HeydəR ƏLİyev fondu miLLİ yaddaşin keşİYİNDƏ II ciLD



Yüklə 66.91 Kb.

səhifə6/15
tarix23.12.2016
ölçüsü66.91 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15
www.war-culture.az  domeni  olan 
internet səhifəsi də yaradılmışdır.
Heydər  Əliyev  Fondu Azərbaycanın  xalq  artisti,  görkəmli  muğam  ifaçısı, 
professor Arif Babayevin 70 illik yubileyinə həsr olunmuş “Arif Babayev 70” 
musiqi albomu hazırlamışdır. Alboma Azərbaycan və ingilis dillərində nəfis tər-
tibatda nəşr edilmiş kitab və xanəndənin xalq mahnıları, təsniflər və muğamlar-
dan ibarət 4 ədəd kompakt diski daxildir.
Ümummilli  Lider  Heydər  Əliyevin  1998­ci  ilin  bahar  bayramı  şənliyində 
ədəbiyyat və incəsənət xadimləri ilə söhbəti zamanı dediyi “...Arif bizim böyük 
müğənnimizdir”  kəlamı  ilə  başlayan  kitab Arif  Babayevin  ulu  öndər  Heydər 
Əliyev, Prezident İlham Əliyev, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNES-
CO­nun və İSESCO­nun xoşməramlı səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban 
xanım Əliyeva ilə birgə çəkdirdiyi şəkillərlə zəngindir.

89
Kitabda  Mehriban  xanım  Əliyevanın  muğam  ifaçıları  ilə  görüşlərini, Arif 
Babayevin  səhnədə  canlandırdığı  rolları  əks  etdirən,  sənətkarın  müəllimləri, 
tələbələri və ailəsi ilə çəkdirdiyi şəkillər də yer almışdır.
Nəşrdə görkəmli muğam ifaçısı Arif Babayevin ömür yoluna, yaradıcılığına 
nəzər salınmış, onun muğam sənətinin inkişafındakı xidmətlərindən bəhs olun-
muşdur. Bildirilmişdir ki, gənc yaşlarından fitri istedadı ilə diqqəti cəlb edən 
Arif Babayev qısa müddətdə xalq arasında böyük rəğbət qazanmışdır. 1964­cü 
ildə  M.Maqomayev  adına  Azərbaycan  Dövlət  Filarmoniyasının  solisti  olan 
gənc müğənni 1966­cı ildə xalq artisti Əfrasiyab Bədəlbəylinin dəvəti ilə Azər-
baycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında fəaliyyətə başlayıb. 2006­cı 
ilədək  bu  teatrda  çalışan  Arif  Babayev  müxtəlif  illərdə  “Leyli  və  Məcnun”, 
“Əsli  və  Kərəm”  operalarında  Məcnun,  Kərəm,  “Aşıq  Qərib”də  Qərib,  “Şah 
İsmayıl”da Şah İsmayıl, “Gəlin qayası”nda Camal rollarının ən mahir ifaçıla-
rından olmuşdur. Onun iştirakı ilə “Leyli və Məcnun”, “Əsli və Kərəm” və s. 
opera tamaşaları bu gün də musiqimizin qızıl fondunda saxlanılır.
Kitabda  qeyd  olunur  ki,  Arif  Babayev  mahir  muğam  ifaçısı  kimi  təkcə 
Vətəni Azərbaycanın deyil, bütün Şərqin xanəndəsidir. Ustad sənətkarın oxu-
duğu “Şur”, “Rast”, “Bayatı­Şiraz”, “Çahargah”, “Mirzə Hüseyn segahı”, “Za
bul  segah”,  “Segah”  muğamları,  xalq  mahnıları,  təsniflər,  bəstəkar  mahnıları 
artıq musiqi mədəniyyətimizin xəzinəsinə daxil olmuşdur.
Kitabda Arif  Babayevin  pedaqoji  fəaliyyətindən  də  bəhs  edilmişdir.  Vur-
ğulanmışdır  ki,  xanəndə Azərbaycan  Dövlət  Konservatoriyasının  muğam  sin-
finin  ilk  müəllimlərindən  biri  olmuşdur. Azərbaycan  muğam  ifaçılarından  ilk 
dəfə professor elmi dərəcəsinə layiq görülmüş Arif Babayev hazırda Azərbay-
can Milli Konservatoriyasında muğam kafedrasının müdiridir. Onun yetirmələ-
rinin  çoxu  respublikamızın  tanınmış,  adlı­sanlı  xanəndələridir.  Xalq  artistləri 
Nəzakət  Teymurova,  Aygün  Bayramova,  əməkdar  artistlər  Könül  Xasıyeva, 
Gülüstan  Əliyeva,  Fehruz  Səxavət,  Cabir  Abdullayev,  opera  teatrının  solisti 
Səbuhi İbayev məhz ondan dərs almışlar.
Kitabda məlumat verilir ki, yüksək səhnə mədəniyyətinə sahib olan Arif 
Babayev  dünyanın  60­dan  çox  ölkəsində  qastrol  səfərində  olmuş,  muğam-
larımızın,  milli  musiqimizin  təbliğində,  sevilməsində  çox  böyük  xidmətlər 
göstərmişdir.
Kitabda Arif Babayevin 2005­ci və 2007­ci illərdə Heydər Əliyev Fondu-
nun prezidenti, UNESCO­nun və İSESCO­nun xoşməramlı səfiri, Milli Məcli­
sin  deputatı  Mehriban  xanım  Əliyevanın  şəxsi  təşəbbüsü  ilə  keçirilən,  bütün 
dünya azərbaycanlılarının sevə­sevə izlədikləri muğam müsabiqələrində daimi 
və ədalətli bir münsif kimi böyük hörmət qazanmasından söz açılmışdır.
Qeyd olunmuşdur ki, sənətkarın Opera və Balet Teatrının solisti və muğam 
ifaçısı kimi səmərəli xidmətləri dövlətimiz tərəfindən layiqincə qiymətləndiril-
mişdir.  O,  1978­ci  ildə  əməkdar,  1989­cu  ildə  respublikanın  xalq  artisti  fəxri 

90
adlarına layiq görülmüş, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Fərmanı ilə 1998­ci 
ildə “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunmuşdur. 2002­ci ildən Azərbaycan Respubli­
kası  Prezidentinin  təqaüdçüsü  olan  Arif  Babayev  Prezident  İlham  Əliyevin 
2008­ci il 15 fevral tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan muğam sənətinin inkişa-
fındakı böyük xidmətlərinə görə “İstiqlal” ordeni ilə təltif edilmişdir.
Kitabdakı “Könlüm keçir Qarabağdan” bölməsində xanəndənin yaradıcılığı 
ətraflı təhlil olunmuşdur.
Heydər  Əliyev  Fondu  “Muğamı  yaşadanlar”  adlı  buklet  nəşr  etmişdir. 
Buklet  Heydər  Əliyev  Fondunun  muğamın  qorunması  və  daha  geniş  miq-
yasda  təqdim  olunması  istiqamətində  həyata  keçirdiyi  layihələr  haqqında 
geniş məlumatı əks etdirir.
Buklet Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO­nun və İSESCO­nun 
xoşməramlı  səfiri,  Milli  Məclisin  deputatı  Mehriban  xanım  Əliyevanın  giriş 
sözü ilə başlayır. 
Mehriban xanım Əliyeva Azərbaycan musiqi sənətinin zəngin və möhtəşəm 
abidəsi  olan  muğamın  uzun  tarixi  bir  yol  keçərək  əbədiyyətə  qovuşduğunu, 
milli  və  dünya  mədəniyyəti  üçün  zəngin,  mötəbər  və  mühüm  bir  abidə  kimi 
UNESCO­nun “Bəşəriyyətin şifahi və qeyri­maddi irsinin şah əsərləri” siyahı-
sına daxil edildiyini diqqətə çatdırır.
Mehriban xanım Əliyeva milli mənəvi dəyərlərimizin, həmçinin muğamın 
qorunması, inkişafı və təşviqi, onun zənginliyinin və dərin fəlsəfəsinin gələcək 
nəsillərə  çatdırılması  məqsədilə  Heydər  Əliyev  Fondunun  bir  sıra  uğurlu  la­
yihələr həyata keçirdiyini qeyd edir. 
Bukletdə Heydər Əliyev Fondunun muğamın qorunması və daha geniş miq-
yasda  təqdim  olunması  məqsədilə  həyata  keçiridiyi  layihələr  –  “Azərbaycan 
muğamları” layihəsi çərçivəsində “Qarabağ xanəndələri” musiqi albomu, Bey-
nəlxalq  Muğam  Mərkəzi,  Muğam  Müsabiqəsi  Proqramı  layihələri  haqqında 
geniş məlumat öz əksini tapmışdır. 
Bukletə “Muğam televiziya müsabiqəsi–2007” qaliblərinin qala­konsertindən 
ibarət DVD də daxildir. 
Heydər  Əliyev  Fondu Azərbaycanın  musiqi  mədəniyyəti  tarixində  xüsusi 
yeri olan xalq artisti, cazmen, pianoçu, bəstəkar Rafiq Babayevin yaradıcılığını 
əhatə edən musiqi albomu hazırlamışdır.
Layihənin  təşəbbüsçüsü,  Heydər  Əliyev  Fondunun  prezidenti,  UNES-
CO­nun və İSESCO­nun xoşməramlı səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban 
xanım Əliyevadır.
MDB  ölkələrinin  və Azərbaycanın  dövlət  arxivlərindən  toplanmış  materi-
allar əsasında hazırlanmış alboma Rafiq Babayevin həyat və yaradıcılığından 
bəhs edən və yüksək poliqrafik səviyyədə buraxılmış kitab, nadir videoyazılar 
olan 2 DVD və sənətkarın əsərlərindən ibarət 8 CD daxildir. Disklər “SONY” 
firmasının Avstriyadakı studiyasında müasir texnologiya əsasında təmizlənərək 

91
yazılmışdır.  Kitabdakı  mətnlər  üç  dildə  –  Azərbaycan,  rus,  ingilis  dillərində 
verilmişdir. Kitab sənətkarın həyatının müxtəlif anlarının əks olunduğu fotoşə-
killərlə zəngindir.
İstedadlı cazmen, pianoçu və bəstəkar Rafiq Babayevin həyat və yaradıcı-
lığından  bəhs  edən  kitabda  bildirilir  ki,  Maestronun  caz  kompozisiyaları  boş 
yerdə  yaranmırdı.  Azərbaycan  xalqına  xas  olan  tolerantlıq,  digər  millətlərə, 
dinlərə  qarşı  qeyri­adi  dözümlülük,  başqa  mədəniyyətləri  həssaslıqla  qavra-
maq, çox güman ki, Maestronun yaradıcılığında özünü aydın göstərən Qərb caz 
intonasiyası  ilə  Şərq  muğam  mədəniyyətinin  yüksək  səviyyədə  birləşməsini 
mümkün etmişdir. 
Qeyd  olunur  ki,  Rafiq  Babayev  caz  kompozisiyalarını  qapalı  sovet  qada-
ğaları  çərçivəsində  bəstələməyə  başlamışdı.  Bunu  yalnız  cəsarətli  və  dərin 
mənəvi mədəniyyətə malik şəxsiyyətlər bacarırdı. 
Kitabda Rafiq Babayevin ömür və yaradıcılıq yolu geniş şəkildə işıqlandırı-
lır. Bildirilir ki, Rafiq Babayev bütün yaradıcılığı dövründə müxtəlif kollektiv-
lərlə dünyanın bir çox ölkələrinə qastrol səfərləri etmişdir. Onun fəaliyyətinin 
əsas amallarından biri nadir Azərbaycan musiqisini şöhrətləndirmək və xarici 
ölkələrin dinləyicilərinə çatdırmaq idi. Caz Rafiq Babayev üçün sadəcə həyat 
tərzi, özünü duymaq və ya yaradıcılıq imkanlarının təcəssümü deyildi. Bu həm 
də  sonsuz,  dərin  tədqiqat,  diqqətlə  öyrənmə  obyekti,  onun  kökünə,  heç  nəyə 
bənzəməyən musiqi dilinə nüfuz etmək idi. Bu mənada caz ondan ötrü özündə 
həqiqi və doğru­düzgün olanı açmağa qadir olan yeganə qüvvə idi.
Kitabda qeyd olunur ki, hər şeydən əvvəl, Rafiq Babayev bu gün Azərbay-
can cazının tarixi və ənənəsidir. 
Rafiq  Babayev  1994­cü  il  martın  19­da  erməni  terror  təşkilatlarının  Bakı 
Metropolitenində törətdiyi birinci terror aktı nəticəsində faciəvi surətdə həlak 
oldu. Bu albom həm də Ermənistanın xüsusi xidmət orqanlarının əli ilə törədil-
miş terror aktının qurbanı olan Rafiq Babayevin simasında erməni təcavüzü və 
terroru nəticəsində həlak olmuş bütün insanların xatirəsinə həsr edilir.
Heydər Əliyev Fondu tərəfindən hazırlanan bu albom böyük sənətkar Rafiq 
Babayevin yaradıcılıq irsinin qorunması və təbliğində böyük rol oynayacaqdır.
Heydər Əliyev Fondunun Azərbaycan muğam sənətinin inkişafı və qorun-
ması istiqamətində tədbirlərindən biri “Azərbaycan muğamları” layihəsi çərçi-
vəsində “Qarabağ xanəndələri” musiqi albomunun nəfis şəkildə nəşr olunması 
və “Gülüstan” sarayında təqdimat mərasiminin keçirilməsidir. 
Alboma  “Qarabağ  xanəndələri”  adlı  Azərbaycan,  ingilis,  rus,  fransız 
dillərində olan kitab və 24 sənətçinin ifasında muğam parçalarından ibarət 
12 disk daxildir.
Kitabın ilk səhifəsindəki “Qarabağ muğam məktəbi” başlıqlı yazıda layihə-
nin müəllifi və rəhbəri Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO­nun və 
İSESCO­nun xoşməramlı səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban xanım Əli-

92
yevanın Qarabağ muğam məktəbi haqqında fikirləri yer almışdır. Burada bil-
dirilir ki, Azərbaycan muğamı UNESCO­nun qərarı ilə dünya mədəniyyətinin 
misilsiz dəyərə malik şifahi, mənəvi sərvətləri sırasına daxil edilmişdir. 
Azərbaycanda muğamın tarixindən söz açan müəllif qeyd edir ki, muğam 
bütün  ölkədə  yayılsa  da,  onun  əsas  ocaqları  özlərinin  müstəqil  məktəblərini 
yaratmış əsas muğam yaradıcılığı mərkəzləri kimi Bakı, Şamaxı, Gəncə, Nax-
çıvan  və  Şuşa  sayılır.  Qarabağ  muğam  məktəbindən  bəhs  edən  müəllif  qeyd 
edir  ki,  bu  məktəbin  nümayəndələri Azərbaycan  xalqının  musiqi  mədəniyyə-
tini inkişaf etdirməklə, öz həmvətənlərinin ağıllarına, hiss və duyğular aləminə 
nəcib təsir göstərmişlər. 
Mehriban xanım Əliyeva bu layihənin də musiqi ənənələrinin qorunub sax-
lanması və zənginləşdirilməsinə sanballı töfhə verəcəyini vurğulamışdır.
Kitabın  “Qarabağ  xanəndələri”  adlı  hissəsində  Qarabağ  xanəndələri  haq­
qında ayrı­ayrılıqda dolğun məlumat verilmişdir. Kitabda Qarabağ xanəndələri-
nin şəkilləri də yer almışdır.
Albomda  Şərqin  bənzərsiz  muğam  ustalarından  24  sənətçinin  –  Cabbar 
Qaryağdıoğlunun,  Keçəçi  oğlu  Məhəmmədin,  Məşədi  Məhəmməd  Fərzəliye-
vin, Məcid Behbudovun, Seyid Şuşinskinin, Xan Şuşinskinin, İslam Abdulla-
yevin, Bülbülün, Zülfü Adıgözəlovun, Əbülfət Əliyevin, müasir muğam usta-
larının  ifasında  səslənən  muğam  parçaları  ürəkləri  riqqətə  gətirir,  xalqımızın 
qədim və zənqin mədəniyyəti barədə dinləyicidə əyani təsəvvür yaradır. 
Xüsusilə, əlamətdardır ki, Fondun bu layihəsi məhz Qarabağ xanəndələrinə 
həsr olunmuşdur. Bu, həm də Qarabağ torpağının acısını, Azərbaycanın haqq 
səsini muğam vasitəsilə bütün dünyaya çatdırmaq məqsədi daşıyır, hər bir azər-
baycanlıya  bu  fikri  aşılayır  ki,  belə  nadir  sənətkarlar  yetirən,  belə  möcüzəli 
musiqinin beşiyi olan Qarabağ torpağı yağı tapdağında, işğal altında, düşmən 
əlində qala bilməz. 
2005­ci ilin mart ayında UNESCO­nun qərargahında xoşməramlı səfirlərin 
illik toplantısında təqdimatı olmuş “Qarabağ xanəndələri” musiqi albomu çox 
böyük diqqət cəlb etmişdir. 
Heydər  Əliyev  Fondu  muğamı  qorumağı,  inkişaf  etdirməyi,  muğamın 
gözəlliyini,  onun  dərin  fəlsəfəsini  gələcək  nəsillərə  çatdırmağı  özünün 
mənəvi borcu sayır.
Heydər  Əliyev  Fondu  Azərbaycan  Respublikasının  xalq  artisti,  böyük 
sənətkar,  virtuoz  kamançaçalan  Habil  Mustafa  oğlu  Əliyevin  80  illik  yubile-
yinə həsr olunmuş musiqi albomu hazırlamışdır. 
Alboma kitab və kamança ustadının ifasında xalq, bəstəkar mahnıları, mu­
ğamlardan və sənətkarın özünün bəstələdiyi musiqi parçalarından ibarət 4 ədəd 
kompakt  disk  daxildir.  Kitab Azərbaycan  və  ingilis  dillərində  nəfis  tərtibatda 
nəşr edilmişdir.

93
Kitabda Habil Əliyevin ulu öndər Heydər Əliyev, Prezident İlham Əliyev, 
Heydər  Əliyev  Fondunun  prezidenti,  UNESCO­nun  və  İSESCO­nun  xoşmə-
ramlı səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban xanım Əliyeva ilə birgə çəkdir-
diyi şəkillər yer almışdır. Kitab, həmçinin sənətkarın həyat və yaradıcılığının 
müxtəlif  dövrlərini  əks  etdirən  fotoşəkillər,  müxtəlif  tədbirlərdə,  qastrollarda 
ailə və sənət dostları ilə çəkdirdiyi şəkilllərlə də zəngindir. 
Kitab  Ümummilli  Lider  Heydər  Əliyevin  Habil  Əliyev  haqqında  dediyi 
“...Hər adam mühəndis də, həkim də, müəllim də, tacir də ola bilər, hamı tar, 
kamança çala bilər, ancaq sənin kimi çala bilməz. Ona görə də sən bu sənəti 
seçməyinlə  fəxr  edə  bilərsən.  Biz  də  sənin  kimi  kamança  çalan  Habillə  fəxr 
edirik” dəyərli sözləri ilə başlayır. Bu səhifədə Ümummilli Liderimiz Heydər 
Əliyev  tərəfindən  1997­ci  il  28  may  tarixli  fərman  ilə  Habil  Əliyevə  təqdim 
olunmuş “Şöhrət” ordeni diplomunun surəti də əks olunmuşdur. 
Kitbda  daha  sonra  Heydər  Əliyev  Fondunun  prezidenti  Mehriban  xanım 
Əliyevanın  Habil  Əliyevə  ünvanladığı  təbrik  məktubunun  surəti  verilmişdir. 
Sənətkarı 80 illik yubileyi və “İstiqlal” ordeni ilə mükafatlandırılmağı müna-
sibətilə təbrik edən Mehriban xanım Əliyeva sənətkarın Azərbaycan musiqisi-
nin inkişafındakı xüsusi rolunu qeyd etmiş və bundan sonra da xalqımızın xoş 
gələcəyi uğrunda yaşayıb­yaradacağına inandığını bildirmişdir. 
Kitabın  “Habil  Əliyev”,  “Habil  Kaman”  başlıqlı  yazılarında  sənətkarın 
ömür və yaradıcılıq yolu işıqlandırılmışdır. Qeyd olunur ki, Habil Əliyev tək
cə  doğma Azərbaycanın  deyil,  Şərqin,  bütün  türk  dünyasının  sevilən,  seçilən 
sənətkarıdır.  Habil  Əliyev  dünyanın  bir  çox  ölkələrində  ­  Türkiyədə,  İranda, 
Misirdə,  Bolqarıstanda,  Əlcəzairdə,  İtaliyada,  Fransada, ABŞ­da,  İngiltərədə, 
Tunisdə,  Suriyada,  Hindistanda,  Yaponiyada  və  s.  ölkələrdə  qastrol  səfərlə-
rində Azərbaycan  musiqisini  dünya  xalqlarına  sevdirmişdir.  Ustad  sənətkarın 
ifa etdiyi “Sarı gəlin”, “Qaragilə”, “Dilbərim”, “Apardı sellər Saranı”, “Sona 
bülbüllər”,  “Sarıköynək”,  “Yaxan  düymələ”,  “Tello”,  “İrəvanda  xal  qalmadı” 
kimi xalq mahnıları, “Ana”, “Ay qız” (C.Cahangirov), “Sən­sən” (Ə.Tağıyev), 
“Həkim qız” (S.Rüstəmov), “Cücələrim” (Q.Hüseynli) və b. onlarca bəstəkar 
nəğmələri tamam başqa tərzdə, ifa əlvanlığı ilə səslənir. Habil Əliyevin ka man-
çada  çaldığı  “Segah”,  “Bayatı­Şiraz”,  “Cahargah”,  “Dilkəş”,  “Dügah”  özü­
nə məxsus üslubda, yeni çalarda, təzə ovqatda oldu. O, kimsəni təkrar etmədi, 
ancaq özünü ifadə elədi. 
Kitabda qeyd olunur ki, Habil Əliyev təkcə muğam və xalq mahnılarımı-
zın mahir ifaçısı deyil, həm də gözəl, yaddaqalan mahnıların yaradıcısıdır. O, 
on beşdən artıq mahnının müəllifidir. Onun “Gülüm yatsın”, “Şəhla gözlüm”, 
“Vəfa”, “İlk məhəbbət”, “Güləsən gərək” və s. mahnıları ən görkəmli müğən-
nilərimizin ifasında eşidilmişdir və eşidilməkdədir. 

94
Kitabda  Habil  Əliyevin  pedaqoji  fəaliyyətinə  toxunulur  və  qeyd  olunur 
ki, sənətkar pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmasa da, özündən sonra gələn bir 
çox kamança ifaçılarının ustadıdır. Çünki Habil Əliyevin sənəti böyükdür və 
danılmazdır. 
Heydər  Əliyev  Fondu  Azərbaycan  musiqi  mədəniyyətinin  görkəmli  nü­
mayəndəsi Əlibaba Məmmədovun həyat və fəaliyyətinə həsr olunmuş musiqi 
albomu  hazırlamışdır.  Alboma  Azərbaycan  və  ingilis  dillərində  nəşr  edilən 
kitab  və  xanəndənin  xalq  mahnıları,  təsniflər  və  muğamlardan  ibarət  4  ədəd 
kompakt diski daxildir. Kitab Əlibaba Məmmədovun “Şöhrət” ordeni ilə təltif 
edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 4 
fevral 2000­ci il tarixli fərmanı ilə başlayır. İkinci səhifədə Ümummilli Lide-
rin  Əlibaba  Məmmədova  təbrik  məktubu  yer  almışdır.  Əlibaba  Məmmədovu 
70 illik yubileyi münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edən ulu öndər sənətkarın 
yaradıcılığına yüksək qiymət vermiş və yeni xanəndələr nəslinin yetişdirilməsi, 
muğam  ifaçılığı  məktəbinin  daha  da  inkişaf  etdirilməsi  yolunda  ona  uğurlar 
arzulamışdır. 
Kitab Əlibaba Məmmədovun Ümummilli Lider Heydər Əliyevlə, Prezident 
İlham Əliyevlə, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO­nun və İSES-
CO­nun xoşməramlı səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban xanım Əliyeva ilə 
görüşlərini əks etdirən fotoşəkillərlə zəngindir. 
Kitabda  Əlibaba  Məmmədovun  həyat  və  yaradıcılığı  haqqında  dolğun  in­
formasiya  verilmişdir.  Burada  göstərilir  ki,  sənətkarın  repertuarında  “Rast”, 
“Bayatı­Şiraz”, “Dəşti”, “Rahab”, “Çahargah”, “Hümayun” muğamları başlıca 
yer  tutmuşdur.  Qeyd  olunur  ki,  Əlibaba  Məmmədovun  yaratdığı  “Hümayun” 
xalq çalğı alətləri ansamblı zəngin, çoxçalarlı, rəngarəng repertuarı ilə xalqımı-
zın estetik zövqünün formalaşmasında öz müsbət rolunu oynamışdır. 
Kitabda Əlibaba Məmmədovun pedaqoji fəaliyyəti də işıqlandırılmışdır. 
Əlibaba  Məmmədov  xalqımızın  qarşısındakı  xidmətlərinə  görə  1963­cü 
ildə respublikanın əməkdar, 1989­cu ildə isə xalq artisti fəxri adına layiq görül-
müş, “SSRİ mədəniyyət əlaçısı” fəxri döş nişanı ilə təltif olunmuş, 1992­ci ildə 
Əlağa Vahidin əsərlərinə yazdığı mahnı və təsniflərə görə “Vahid” adına müka-
fata layiq görülmüşdür. Ümummilli Liderimiz Heydər Əliyevin 4 fevral 2000­ci 
il tarixli fərmanı ilə Əlibaba Məmmədov 70 illik yubileyində ölkənin “Şöhrət” 
ordeni ilə təltif edilmişdir. Əlibaba Məmmədov Azərbaycan Respublikası Pre-
zidentinin fərdi təqaüdçüsüdür.
Kitabda sənətkarın müxtəlif məclislərdə ifasının əks olunduğu şəkillər, tələ-
bələri, sənət yoldaşları, ailəsi ilə çəkdirdiyi şəkillər də yer almışdır.
Heydər  Əliyev  Fondu  dünya  şöhrətli  musiqiçi  Mstislav  Rostropoviçin  və 
xanımı, məşhur müğənni Qalina Vişnevskayanın ailə həyatı qurmalarının 50 il­
liyi – “Qızıl toy” münasibətilə musiqili albom hazırlamışdır. Nəfis şəkildə tər-

95
tib olunmuş kitab ingilis dilində olmaqla Maestro və xanımının həyat və yara-
dıcılığını əks etdirən fotoşəkillərlə zəngindir.
Kitabın ilk səhifəsində Mstislav Rostropoviçin və xanımı Qalina Vişnevs-
kayanın bir yerdə çəkdirdikləri fotoşəkil verilmiş və şəklin aşağısında bu söz-
lər yazılmışdır: “Qalina Vişnevskaya və Mstislav Rostropoviç 50 il bir yerdə 
yaşamışlar.  Vişnevskayanı  XX  əsrin  ən  böyük  qadını,  Rostropoviçi  müasir 
dövrümüzün böyük musiqiçisi adlandırırlar. Bu mənada onların 50 illik evlili-
yini xüsusi qeyd etmək lazımdır. Güman ki, bu keçən əsrin, bəlkə də elə yaşa-
dığımız  əsrin  ən  böyük  sirlərindən  biridir.  Biz  bu  nikahın  uğurunun  səbəblə-
rini  araşdırmaq  fikrində  deyilik.  Amma  50  illik  bu  tarixin  bəzi  səhifələrini 
vərəqləməyə cəhd göstərəcəyik”.
Kitab Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO­nun xoşməramlı sə­
firi  Mehriban  xanım  Əliyevanın  “Qalina  və  Slava”  adlı  yazısı  ilə  başlayır. 
Mehriban xanım Əliyeva yazıda sənətkarların həyatının müxtəlif məqamlarına 
toxunur və vurğulayır ki, 50 illik evlilik həyatı boyunca musiqi bir növ onların 
ayrılmaz ailə dostu idi. Uğurun ümumi bir düsturu yoxdur və ola da bilməz. 
Amma şübhəsiz, bu cütlük özlərinin düsturunu müəyyən etmişlər və bu düstur 
onların 50 il əvvəlki kimi parlaq olmalarına imkan verir.
Yazısının sonunda Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO­nun xoş-
məramlı səfiri Mehriban xanım Əliyeva qeyd edir ki, bu layihədə təqdim olun-
muş  musiqi  parçaları  və  onları  müşayiət  edən  fotoşəkillər  bu  tarixi  cütlüyün 
ecazkar dünyasına daxil olmağa imkan verir.
Kitabda Mstislav Rostropoviçin və Qalina Vişnevskayanın SSRİ vətəndaşlı-
ğından çıxarılması haqqında SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyyətinin qərarının əks 
olunduğu sənədin surəti, Mstislav Rostropoviçin “Pravda”, “İzvestiya”, “Lite-
raturnaya qazeta”, “Sovetskaya kultura” qəzetlərinin baş redaktorlarına məktu-
bunun surəti, Qalina Vişnevskaya və Mstislav Rostropoviçin L.İ.Brejnevə mək-
tubunun  surəti  əks  olunmuşdur.  Bundan  başqa  kitabda  sənətkarlara  müxtəlif 
vaxtlarda dövlət başçıları, görkəmli sənətkarlar tərəfindən ünvanlanmış təbrik 
məktublarının surətləri də yer almışdır. 
Kitabdakı  “Uşaqlıq”,  “Qalina  səhnədə”,  “Maestro”,  “Dostlarımız”,  “Slava 
Bakıda” və s. yazılarda sənətkarların həyat və yaradıcılığı haqqında geniş in­
formasiya verilmişdir.
Alboma Mstislav Rostropoviçin və xanımı Qalina Vişnevskayanın yaradıcılı-
ğını əhatə edən 8 ədəd CD, 3 ədəd DVD və 1 ədəd multimedia diski də daxildir.
Məqsədi  Prezident  Heydər  Əliyevin  zəngin  irsini  öyrənmək  və  təbliğ 
etməkdən,  onun  Azərbaycanın  sosial­iqtisadi,  mədəni  tərəqqisinə  yönəlmiş 
genişmiqyaslı  fəaliyyəti  barədə  gələcək  nəsillərdə,  qonaqlarda  əyani  təsəvvür 
yaratmaqdan,  Azərbaycan  mədəniyyətinin  və  ölkəmizin  tarixinin  geniş  təb-
liği ilə əlaqədar aparılan işlərə kömək göstərməkdən, dahi şəxsiyyətin müəllifi 
olduğu beynəlxalq layihələrin həyata keçirilməsini dəstəkləməkdən ibarət olan 

96
Heydər Əliyev Fondunun geniş fəaliyyətini əks etdirən “Heydər Əliyev Fondu” 
kitabı çapdan çıxmışdır. 
2005­ci  ildə  nəşr  olunmuş  kitab  Heydər  Əliyev  Fondunun  prezidenti, 
UNESCO­nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın giriş sözü ilə açı-
lır. Burada vurğulanır ki, ictimai təşkilat olan Fond qarşısına qoyduğu məqsəd 
və vəzifələrin əhəmiyyətinə, miqyasına görə ölkəmizdə analoqu olmayan yeni 
tipli bir qurumdur. 
Fondun  fəaliyyətə  başlamasının  bir  illiyi  münasibətilə  buraxılmış  kitab 
bir neçə bölmədən ibarətdir. “Vətənə, xalqa həsr edilən ömür” adlanan birinci 
bölmədə  dünya  şöhrətli  siyasi  xadimin  həyat  və  fəaliyyətindən,  respubli-
kamıza  rəhbərlik  etdiyi  uzun  illər  ərzində  gördüyü  misilsiz  işlərdən  yığcam 
şəkildə söhbət açılır. 
“Heydər  Əliyev  Fondunun  məqsədləri”,  “Heydər  Əliyev  Fondunun  fəaliy-
yəti – 2004­2005”, adlı bölmələrdə Heydər Əliyev Fondunun məqsədlərin-
dən,  fəaliyyətə  başladığı  vaxtdan  ötən  bir  ildə  həyata  keçirdiyi  layihələr-
dən bəhs olunur. 
“Xatirə  kitabını  vərəqlərkən...”  adlanan  sonuncu  bölmədə  Fondu  ziyarət 
edən qonaqların bir qisminin təəssüratları verilmişdir. Xatirə kitabı Azərbaycan 
Respublikası Prezidenti Cənab İlham Əliyevin Fondun təqdimat mərasimi günü 
– 2004­cü il mayın 10­da yazdığı sözlərlə açılır.
Heydər  Əliyev  Fondunun  təşəbbüsü  ilə Azərbaycan  muğamına  həsr  olun-
muş “Muğam ensiklopediyası” işıq üzü görmüşdür. İki cilddən ibarət olan bu 
ensiklopediya həm muğamla bağlı ətraflı məlumatları özündə cəmləşdirir, həm 
də Azərbaycan muğamlarını müxtəlif xanəndələrin ifasında təqdim edir. Kita-
bın redaksiya heyətinin sədri və baş redaktoru Mehriban xanım Əliyevadır. 
“Muğam  ensiklopediyası”  çap  nəşrində  böyük  həcmdə  informasiya, 
1300­ə yaxın məqalə – muğam sənətilə bağlı terminlərin şərhi, muğam ifaçı-
larının, bəstəkarların yaradıcılığı haqqında məlumatlar, antik dövrdən müasir 
dövrə kimi dünyanın böyük alimləri və onların musiqiyə, muğama həsr olun-
muş elmi əsərlərinə dair bilgilər, Azərbaycanın  və  xarici  ölkələrin  mədəniy-
yət xadimlərinin muğam haqqında fikirləri, bir sıra təşkilatlara – musiqi təhsili 
ocaqları, arxivlər, muzeylər, fondlar, musiqi kollektivləri ilə bağlı məlumat öz 
əksini tapmışdır.
Ensiklopediyanın tərtibində Azərbaycan Milli Ensiklopediyasından, Əfrasi-
yab Bədəlbəylinin “İzahlı­monoqrafik Musiqi lüğəti”ndən, “Üzeyir Hacıbəyli-
nin  Ensiklopediyası”ndan,  “Böyük  Musiqi  Ensiklopediyası”ndan,  A.Doljans-
kinin “Musiqi lüğəti”ndən və s. ensiklopedik nəşrlərdən, elmi tədqiqatlardan, 
şəxsi arxivlərdən istifadə olunmuşdur. 

97
Ensiklopediyanın sonunda ədəbiyyat siyahısı (biblioqrafiya və notoqrafiya) 
verilir, bu siyahıya Azərbaycan və xarici müəlliflərin tədqiqatları, şifahi ənənəli 
musiqi nümunələrinin not nəşrləri daxildir. 
“Muğam  ensiklopediyası”  layihəsi  çərçivəsində  “Azərbaycan  xanəndə­
ləri”  adlı  səs  yazılarının  kolleksiya  nəşri  həyata  keçirilmişdir.  Azərbaycanın 
görkəmli muğam ustadlarının Azərbaycan Dövlət Səsyazıları Arxivinin, Azər-
baycan  Respublikası  Dövlət  Televiziya  və  Radio  Verilişləri  Qapalı  Səhmdar 
Cəmiyyətinin Fondunda, Azərbaycan Dövlət Musiqi Mədəniyyəti Muzeyinin, 
Üzeyir  Hacıbəylinin  ev­muzeyinin  fondlarında,  şəxsi  arxivlərdə  (B.Mansuro-
vun, F.Şuşinskinin) saxlanılan səsləri ilə bağlı unikal fonomaterialların rəqəm-
sal formatda qorunması üçün onlar müasir texniki vasitələrin köməyi ilə bərpa 
olunmuş, səsdaşıyıcılarının bütün növlərində səs informasiyası yığılmışdır. 
“Muğam ensiklopediyası”nın “Azərbaycan xanəndələri” səs kolleksiyası 6 
albomdan: “Qarabağ xanəndələri”, “Muğam dəstgahları”, “Gənc xanəndələr”, 
“Ustad xanəndələr” (kişi və qadın xanəndələr) adlı 5  CD  albom və  “Muğam 
ensiklopediyası” elektron multimedia DVD nəşrindən ibarətdir. 
“Qarabağ  xanəndələri”  albomu  Qarabağ  muğam  ifaçılığı  məktəbinə  mən-
sub  görkəmli Azərbaycan  xanəndələrinin  səsyazılarını  əhatə  edir.  4  CD  disk-
dən (MP3 formatında) ibarət topluya XX əsrin əvvəllərində fəaliyyət göstərən 
xanəndələrin  qrammofon  vallarında  qorunub  saxlanılan  ifaları  ilə  yanaşı,  bu 
məktəbin ənənələrini davam etdirən orta və gənc nəsil xanəndələrinin ifasında 
muğamlar, təsnif və xalq mahnıları daxil edilmişdir.
“Muğam dəstgahları” albomuna daxil olan 4 CD diskdə (MP3 formatında) 
Azərbaycan şifahi ənənəli professional musiqi xəzinəsinin inciləri olan bütün 
muğam dəstgahları, kiçik muğamlar, zərbi muğamlar, şikəstələr və onların rən-
garəng ifaçılıq variantları toplanmışdır. Görkəmli ustad xanəndələrin və müxtə-
lif  xalq  çalğı  alətləri  ansambllarının  ifasında  verilən  bu  səsyazıları  muğam 
sənətinin zəngin aləmini təcəssüm etdirir.
“Gənc xanəndələr” albomu 4 CD diskdən (MP3 formatında) ibarətdir. Bu­
rada Heydər Əliyev Fondu tərəfindən keçirilən muğam televiziya müsabiqələ-
rinin (2005, 2007) laureatlarının ifasında Azərbaycan muğam dəstgahları, kiçik 
muğamlar və zərbi muğamlar toplanmışdır. Muğam ansamblının müşayiəti ilə 
gənc xanəndələrin səsyazıları ustad xanəndələrin ənənələrinin davam olundu-
ğunu, muğam sənətinin müasir dövrdə inkişafını əks etdirir. 
“Ustad xanəndələr” albomu kişi və qadın xanəndələr adlı iki hissədən iba­
rətdir. “Ustad xanəndələr” albomunun kişi xanəndələr adlı hissəsinə 4 CD disk 
(MP3  formatında)  daxildir. Azərbaycan  muğam  sənətinin  inkişafında  mühüm 
əhəmiyyəti olan Qarabağ, Bakı, Şirvan və respublikanın digər bölgələrinin ifa-
çılıq məktəblərinin müxtəlif nəsillərinə mənsub kişi xanəndələrin yaradıcılığını 

98
əks etdirən səsyazılarında muğam dəstgahları, kiçik muğamlar, zərbi muğam-
lar, şikəstələrlə yanaşı, təsniflər və xalq mahnıları öz əksini tapmışdır. 
“Ustad xanəndələr” albomunun qadın xanəndələr adlı hissəsi də 4 CD disk­
dən  (MP3  formatında)  ibarətdir.  Burada  ilk  dəfə  olaraq, Azərbaycan  muğam 
sənətinin  inkişafında  mühüm  rol  oynayan  qadın  xanəndələrin  yaradıcılığını 
əks etdirən səsyazıları toplanmışdır. Onların ifasında xüsusi məlahətlə səslənən 
muğam dəstgahları, kiçik muğamlar, zərbi muğamlar, şikəstələrlə yanaşı, təsnif-
lər və xalq mahnıları zəngin muğam irsinin gözəl və rəngarəng nümunələridir. 
Ümumilikdə bu albomlara daxil olan 20 CD disk (MP3 formatda) XX əsrin 
əvvəllərindən  başlayaraq  XXI  əsrin  əvvəllərinə  kimi  bir  əsrlik  dövrün  səsya-
zılarını  özündə  cəmləşdirir.  Burada Azərbaycan  muğam  sənətinin  inkişafında 
böyük xidmətləri olan görkəmli xanəndələrin, respublikanın müxtəlif bölgələ-
rinə aid muğam ifaçılıq məktəblərinin nümayəndələrinin – ustadların və gənc 
xanəndələrin  ifasında  muğam  dəstgahları,  kiçik  muğamlar,  zərbi  muğamlar, 
şikəstələr, təsniflər və xalq mahnıları öz əksini tapmışdır. 
“Muğam ensiklopediyası” elektron multimedia DVD nəşri isə şifahi ənənəli 
professional musiqiyə dair geniş bilgilər verən maraqlı mənbədir. Elektron nəş-
rin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, buradakı hər bir terminin izahı çoxtə-
bəqəli  olub,  digər  səhifələrlə  əlaqələnir,  həmçinin,  həmin  sözü  daha  ətraflı 
şəkildə  izah  etmək  üçün  foto,  audio,  video  materiallardan,  musiqişünasların 
səslənən mühazirələrindən, not nümunələrindən istifadə olunur, təqdim olunan 
şərhlər canlandırılır. 
“Muğam ensiklopediyası” layihəsinin işıq üzü görməsi dünya musiqi xə zi­
nəsini  zənginləşdirəcək  mədəni  hadisə  kimi  böyük  əhəmiyyətə  malikdir.  Bu 
layihə  “Bəşər  mədəniyyətinin  şah  əsərləri”ndən  biri  olan Azərbaycan  muğa-
mını  dünyanın  bütün  muğamsevərlərinə  çatdıraraq,  muğamı  öyrənmək,  bu 
sənətin dərin sirlərini əxz etmək istəyən hər bir kəs üçün böyük və ecazkar bir 
dünya, möhtəşəm muğam dünyası haqqında təsəvvür yaradır. 
2008­ci il sentyabrın 17­də “Gülüstan” sarayında Heydər Əliyev Fondunun 
“Üzeyir dünyası” layihəsinin təqdimatı olmuşdur.
Azərbaycanın musiqi mədəniyyəti tarixində xüsusi yeri olan, müasir Azər-
baycan professional musiqi sənətinin və milli operanın banisi Üzeyir Hacıbəy-
liyə  həsr  olunmuş  “Üzeyir  dünyası”  layihəsinə  “Ömür  salnaməsi”,  “Üzeyir 
Hacibəyli ensiklopediyası”, “Bədii və publisistik əsərləri” kitabları, “Leyli və 
Məcnun”, “Koroğlu”, “O olmasın, bu olsun” operaları və musiqili komediyala-
rının klavir, libretto və CD­ləri daxildir.
“Ömür salnaməsi” kitabı Qulam Məmmədlinin Üzeyir Hacıbəylinin həyat 
və  yaradıcılığından  bəhs  edən  kitabı  əsasında  hazırlanmışdır.  Nəşrin  birinci 
hissəsində Üzeyir bəyin maraqlı həyatı və çoxsahəli yaradıcılığı konkret fakt-
larla işıqlandırılmışdır. Burada 60 illik dövrdə müxtəlif qəzet və jurnallardan, 

99
kitablardan,  arxiv  materiallarından  götürülmüş  faktlar  və  sənədlərdə  Üze-
yir Hacıbəylinin əsərləri, bu əsərlər barədə fikir və rəylər öz əksini tapmış-
dır. İkinci hissədə dahi bəstəkarın əsərləri və onun haqqında yazılan müxtəlif 
materiallar toplanmış, indiyədək üzeyirşünaslığa dair nəşr olunmuş əsərlərin 
tam biblioqrafiyası verilmişdir.
Kitaba  ön  sözü  Heydər  Əliyev  Fondunun  prezidenti,  UNESCO­nun  və 
İSESCO­nun xoşməramlı səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban xanım Əli-
yeva yazmışdır.
“Bədii  və  publisistik  əsərləri”  kitabında  Üzeyir  Hacıbəylinin  operaları, 
musiqili komediyaları, satirik hekayələri, səhnəcikləri, felyetonları və məqalələri 
toplanmışdır. 
Heydər  Əliyev  Fondu  Qala Arxeoloji­Etnoqrafik  Muzey  Kompleksi  haq­
qında buklet nəşr etmişdir.
Bukletdə dünyanın və Azərbaycanın ən qədim yaşayış məskənlərindən biri 
Abşeron yarımadasının şimal­şərqində yerləşən Qala kəndi və 2008­ci ildə Hey-
dər  Əliyev  Fondunun  prezidenti,  UNESCO­nun  və  İSESCO­nun  xoşməramlı 
səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü və rəhbər-
liyi ilə Qala Tarix­Etnoqrafiya Qoruğunun ərazisində açıq səma altında yaradılan 
Qala Arxeoloji­Etnoqrafik Muzey Kompleksi haqqında məlumat ve rilir. 
Qeyd olunur ki, kompleksin ərazisində Abşeron yarımadasında aşkar edil-
miş arxeoloji, memarlıq abidələri toplanılıb və bərpa olunub. Bu ərazidə e.ə. 
III­II minilliklərə aid kurqanlar, yaşayış və digər memarlıq abidələri ilk görü-
nüşündə olduğu kimi qurulub. 
Muzey  Kompleksi  qədim  və  orta  əsrlərdən  üzü  bəri  sakinlərin  məişəti, 
təsərrüfatı, sənətkarlıqları haqqında ətraflı məlumat almağa imkan verir. 
Bu  layihə Azərbaycanın  tarixi  keçmişinin  qorunub  saxlanması  ilə  yanaşı, 
ölkəmizdə turizmin inkişafına xidmət edəcəkdir.
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə görkəmli yazıçı, ədəbiyyatşünas alim 
və pedaqoq Mir Cəlal Paşayevin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş “Mir Cəlal­
100” fotoalbomu nəşr edilmişdir. Kitabın ilk səhifəsində filologiya elmləri dok-
toru, professor Nərgiz xanım Paşayevanın Mir Cəlal Paşayev dünyası, görkəmli 
alimin həyat və yaradıcılığı haqqındakı düşüncələri yer almışdır. Nərgiz xanım 
Paşayevanın da qeyd etdiyi kimi “Bu kitabda gedənlərlə qalanlar bir məkanda 
və zamanda fotoşəkillərdə əks edilmişlər”. 
Kitab  görkəmli  yazıçı,  ədəbiyyatşünas  alim  və  pedaqoq  Mir  Cəlal  Paşa-
yevin  həyat  və  yaradıcılığının  müxtəlif  dövrlərini  əks  etdirən  fotoşəkillər, 
müxtəlif  tədbirlərdə,  mərasimlərdə,  ailə  üzvləri  və  dostları  ilə  çəkdirdiyi 
şəkilllərlə zəngindir.
Kitabın  tərtibçisi  Moskva  Dövlət  Universitetinin  Bakı  filialının  rektoru, 
filologiya elmləri doktoru, professor Nərgiz Paşayevadır. 

100
Heydər Əliyev Fondu Şərq ölkələrinin bir çoxunda tanınan və məşhur olan 
“Qabusnamə” kitabını rus dilində nəşr etmişdir. 
Tərbiyə  və  etikanın  vacib  məsələlərini  əhatə  edən  kitab  yüzilliklər  boyu 
müdrik məsləhətləri ilə aktuallığını qoruyub saxlamışdır. 1082­1083­cü illərdə 
Cənubi  Azərbaycan  ərazisində  yerləşən  Gilan  dövlətinin  padşahı  Keykavus 
tərəfindən yazılmış “Qabusnamə” orta əsrlərdə hökmdarların, din xadimlərinin, 
elm adamlarının, müəllimlərin masaüstü kitabı olmuşdur. Həmin dövrdə hər bir 
savadlı və mədəni insanın ailəsində qorunub saxlanılan kitab gənc nəslin tər-
biyəsində mühüm rol oynamış, nəsildən­nəsilə ötürülən mənəviyyat qaynağı və 
əxlaq dərsliyi kimi qiymətləndirilmişdir. 
Rus oxucusuna təqdim olunan “Qabusnamə” Şərq və onunla qırılmaz tel-
lərlə  bağlı  olan  Azərbaycan  mədəniyyəti,  tarixi,  fəlsəfəsi  haqqında  təsəvvür 
yaratmağa imkan yaradır. Rəngli illüstrasiya və nəfis tərtibatlı kitab 1000 nüsxə 
tirajla nəşr olunmuşdur. 
Azərbaycan muğam sənətinin qorunmasına və inkişafına xüsusi diqqət və 
qayğı göstərən Heydər Əliyev Fondu xalq artisti, professor Canəli Əkbərovun 
70 illik yubileyi münasibətilə xanəndənin musiqi albomunu nəşr etdirmişdir. 
Azərbaycan  musiqi  ifaçılığı  məktəbinin  görkəmli  nümayəndəsi  Canəli 
Əkbərovun  həyat  və  yaradıcılığına  həsr  olunmuş  albom  yüksək  poliqra-
fik  səviyyədə  və  nəfis  şəkildə  hazırlanmışdır.  Musiqi  albomu  kitab  və  dörd 
kompakt  diskdən  ibarətdir.  Kitabda  ustad  xanəndənin  uşaqlıq  və  gənclik 
illərindən,  zəngin  və  unudulmaz  hadisələrlə  yadda  qalan  yaradıcılıq  yolun-
dan söhbət açılır. Eyni zamanda sənətkarın müxtəlif məclislərdə ifasının əks 
olunduğu şəkillər, tələbələri, sənət yoldaşları, ailəsi ilə çəkdirdiyi şəkillər də 
kitabda yer almışdır.
Nəşrdəki  kompakt  disklərdə  cəmlənmiş  musiqi  nümunələri  sənət  hesabatı 
kimi  xanəndənin  yaradıcılıq  yolunu  əks  etdirir.  Burada  xanəndənin  ifasında 
“Zabul­segah”, “Mahur­hindi” muğam dəsgahları, “Dügah”, “Şahnaz” muğam-
ları, “Simayi­şəms”, “Mənsuriyyə” zərb muğamları, “Qarabağ” şikəstəsi və xalq 
mahnıları toplanmışdır. 
Azərbaycan  mədəniyyətinin  inkişafına  xüsusi  diqqət  və  qayğı  göstərən 
Heydər Əliyev Fondu xalq artisti Ağaxan Abdullayevin anadan olmasının 60 
illik yubileyi münasibətilə xanəndənin musiqi albomunu nəşr etmişdir. 
Alboma  Azərbaycan  və  ingilis  dillərində,  yüksək  poliqrafik  səviyyədə  və 
nəfis tərtibatda hazırlanmış, xanəndənin həyat və yaradıcılığını ətraflı əks etdirən 
kitab və üç kompakt disk daxildir. 
Kitabda xanəndənin uşaqlıq və gənclik illərindən, muğam dünyası ilə ilkin 
tanışlığın  ömürlük  məhəbbət  tarixçəsindən  söhbət  açılır.  Böyük  vurğunluqla 
dinlədiyi  ustad  sənətkarların  aşıladığı  muğam  sevgisi  vaxtilə  gənc Ağaxanın 
həyatında böyük rol oynamışdır. Peşəkar sənətə yönələn yol A.Zeynallı adına 

101
Musiqi  Məktəbindən,  ustadların  unudulmaz  dərslərindən  keçmişdir. Azərbay-
can muğamının bənzərsiz gözəlliyi ömür boyu onu öz cazibəsində saxlamışdır. 
Kitabda sənətkarın müxtəlif məclislərdə ifasının əks olunduğu şəkillər, tələ-
bələri, sənət yoldaşları, ailəsi ilə çəkdirdiyi şəkillər də yer almışdır.
Alboma  daxil  olan  kompakt  disklərdə  toplanmış  musiqi  nümunələri  sənət 
hesabatı kimi xanəndənin yaradıcılıq yolunu əks etdirir. Burada xanəndənin ifa-
sında “Rast” dəstgahı, “Bayatı­kürd”, “Zabul segah”, “Rahab”, “Bayatı­Qacar” 
muğamları, “Humayun” təsnifi və xalq mahnıları yer almışdır. 
Heydər Əliyev Fondu dünya şöhrətli mütəfəkkir, ensiklopedik biliyə malik 
görkəmli  Azərbaycan  alimi  Məhəmməd  Nəsirəddin  Tusinin  “Əxlaqi­Nasiri” 
kitabını latın qrafikası ilə yenidən nəşr etmişdir. 
Böyük elmi miras qoyub getmiş alimin irsinin dərindən öyrənilməsi, əsər-
lərinin nəşri ulu öndər Heydər Əliyevin daim diqqət mərkəzində idi. Mütəfək-
kir alimin anadan olmasının 800 illik yubileyi ərəfəsində Ümummilli Lider 13 
iyun 2000­ci il tarixli fərmanı ilə yubileyin dövlət səviyyəsində qeyd olunması 
ilə yanaşı, onun çoxşaxəli yaradıcılığının hərtərəfli tədqiqini vacib məsələlər-
dən biri kimi qeyd etmişdi.
Əsrlər boyu Orta və Yaxın Şərqdə mənəviyyat və əxlaq qaynağı hesab olu-
nan  “Əxlaqi­Nasiri”  kitabında  Məhəmməd  Nəsirəddin  Tusinin  insan,  ailə,  cə­
miyyət, əxlaq, din, ictimai münasibətlər barədə dolğun təsəvvürləri, etik­fəlsəfi 
fikirləri yer almışdır. Əsərin tərcüməsində müəllifin yazı ruhu mümkün qədər 
qorunub saxlanmışdır.
Nəfis  tərtibatla,  rəngarəng  miniatürlərlə  nəşr  olunmuş  bu  kitab  oxuculara 
Nəsirəddin  Tusi  dühasını  tanıtmaqla  yanaşı,  həm  də  müasir  cəmiyyət  həya-
tında  aktuallığını  itirməyən  mövzulara  diqqət  çəkmək  baxımından  müstəsna 
əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan mətbəxi dünyanın ən zəngin, ən qədim və dadlı mətbəxlərindən 
biridir.
Bu  yalnız  xörəklər  və  onların  hazırlanma  texnikası  ilə  bağlı  deyil.  Milli 
kim liyimizin  əsasını  təşkil  edən  tarix,  fəlsəfə,  qidalanma,  pəhriz  və  ziyafət 
ənənələri,  fiziologiya,  gigiyena,  etika,  estetika,  poeziya  və  digər  çoxsaylı  as­
pektləri ahəngdar formada ehtiva edən Azərbaycan mətbəxi ölkənin çoxəsrlik 
mədəniyyətinin ayrılmaz parçasıdır. 
Azərbaycan mətbəxi müasir Azərbaycan Respublikası, Cənubi Azərbaycan 
(hazırda  İranın  şimal  əyalətləri),  İrəvan  xanlığı,  Zəngəzur  və  Göyçə  (hazırkı 
Ermənistan),  Borçalı  (Gürcüstan),  Dərbənd  (Dağıstan  Muxtar  Respublikası) 
və bölgənin digər ərazilərində yaşamış əcdadlarımız tərəfindən minilliklər bo­
yunca formalaşdırılmışdır. 

102

103

104

105

106
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə