olduğu  kimi,  rəqəmli  ölçmə 

vasitələrində də  əsas statik xəta  ,

∆   sistematik və təsadüfi xətaların 

cəmidir 






+



=

0



s

.  Onların  strukturunu  açmaq  üçün  rəqəmli 

ö

lçmə vasitələrinin iki növ xətasına baxaq. Bunlardan biri analoq-rə-



qəm  çevrilməsi  prinsipi  ilə  şərtləndirilən  metodiki  xəta,  digəri  rə-

qəmli  ölçmə  vasitəsinin  konstruksiyası  və  onun  sxeminin  real  ele-

mentlərinin  xassələri  ilə  şərtləndirilən  alət  xətasıdır.  Bəzi  ədəbiy-

yatlarda  qeyri  xəttiliyin,  yaxud  differensial  xəttiliyin  xətalar 

anlayışlarına da rast gəlinir 

[ ]


15

 



Lakin bu xətanın qiyməti istismar şəraitində çox kiçikdir və yalnız 

rəqəmli ölçmə vasitələrinin işlənməsində müəyyən maraq doğurur. 

Analoq  ö

lçmə  vasitələrində  ölçmənin  nəticələrinin  ədədi  qiy-

mətlərini  operator  müəyyən  edir  (göstəriciləri  çıxarır,  yuvarlaqlaş-


167 

 

dırmanı yerinə yetirir və əhəmiyyətli olan nəticələri yazır). Bu halda 



müəyyənləşdirmənin müəyyən subyektiv səhvləri yaranır. 

Rəqəmli  ölçmə  vasitələrində  yuvarlaqlaşdırma  əməliyyatını 

ölç

mə  vasitələri  özləri  yerinə  yetirir.  Yuvarlaqlaşdırma  ilə  birlikdə 



müəyyən səviyyədə müqayisə ilə siqnalın kvantlaşdırması da yerinə 

yetiril


ir.  Beləliklə,  xətti  rəqəm  ölçmə  vasitəsinin  özü,  fasiləsiz  öl-

çülən  kəmiyyətin  kvantlaşdırmasıdır  və  çevrilməsinin  nominal 

xarakteristikası aşağıdakı kimidir: 

 









 +


=

q

q

x

nt

N

5

,



0



 

Burada N-

rəqəmli ölçmə vasitəsinin çıxış kəmiyyətinin qiyməti 

(tam ədəd); - ölçülən kəmiyyətin qiymətidir. 

Kvantlaşdırmada  N  ədədi  elə  olmalıdır  ki,  aşağıdakı 

bərabərsislik təmin olunsin 

 

(

)



(

)

q



N

x

q

N

5

,



0

)

5



,

0

+





 

Bu  bərabərsizlik  o  deməkdir  ki,  bu  intervala  düşən 



x

-in 


istənilən qiyməti N

 



in qiymətinə qədər yuvarlaqlaşdırılır. 

Kvantlaşdırmanın girişə gətirilmiş mütləq  xətası  çıxışdakı 

 

                                          



x

Nq

k

=



 



xətası isə  

 

    



q

x

N

q

k

k

=



=

∆′



   

olacaqdır. 

 


168 

 

)



(x

f

k

=



 

qrafik funksiyası şəkil 3.15.a-da verilmişdir. 



təsadüfi 

kəmiyyət olduğundan, 

k

 



da bərabər ölçülü paylanma qanununa tabe 

olan  təsadüfi kəmiyyətdir (şəkil 3.15.b). 

 

 

 



Şəkil 3.13. Rəqəmli ölçmə vasitəsinin çevrilmə nominal funksiyası 

 

Kvantlaşdırma  xətası  mərkəzləşdirilmiş  (sıfıra  bərabər  olan 



riyazi gö

zləmə  ilə)  təsadüfi  kəmiyyətdir.  Onun  sərhəd  qiyməti 

 

və orta kvadratik sapması: 



 

-

yə bərabərdir. 



 

[ ]


q

k

5

,



0

=



q

q

q

k

kv

29

,



0

3

2



3

12

2



=

=



=

=

σ



169 

 

 



 

Şəkil 3.14. Rəqəmli ölçmə vasitəsinin real xətasının formalaşması 

 

 

Kvantlaşdırma  xətası  additiv  xətadır,  çünki  onun  mütləq 



qiyməti 

x

  

in  hansı  diapozonda  yerləşməsindən  asılı  deyildir. 

Kvantlaşdırma xətasına nəzarət etmək mümkün deyildir. 

Kvantlaşdırmanın nisbi xətası 

 

    


q

k

k

N

x

=



=

δ



   

ilə, 


 

170 

 

kvantlaşdırmanın gətirilmə xətası isə aşağıdakı ifadə ilə yazılır 



 

n

k

k

c

q

N

q

q

N

5

,



0

5

,



0

max


max

=

=



=

γ



  . 

 

 



Buradan  lazım  olan  dərəcələrin  sayını  təyin  etmək  üçün 

aşağıdakı ifadəni almaq olar: 

 











Π

%

100



5

,

0



k

oqc

γ



 

 



Məsələn:  onluq  hesabatlı  rəqəmli  ölçmə  vasitəsi  üçün 

05

,



0

;

5



,

0

=



k

γ

 



və 

%

005



,

0

 



olduqda,  uyğun  olaraq,  2,  3,  4  onluq 

dərəcəsinə  malik  olmaq  lazımdır.  İkili  hesabatlı  rəqəmli  ölçmə 

vasitəsi  üçün  isə  7  (2

7

=128), 10(2



14

=1024)   

və  14(2

14

=16384) ikili 



dərəcələrə malik olmaq lazımdır. 

 

Tezlik-



impuls  rəqəmli  ölçmə  vasitələri  üçün,  yəni  tezliyi, 

vaxtı,  fazanı  və  s.  ölçən  RÖV  üçün  sinxron  olmayan  xətalar 

xarakterikdir.  Bu  xətalar  da  metodiki  xətalara  aiddir.  Belə  ölçmə 

vasitələrində  ölçmənin  nəticəsini,  müəyyən  vaxt  intervalında  alınan 

vrü  siqnalın  impulslarının  sayını  hesablamaqla  alırlar. 



x

T

vaxt 


intervalını  ölçərkən  nümunə  impulsların  tezliyi 

x

f

,

o



f

  tezliyini 

ö

lçərkən isə nümunə vaxt intervalı 



0

T

 olur (


şəkil 3.16.). 

İnterval başlanğıcına uyğun gələn momentlə, hesablama impul-

slarının  birinin  (növbəti)  qabaq  cəbhəsi  momenti  arasındakı  vaxta 

qeyri  sinxronlaşma  vaxtı  deyilir.  Aydındır  ki, 

-

ı  ölçərkən  bu 



vaxt

tezliyini ö

lçərkən isə 

  

hədlərində olur. 



 

x

T

,

1



0

0

f



t

H



x

f

x

H

f

t

1

0





171 

 

 



Şəkil 3.15. Rəqəmli ölçmə vasitəsinin kvantlaşdırılması xətası 

 

 



Şəkil 3.16. Rəqəmli ölçmə vasitəsinin qeyri sinxronlaşdırma xətası 

Rəqəmli  ölçmə  vasitələrində  sinxronlaşdırma    müxtəlif  cür 

təşkil  oluna  bilər.  Əgər  o  ümumiyyətlə  nəzərdə  tutulmayıbsa,  onda 

 

təsadüfi vaxtdır, deməli qeyri sinxronlaşdırma xətası da təsadüfi 



kəmiyyətdir.  Sinxronlaşdırmanı  daxil  etməklə  bu  xəta  ya  kənar-

laşdırılır, ya da sistematik xətaya çevrilir. 

vaxt  intervalını  ölçərkən  rəqəmli  ölçmə  vasitəsinin 

çevirilmə funksiyası 



H

t

x

T

172 

 

 



 

 

şəklində olur. 



 

Şəkil 3.17. Rəqəmli ölçmə vasitəsinin qeyri sinxronlaşdırma xətası 

olmadıqda kvantlaşdırma xətası 

Belə   ölçmə   vasitələrində  

0

0

1



T

f

q

=

=



   

olduğundan,   onda 

 









=



0

0

5



,

0

T



T

T

nt

N

x



 

Aydındır ki, əgər 

0

5

,



T

t

H

=

 olarsa, onda qeyri sinxron



laşdırma 

xətası 


0

=



t

 

olacaqdır.  Burada  metodiki  xəta  yalnız  bir  xətadan,  



kvant

laşdırma xətasından ibarət olacaqdır (şəkil 3.15.a). 

Yubanmadan  sinxronlaşdırmada 

0

=



h

t

  və


   

T

q

t

5

,



0

5

,



0

=



=



Bu halda  metodiki xəta 



t

k

M

+



=



 

(şəkil 3.17.a) ilə ifadə olunur 











=

q



q

T

nt

N

k

5

,



0



173 

 

və  bərabər  ölçülü,  sıxlıqlı  paylanmaya 



( )

ξ

s



f

 



malik  olur  (şəkil 

3.17.b). 

 

Şəkil 3.18. Rəqəmli ölçmə vasitələrinin 



sinxronlaşdırma olmadıqda metodiki xətası. 

Şəkil 3.19. Rəqəmli ölçmə vasitəsinin alət xətasının 

qiymətləndirilməsi 


174 

 

Sinxronlaşdırma  olmadıqda 



H

t

 

vaxtı  və 



k

 



xətası  təsadüfi 

kəmiyyətlər  olurlar  və 



M

-



şəkil  3.18.a-da  verilmiş  sərhədlərdə 

(ştrixlənmiş) yerləşir. 



H

bərabər  ölçülü  sıxlığa  malik  təsadüfi  kəmiyyət  və 

kvantlaşdırma  xətası 

k

t

-

da  bərabər  ölçülü  sıxlığa  malik    təsadüfi 



kəmiyyət  olduqlarından,  onların  birləşməsi  xətasının  sərhəd 

qiymətləri 



q

m

=



 

və  orta  kvadratik  sapması 



q

t

41

,



0

=

σ



  olan 

üçbucaq qanununu (Simpson qanunu) verir. 

Tezliyin 

x

f

 rəqəmli 

ö

lçülməsində 



 

          











+

=

q



q

f

nt

N

x

5

,



0

  olur. 



 

Çünki, 


0

1

T



q

=

 (



0

T

-

nümunəsi 



0

f

 tezliyinin hüdududur). 

Onda 

 

.



5

,

0



0









+

=



x

x

T

T

T

nt

N

 



 

Yuvarlaqlaşdırmanı  təmin  etmək  üçün  sinxronlaşdırmada 



x

H

T

t

5

,



0

=

 



qiymətinə  yubatma  daxil  etmək  lazımdır.  Əgər  ölçmə 

vasitəsində  belə  nizamlanan  yubatma  nəzərdə  tutulmuşdursa,  onda 

0

=

t



Sinxronlaşdırmada (t



H

=0 olduqda) gö

stərici, məsələn: tezlikölçənin 

stəricisi yalnız kiçildilmiş ola bilər.  



0

1

5



,

0

5



,

0

T



q

t

=



=



 sistematik 

xətadır. Metodiki xəta şəkil 3.17.-də göstərilmişdir. 



175 

 

Sinxronlaşdırma  olmadıqda  qeyri  sinxronlşdırmanın  təsadüfi 



xətası 

t

  yaran



ır  və  metodiki  xəta,  şəkil  3.18.b.-də  verilmiş  şəkil 

alır. 


Kvantlaşdırma  və  sinxronlaşdırma  xətaları  rəqəmli  ölçmə 

vasitələrinin  işləmə  prinsipinə  xas  olduqlarından,  onlar  alət 

xətalarına deyil, metodiki xətalara aid edilir. 

Rəqəmli  ölçmə  vasitələrinin  alət  xətalarını  qiymətləndirmək 

üçün  ideal  xətti  kvantlaşdırma  şkalasını  q-nün nominal qiymətinə 

bərabər olan sətirlərə ayıraq (şəkil 3.19.a-nın yuxarı hissəsi). 

Ədədi qiymətə, ölçülən kəmiyyətin bəzi sərhədləri uyğun gəlir. 

Bu sərhəd (h-0,5)q

 

və (h+0,5)q



 

səviyyələri arasında yerləşir. 

Real  kvantlaşdırmada  (aşağı  hissə  şəkil  3.19.a)    kvantlaşdır-ma 

səviyyələrinin  qiymətləri  nominal  ölçüdən  q  qədər  fərqlənməklə 

bərabər,  öz  aralarında  da  qeyri  bərabər  ola  bilərlər.  Onda  şkalanın  h

 

nöq



təsinin  səviyyəsinin  həqiqi  qiyməti  (şəkil  3.19.b)  aşağadakı  kimi 

olacaq


dır: 

 

 



.

5

,



0

1

0



=

+



=

n

t

i

h

q

q

W

 

 



Burada 

0

q



i

q

uyğun  olaraq  0  və  i  nöqtələrində    kvantlaşdırma 



səviyyəsinin qiymətləridir. 

      


Beləliklə,  alət  xətası  baxılan  tənliklərin  həqiqi  və  nominal 

qiymətləri arasında fərqdir: 

 

(

)



h

a

W

q

h

+



=

5



,

0

                 (3.18) 



 

Rəqəmli  ölçmə  vasitələrinin  metodiki  və  alət  xətalarının 

toplanma

sının  qrafiki  izahı  şəkil  3.20.a-da,  xətanın  funksiyası  isə 

şəkil 3.20.b-də verilmişdir.  

Tərkib  xətaları,  kvantlaşdırmaya  görə  əhəmiyyətsiz  dərəcədə 

kiçikdirlər (əgər buraxıla bilən əsas xətanın hüdudu 

 


176 

 

)



3

,

3



olarsa

q









 ∆


 

(



)

q

5

3



∆ 


 

olduqda, analoqlu və rəqəmli ölçmə vasitələri arasında 

olan metroloji fərq silinir. 

Rəqəmli  ölçmə  vasitələri  üçün  göstəricilərin  variasiyasını, 

histrezisin  

xətası 


adlandırırlar (şəkil 3.20.). 



 

 

 



Şəkil 3.20. a) Çevrilmənin nominal və real funksiyası,b) analoq - 

rəqəmli ölçmə çeviricisinin xətasının funksiyası 

 

əs 

əs 


177 

 

Onda statik sistematik xəta aşağıdakı ifadə ilə yazılır 



 

        


 .                               (3.19) 

 

 



 

Şəkil 3.21. Rəqəmli ölçmə vasitələrinin histerezisi 

 

           Burada 



H

H

29

,



0

=

σ



 . 

  

Variasiya o zaman nəzərə alınır ki, əgər 



2

2

1



,

q



,  yaxud            



q

H

62

,



0

 olsun. 



Əsas statik xətanın təsadüfi tərkibi  

 

a



H

t

kv

st



+

+



+



=



 

 Yaxud, 


 

2

2



b

M

st

H

+



=

=





əs 

178 

 

(



) (

) (


)

2

2



2

2

2



2

2

2



29

,

0



41

,

0



29

,

0



α

σ

σ



σ

σ

σ



σ

α





+

+



+

+



+

+

=



H

q

q

H

t

kv

st

 

olur. 



Təsadüfi alət xətasının orta kvadratik sapmasını  



σ  

aşağıdakı 

kimi  təyin  edirik.  Tutaq ki, normal paylama qanununun

a

a

=



σ

3



Digər  tərəfdən  məlumdur  ki, 



(

)

2



2

29

,



0

+

=





q



q

a



σ

α

. Onda 







+



=



q

q

a

a



σ

σ

1



,

0

3



. Buradan  

q

a

1

,



0

=



σ



 

Beləliklə, (3.20) düsturuna görə tapırıq 

  

2

2



01

,

0



17

,

0



H

q

st

+

=



σ



 

Ümumiyyətlə,  təsadüfi  xəta  o  vaxt  nəzərə  alınır  ki,  

2

2

1



,

0

H



q

+



σ



  yaxud 

q

a

18

,



0



σ

   olsun. 



Onda rəqəmli ölçmə vasitəsinin əsas statik xətasının 

st

 veril-



miş ehtimalla P yerləşdiyi sonuncu interval aşagıdakı bərabərsizliklə 

təyin edilir: 

 





+





σ

σ



p

st

p

st

K

K

.           (3.21) 

 

P=0,99;0,95 və 0,90



 

üçün əmsallar uyğun olaraq K



p

 

= 2,57; 1,96 və 

1,65 olur. 

Nümunə  kimi  vibroakustik  diaqnostikada  istifadə  olunan 

analoq rəqəmli çeviricinin xətasının qiymətləndirilməsinə baxaq 

 

Analoq-



rəqəmli  ölçmə  çeviriciləri  ilə  əlaqəli  olan  aşağıdakı 

xətaları  fərqləndirmək  olar:  kvantlaşdırma  xətası;  sıfırın  sürüşməsi 



179 

 

xətası;  ötürmə  əmsalının  xətası;  kvantlaşdırma  xarakteristikalarının 



qeyri-

xəttiliyi ilə yaranan xəta, temperatur xətası. 

Dinamik  xətalardan,  diskretləşmə  tezliyi  və  apertur  vaxtla 

(hesabat momentinin 

gecikməsinin  müvəqqəti  qeyri-müəyyənliyi 

intervalı) şərtləndirilən xətaları nəzərə almaq lazımdır. 

Analoq  rəqəmli  ölçmə  çeviricilərinin  ümumi  xətası 

Σ

∆ ,        



statik 

( )


st

 



və dinamik 

( )


d

  



xətaların cəmi kimi təsəvvür edilir 

 

d



st

+



=



 

 



və  onun dispersiyası 

 

2



2

2

d



st

σ

σ



σ

+

=



 

 



olur. 

Kvantlaşdırma addımı   

                                     

(

)



n

X

X

q

2

min



max

=



 

 

ilə ifadə edilir. 



Burada  

max


X

min



X

  - 


siqnalın maksimum və minimum amplitu-

dası; 


n

 



analoq rəqəmli ölçmə çeviricilərinin dərəcələrinin sayıdır. 

Bərabər  addımlı  kvantlaşdırma  xətası 

2

q

k

=



  -

yə  bərabər 

götürülür. 

Kvantlaşdırma  küyünün  energetik  spektri,  giriş  siqnalının 

tezlik intervalında aşağıdakı düsturla yazılır 

 

( )



i

kv

f

q

W

12

2



=

ω

,  



i

f

0





180 

 

Burada



 

f

i

 

 



-  

diskretləşdirmə tezliyidir. 

Ümumi  statik  xətanın  əsas  komponentləri  yüksək  və  aşağı 

tezlikli  komponentlərdir.  Yüksək  tezlikli  komponent,  qarşılıqlı  asılı 

olmayan  qiymətləri  ilə  xarakterizə  olunan  ümumi  xətanın  mərkəz-

ləşdirilmiş  tərkibdir.  Aşağı  tezlikli  komponent,  qiymətləri  öz 

aral

arında  yüksək  dərəcədə  korrelyasiya  olunmuş  ümumi  xətanın 



riyazi gö

zləməsidir. 

Yüksək  tezlikli  xətanın  əsas  xarakteristikası,  onun  orta  kvad-

ratik sapması 

σ

, aşağı tezlikli xəta 



 

giriş vibrosiqnalın parametrinin 



X 

və xarici təsirin W

 

 

funksiyasıdır. 



 

və 



σ

nın  mənasının siqnalın sahəsinin hər bir nöqtəsində 



və təsirində qiymətləndirilməsi aşağıdakı düsturlarla aparılır: 

 

 



;

n

X

M

=



 

 



=



=

m



j

j

M

y

m

1

2



2

1

1



σ

 

 



Burada M-

analoq rəqəmli ölçmə çeviricisinin girişinə gətirilmiş 

ümumi  xətanın  riyazi  gözləməsi; 

n

X

çevirilmiş  vibrosiqnalın 



num

unəvi qiyməti; 

)

...,


2

,

1



(

m

j

y

j

=

-



analoq  rəqəmli  ölçmə  çeviricisinin  giriş 

siqnalında 



X

 

çıxış koordinatının qiymətlərinin seçimidir. 



Pretsizion  analoq  rəqəmli  ölçmə  vasitələrində

 

X



n

 

qiymətinin 

yerləşməsi xətası 

x

δ

,



x

δ





  

şərtini ödəməlidir. 



 -

nın, arqumentlərin 



ω

,

X

 

sahəsinin verilmiş nöqtəsində axta-



rılan qiyməti, bütün i 

 



qtələrindəki orta qiymət  

i

  



kimi tapılır  

 



=

=





n

i

i

n

1

1





181 

 

 



Xətanın  qiymətləndirilməsinin  orta  kvadratik  sapması  

n

i



=

σ

σ



 

kimi tapılır. 

       Burada

;

2



2

0

m



i

σ

σ



σ

+

=



2

n

σ

-nü


munəvi  siqnalın  dis-persiyası;  m-

seçimin  həcmidir. 



n

x

σ

δ



,

 

və  m  parametrlərin  ədədi  qiymətləri 



analoq-

rəqəmli  ölçmə  çeviricilərinin  konkret  tiplərinə  görə 

standartlarda, yaxud texniki şərtlərdə müəyyənləşdirilir. 

Bərabərölçülü  kvantlama  şkalası  olan  analoq-rəqəmli  ölçmə 

çeviri

cilərində  normal  səpələnmiş  spektrli  təsadüfi  siqnal üçün 



umumi  xətanın  dispersiyasının  gətirilmə  xətası 

M=0 

olduqda 


aşagıdakı düsturla təyin edilir: 

 







+

=



+

=



+

3



2

2

3



1

9

2



12

1

2



2

2

2



2

2

T



T

T

m

x

n

α

σ



σ

.        (3.22) 

 

Burada 



( )

0

2



=

=

τ



τ

σ

x



x

R

-tö



rəmə 

prosesinin 

dispersiyası;  

( ) ( )


t

x

R

x

,

τ



 



prosesinin  korrelyasiya  funksiyasının  ikinci  törəməsi; 

 

T

çev

 

-



çevirilmə vaxtıdır 

 

 



max

2

2



1

F

π

α









+

=



 

Burada  F



max

 

  - 



giriş siqnalının maksimum tezliyidir. 

Analoq rəqəmli ölçmə çeviricilərinin dinamik xətasının normal pay-

lanmış vibrosiqnal üçün məlum olmayan korrelyasiya funksiyasında 

dispersiyasının qiyməti aşağıdakı düsturla müəyyən edilir  

 

(

)



2

max


2

2

2



9

çev

x

d

T

F

π

σ



σ

=



 

gət

 

çev

 

182 

 

Dinamiki  xətanın  bərabərölçülü  paylanmış  təsadüfi  siqnalı 



üçün dis

persiyanın qiymətini aşağıdakı kimi tapmaq lazımdır 

 

(

) (



)

[

]



36

2

2



min

max


2

max


2

X

X

T

F

d

=



π

σ

 . 



 

Vaxtı  müəyyən  olunmuş  xətanın  maksimal  qiyməti     



ap

ap

t

F

X

max


max

max


=

 k



imi ifadə olunur. 

Burada 


ap

t

apertur vaxtdır. 



Ən  pis  halda  alət  xətası,  kvantlaşdırma  xətasına  bərabər 

türülə bilər. 



Normal  paylanması  və  aşağıdakı  şəkildə  korrelyasiya 

funksiyası olan vibrosiqnal üçün  

 

( )


(

)

τ



α

τ

α



σ

τ



+

=



1

2

x



x

R

.            (3.23) 

 

Burada 


2

x

σ

 



giriş vibrosiqnalının dispersiyasıdır. 

(

)

1



1

2



+



n



an

τ

α



  

şərti ödənilir. 

Burada 

α



bir dərəcə üçün çevirilmə vaxtı (tez hərəkətli); 

dərəcələrin sayıdır. 

Analoq rəqəmli ölçmə çeviricilərinin çıxış siqnallarının parametrləri 

standartlara (

məsələn: ГОСТ 26.201.1-94) uyğun olmalıdırlar. 


Yüklə 6,92 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   45




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin