Scientific works



Yüklə 5.01 Kb.
PDF просмотр
səhifə26/32
tarix24.04.2017
ölçüsü5.01 Kb.
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   32

 
ƏDƏBİYYAT 
1.
 
Azərbaycan 
Respublikasının 
“Milli 
Təhlükəsizlik 
haqqında” 
Qanunu. 
Azərbaycan 
Respublikasının  Qanunvericilik  toplusu.  N 8, 31 avqust,  2004. 
2.
 
Azərbaycan  Respublikasının  milli  təhlükəsizlik  konsepsiyası  (Azərbaycan  Respublikası 
Prezidentinin 
2007-ci 
il 
23 
may 
tarixli 
Sərəncamı 
ilə 
təsdiq 
edilmişdir). 
http://migration.gov.az/images/pdf/026fa4b410a33801f3dd49643726cf2a.pdf
   
3.
 
“Azərbaycan 
2020: 
Gələcəyə 
baxış” 
İnkişaf 
Konsepsiyası. 
http://www.president.az/files/future_az.pdf
   
4.
 
“2008-2015-ci  illərdə  Naxçıvan  Muxtar  Respublikasında  əhalinin  ərzaq  məhsulları  ilə 

 
 
- 186 - 
etibarlı  təminatına  dair  Dövlət  Proqramı”nın  təsdiq  edilməsi  haqqında    Naxçıvan  Muxtar 
Respublikası  Ali  Məclisi  Sədrinin  2008-ci il  17 sentyabr  tarixli  Sərəncamı.   
5.
 
Naxçıvan  Muxtar  Respublikasının  2014-2018-ci  illərdə  sosial-iqtisadi  inkişafı  Dövlət 
Proqramı.  Naxçıvan:  Əcəmi,  2014, 64 s. 
6.
 
Həsənov  Ə.  Azərbaycan  Respublikasının  milli  inkişaf  və  təhlükəsizlik  siyasəti.  Bakı, 
Letterpress,  2011, s. 10, 440 s. 
7.
 
2014-cü 
ildə 
Naxçıvan 
Muxtar 
Respublikasının 
sosial-iqtisadi 
inkişafı. 
http://statistika.nmr.az/x_news/news/2014il.pdf
   
 
ABSTRACT 
Muslum  Jabbarzade 
Economic  security issues in socio-economic development  programs  of the Nakhchivan 
Autonomous  Republic 
In  the  paper  analyzed  the  government  programs  taking  due  on  socio-economic  development 
of  the  Nakhchivan  Autonomous  Republic.  Investigations  were  conducted  on  the  impact  of 
economic  reforms  to  ensure  economic  security.  Were  identified  and  assessed  factors  affecting  to 
improve  the  economic  security  of the  region.   
 
РЕЗЮМЕ 
 
Муслум Джаббарзаде 
Вопросы экономической безопасности в программax  социально-
экономического развития Нахчыванской Автономной Республики 
В  статье  проанализированы  государственные  программы  принимающие  в  связи 
социально-экономического развития    Нахчыванской  Автономной  Республики.  Проведены 
исследования  по  влиянии  проводимых  экономических  реформ  к  обеспечению 
экономической  безопасности.  Выявлены  и  оценены  факторы,  влияющие  на  к  повышению 
экономической безопасности региона. 
 
 
 
NDU-nun  Elmi  Şurasının  30  mart  2015-ci  il  tarixli  qərarı  ilə  çapa  tövsiyə 
olunmuşdur  (protokol  № 08) 
         Məqaləni  çapa təqdim  etdi:  İqtisad üzrə elmlər doktoru A.Rüstəmov
 
 
 
 
 
НАХЧЫВАН  ДЮВЛЯТ   УНИВЕРСИТ ЕТ И.  ЕЛМИ  ЯСЯРЛЯР,  2015,  № 2 (67) 
 
NAKHCHIVAN ST AT E UNIVERSIT Y
.
  С ЖЫЕНТЫФЫЖ  W О РКС ,  2015,  № 2 (67) 
 
НАХЧЫВАНСКИЙ  ГОСУДАРСТ ВЕННЫЙ  УНИВЕРСИТ ЕТ .  НАУЧНЫЕ  ТРУДЫ,  2015,  № 2 (67) 
                                  
MEHDİ  BAĞIROV   
Naxçıvan Dövlət Universiteti  
e-mail: Dr.Mehdi_Bagirov@mail.ru 
 
UOT:  316.33 
 
AQRAR SFERADA ƏMƏK VƏRDİŞLƏRİNİN FORMALAŞMASINDA 
TƏLİM-TƏDRİS İSTİQAMƏTLƏRİNİN ROLU  
 
 
 

 
 
- 187 - 
 
Açar  sözlər:   aqrar sfera, əmək vərdişləri, təlim istiqamətləri, əməyin təşkili 
 
Key  words:   agrarian sphere, work's habits , instructional directions, work  forming 
 
Ключевые слова:  аграрная сфера, трудовые навыки, учебные направления
организация труда 
 
 
Aqrar  sahə  istənilən  sivil  ölkədə  insanların  ərzaqa,  emal  sənayesinin  isə  xammala  olan 
tələbatının  ödənilməsində  mühüm  rol  oynayır.  Bəhs  olunan  fəaliyyətin  həyata  keçirilməsi  özü  ilə 
mürəkkəb  mexanizmi  təcəssüm  etdirməklə  yanaşı  çoxsaylı  amillərin  təsiri  altında  formalaşır.  Müvafiq 
faktor  təsnifləşdirməsində  öncül  yerlərdən  birini  də  həmin  sahədə  fəaliyyət  göstərəcək  işçi  potensialının 
onun  fəaliyyət  sirlərini  məqsədyönlü  şəkildə  mənimsəməsi,  irihəcmli  itkilər  hesabına,  kortəbii  qaydada 
onların  tətbiqinə  müraciət  etməməsidir.   
 
Problem  ilk  baxışda  sadə  görünsə  də,  mahiyyət  etibarı  ilə  kifayət  qəsər  mürəkkəbdir,  çoxsaylı 
qarşılıqlı  əlaqə  və  asılılıqların  özündə  ehtiva  etmək  iqtidarındadır.  Məsələnin  birbaşa  araşdırılmasına 
keçməzdən  əvvəl  onun  bazasının,  yəni  əmək  ehtiyatları  həcmi  və  tərkibinin  hansı  səviyyədə  olması 
haqda təsəvvür  yaratmaq  yerinə  düşərdi  (cədvəl  1). 
 
Cədvəl 1. Ölkə və muxtar respublika əhalisi haqda ilkin informasiya. 
    
I.  Ölkə əhalisinin sayı, ilin əvvəlinə
 
İllər 
Cəmi,  
min nəfər 
o cümlə dən  
Ümumi kütləyə nisbətən xüsusi çəkilər, %-lə 
şəhər əhalisi 
kənd əhalisi 
şəhər əhalisi 
kənd əhalisi 
1913 
2339.2 
555.9 
1783.3 
24 
76 
2010 
8997.6 
4774.9 
4222.7 
53 
47 
2011 
9111.1 
4829.5 
4281.6 
53 
47 
2012 
9235.1 
4888.7 
4346.4 
53 
47 
2013 
9356.5 
4966.2 
4390.3 
53 
47 
II.  Naxçıvan  MR  iqtisadi  və  inzibati  vahidlərin  ərazisi, əhalisinin sayı və sıxlığı
 
İqtisadi və inzibati vahidlərin adları 
Ərazi, min 
kv.km   
Əhalinin sayı, min nəfər 
01.01.2013-cü il tarixə  
əhalinin sıxlığı   
(1 kv.  km, nəfər) 
2009-cu ildə keçirilmiş əhalinin 
siyahıyaalınması üzrə 
01.01.2013-cü il 
vəziy-yətinə 
Müqayisə olunan  
dövrlər üzrə  artım 
Azərbaycan  Respublikası üzrə cəmi 
86.6 
8922.4 
9356.5 
+4,9%  
108 
                əsas kütləyə nisbətən 
100% 
100% 
100% 

100% 
Naxçıvan iqtisadi rayonu - cəmi 
5.562 
398.3 
427.2 
7,3%  
77 
əsas kütləyə nisbətən 
6,4% 
4,5% 
4,6% 
+2,4% 
-28,75% 
o cümlədən: 
a)
 
Naxçıvan şəhəri 
0.13 
82.6 
88.0 
6,5%  
677 
     əsas kütləyə nisbətən  
2,3% 
20,7% 
20,6% 
-0,8% 
+779% 
b)
 
Sədərək rayonu 
0.15 
14.0 
15.0 
7,1%  
100 
     əsas kütləyə nisbətən  
2,7% 
3,5% 
3,5% 
-0,2% 
+29,9% 
c)
 
Şərur rayonu 
0.81 
102.3 
109.4 
+6,9%  
135 
      əsas kütləyə nisbətən  
14,6% 
25,7% 
25,6% 
-0,4% 
+75,3% 
ç)  Babək rayonu 
0.90 
62.9 
68.7 
9,2%  
76 
     əsas kütləyə nisbətən  
16,2% 
15,8% 
16,1% 
+1,9% 
-1,3% 
d)
 
Şahbuz  rayonu 
0.92 
22.7 
24.0 
5,7%  
26 
     əsas kütləyə nisbətən  
16,5% 
5,7% 
5,6% 
-1,6% 
-66,2% 
e)
 
Culf a rayonu 
1.00 
41.2 
44.5 
8,0%  
45 
     əsas kütləyə nisbətən  
18% 
10,3% 
10,4% 
+0,7% 
-41,6% 
f )
 
Ordubad rayonu 
0.97 
45.0 
47.7 
6,0%  
49 
     əsas kütləyə nisbətən  
17,4% 
11,3% 
11,2 
-1,3% 
-36,4% 
g)
 
Kəngərli rayonu 
0.68 
27.6 
29.9 
8,3%  
44 
     əsas kütləyə nisbətən  
12,2% 
6,9% 
7,0% 
+1,0% 
-42,9% 
 
 
 
 
 
III.  Ölkə əhalisinin 2013-cü ilin əvvəlinə  olan  sayına  görə kənd  yaşayış məntəqələrinin  qruplaşdırılması
 
  
Kənd yaşayış 
məntəqələrinin  
sayı 
onlardan əhalinin sayına görə 
50-ə 
qədər 
50- 
100 
101- 
200 
201- 
500 
501- 
1000 
1001-
2000 
2001-
3000 
3001-
5000 
5000-dən 
yuxarı 
Azərbaycan Respublikası 
4255 
157 
178 
386 
993 
975 
885 
304 
181 
83 
Naxçıvan MR 
207 


14 
28 
59 
63 
15 
17 

     o cümlədən  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ölkə üzrə göstəriciyə nisbətən xüsusi çəkisi, % 
4,9 
2,5 

3,6 
2,8 
6,1 
7,1 
4,9 
9,4 
8,4 
Muxtar respublika daxilində ümumi kütləyə nisbətən xüsusi çəkisi, % 
100 
1,9% 

6,8 
13,5  28,5 
30,4 
7,3 
8,2 
3,4 
 
 
 
IV.  Naxçıvan  MR  üzrə əmək bazarının  əsas sosial-iqtisadi  göstəriciləri
 

 
 
- 188 - 
Göstəricilər 
İllər 
2008-ci ilə nisbətən  
2012-ci ildə 
 
2008 
2009 
2010 
2011 
2012 
1. 
Əhalinin orta illik sayı,  min nəfər 
395.2 
399.9 
406.2 
414.3 
422.9 
+7,0%  
2. 
İqtisadi fəal əhalinin sayı,  min nəfər 
193.5 
207.3 
211.8 
216.5 
221.0 
+14,2%  
3. 
İqtisadiyyatda məşğul olanların sayı,   
 
a)
 
min nəfər 
193.3 
207.2 
211.7 
216.5 
221.0 
+14,3%  
 
b)
 
ümumi  kütləyə nisbətən 
48,9% 
51,8% 
52,1% 
52,3% 
52,3% 
+7,0% 
4. 
Aqrar sahədə məşğul olanlar, min  nəfər 
29,7 
30,2 
30,12 
30,15 
30,2 
+1,7%  
 
İqtisadiyyatda məşğul olanların sayında aqrar sahədə məşğul olanların xüsusi çəkisi  
15,4% 
14,6% 
14,2% 
13,9% 
13,7% 
-11,0% 
5. 
İqtisadi fəaliyyət növləri üzrə muzdla işləyənlər- cəmi, nəfər 
75676 
78946 
85382 
91099 
92736 
+22,5%  
 
    o cümlədən ümumi  kütləyə nisbətən 
39,1% 
38,1% 
40,3% 
42,1% 
42,0% 
+7,4% 
6. 
Kənd təsərrüfatı üzrə muzdla işləyənlər 
5176 
5203 
5355 
5419 
5423 
+4,8%  
    o cümlədən ümumi  kütləyə nisbətən 
6,8% 
6,6% 
6,3% 
6,0% 
5,8% 
-14,7% 
7. 
Kənd təsərrüfatı üzrə muzdla işləyən qadınların sayı 
2284 
2322 
2447 
2381 
2142 
-6,2%  
o cümlədən ümumi kütləyə nisbətən  
44.1% 
44.6% 
45.7% 
43.9% 
39.5% 
-10% 
V. 2012-ci ildə ölkə və muxtar  respublikanın  iqtisadi  və  inzibati  vahidlərində  əhalinin sayı  (min  nəfər)
 
İqtisadi və inzibati rayonların adları 
Cəmi 
o cümlədən: 
Şəhər 
əhalisi 
o cümlədən: 
Kənd 
əhalisi 
o cümlədən: 
kişi 
qadın 
kişi 
qadın 
kişi 
qadın 
  Azərbaycan  Respublikası  üzrə  - cəmi 
9295.8 
4616.2 
4679.6 
4936.9 
2435.2 
2501.7 
4358.9 
2181.0 
2177.9 
Naxçıvan iqtisadi rayonu–cəmi 
422.9 
210.3 
212.6 
122.8 
61.1 
61.7 
300.1 
149.2 
150.9 
o cümlədən: 
a) 
Sədərək rayonu 
14.8 
7.5 
7.3 
2.0 
1.0 
1.0 
12.8 
6.5 
6.3 
b) 
Şərur rayonu 
108.4 
53.5 
54.9 
7.0 
3.4 
3.6 
101.4 
50.1 
51.3 
c) 
Babək rayonu 
67.8 
33.8 
34.0 
3.6 
1.8 
1.8 
64.2 
32.0 
32.2 
ç) 
Şahbuz rayonu 
23.8 
12.0 
11.8 
3.9 
1.9 
2.0 
19.9 
10.1 
9.8 
d) 
Culfa rayonu 
44.0 
22.0 
22.0 
12.6 
6.3 
6.3 
31.4 
15.7 
15.7 
e) 
Ordubad rayonu 
47.3 
23.5 
23.8 
10.8 
5.4 
5.4 
36.5 
18.1 
18.4 
f) 
Kəngərli rayonu 
29.6 
14.6 
15.0 
5.4 
2.7 
2.7 
24.2 
11.9 
12.3 
Mənbə: cədvəl rəsmi statistika məlumatları əsasında müəllif tərəfindən hazırlanmışdır. 
 
 
Cədvəl  məlumatlarından  aydın  olur  ki,  ölkə  əhalisinin  2013-cü  ilin  I  rübünün  sonuna  sayı 
9356,5  min 
nəfər  təşkil  edir,  onun  “şəhər-kənd”  bölgüsü  isə  müvafiq  olaraq  53%  və  47%-dir. 
Təsnifləşdirmənin  nəticələrinə  görə  aydın  olmuşdur  ki,  ölkə  ərazisinin  6,4%-ni  təşkil  edən  Naxçıvan 
Muxtar  Respublikasında  əhalinin  göstəriciləri  bir  sıra  istiqamət  üzrə  irəliləmişdir.  Məsələn,  2009-cu  illə 
müqayisədə  2012-ci  ildə  artım  tempi  7,2%  olmuşdur  ki,  bu  da  ümumrespublika  üzrə  analoji  göstəricidən 
2,3%  çoxdur.  Həmçinin  əgər  2009-cu  ildə  muxtar  respublika  əhalisi  cəmi  məcmunun  4,5%-ni  təşkil 
edirdisə,  2012-ci  ildə  bu  göstərici  artaraq  4,6%-ə  çatmışdır.  Naxçıvan  üzrə  sıxlıq  göstəricisi 
ümumrespublika  üzrə  analoji  göstəricidən  hər  km
2
  hesabı  ilə  31  nəfər  (və  ya  28,75%)  az  olsa  da,  illər 
üzrə  muxtar  respublikanın  daxili  göstəricisində  bu  rəqəm  orta  hesabla  71,6  nəfərdən  76,8  nəfərə 
yüksəlmişdir.  Onun  bütün  daxili  inzibati  bölgülərində  əhalinin  mütləq  sayında  artımlar  müşahidə  olunsa 
da,  orta  artım  tempi  ilə  müqayisədə  tərəddüd  ampletudası  -1,3%-dən  +1,9%-dək  dəyişir.  Araşdırılan 
zaman  daxilində  rayonlar  üzrə  artım  tempi  yüksək  olan  rayonlar  aşağıdakı  kimi  sıralana  bilər:  Babək 
rayonu  –  9,2%;  Kəngərli  rayonu  –  8,3%;  Culfa  rayonu  –  8%.  Muxtar  respublika  üzrə  orta  sıxlıq 
göstəricisi  77  nəfər  olduğu  halda,  bu  göstəricinin  ən  yüksək  həddi  Naxçıvan  şəhəri  üzrə  677  nəfər,  ən 
aşağı həddi  isə Şahbuz  rayonu  üzrə 26 nəfərdir.       
 
Əhalinin  ümumi  zonal  bölgüsü  ilə  yanaşı  onun  kəndə  aid  olan  hissəsinə  də  aydınlıq  gətirmək 
lazımdır.  Ölkə  üzrə  sayı  4255-a  bərabər  olan  kənd  məntəqələrinin  tərkibində  olan  207  məntəqə  muxtar 
respublikanın  payına  düşür  ki,  bu  da  ümumi  kütlədə  4,9%  deməkdir.  Orta  məskunlaşma  səviyyəsi  kimi 
qəbul  olunan  2000  nəfər  sakin  və  ondan  yuxarı  sayda  əhalisi  olan  məntəqələrin  xüsusi  çəkisi  isə  18,8%-
ə  bərabərdir.  Muxtar  respublikanın  kənd  əhalisinin  58,9%-ı  məskunlaşmanın
  501-2000  intervalının 
payına  düşür.  Nəzərdən  keçirilən  dövrün  sonuna  (2012-ci  ilə)  Naxçıvanda  mövcud  əhalinin  sayında 
kənd  əhalisinin  xüsusi  çəkisi  71%  təşkil  edir  ki,  bunun  da  təqribən  hər  beş  nəfərindən  biri  tam 
mənası  ilə  yaşı  və  səhhətinə,  iş  vərdişləri  və  biliklərinə  görə  əmək  ehtiyatlarına  aid  və  aqrar  sahədə 
peşəkar çalışa  bilmə  imkanına  malik  əhalidən  ibarətdir.       
 
Əhalinin  məşğulluğu  və  işsizliyi  araşdırılarkən  əmək  ehtiyatlarını  xarakterizə  edən  bir  sıra 
kom-ponentlərə 
xüsusi 
diqqət 
yetirilməlidir. 
Əmək 
vərdişləri, 
onların 
aşılanması 
və 
formalaşmasında  təlim-tədris  istiqamətlərinin  rolu  və  xüsusiyyətləri  öz  spesifik  həcm  və  yön  təsiri 
ilə  fərqlənir.   
 
Əgər  bir  kənddə  yaşayan,  sağlamlıı  tələblərə  cavab  verən  fərdləri  tammənalı  (istehsala 
yararlı  ob-yekt  kimi)  nəzərdən  keçirmək  niyyətindəyiksə,  bu  halda  onların  nə  kimi  əmək  bilik  və 
vərdişlərinə  malik  olmaları  haqda  informasiyaya  malik  olmalıyıq.  Fikrimizcə  belə  vəziyyət  müxtəlif 
təlim-tədris  istiqamətlərinin  bir  “tavan”  altında  birləşdirilməsini  diktə  edir. 
 
Sxem 1.Aqrar sahədə təlim-tədris istiqamətləri 

 
 
- 189 - 
   
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mənbə: sxem məqalənin müəllifi tərəfindən hazırlanmışdır. 
 
 
Təsnifatda  ifadə  edilən  istiqamətlər  sırasında  özüü-özünə  məqsədyönlü  çalışmaların  həyata 
keçi-rilməsi  mühüm 
yer  turur.  Belə  ki,  istənilən  (o  cümlədən  kənddə  yaşayan)  ölkə  vətəndaşı  bəlli 
əmək  bilik  və  vərdişlərinin  əldə  edilməsini  könüllülük  prinsipi  əsasında  həyata  keçirmək  hüququna 
malikdir.  Müasir  dövrdə  kütləvi  informasiya  və  elektron  hesablama  vasitələrinin  kəmiyyət  və  keyfiyyət 
göstəricilərinin  yüksəlməsi  təlim-tədris  ehtiyaclarının  ödənilməsində  qeyd  olunan  yolla  gedişə  də  rəvac 
verir. 
 
Aqrar  sahədə  fəaliyyətin    həyata  keçirilməsində  təlim-tədris  metodlarından  istifadə  etmənin 
istiqamətlərindən  biri  də  eyni  subyektdə  fəaliyyət  göstərənlərin  peşə  bilikləri  ilə  mübadiləsini  nəzərdə 
tutur.  Ölkəmizin  kənd  təsərrüfatında  mövcud  olmuş  qədim  istehsal  ənənələrinin  xeyli  hissəsi  uzun 
illərdən 
bəri 
məhs 
bu 
yolla 
nəsildən-nəsilə 
ötürülmüş, 
mərhələ-mərhələ 
yenilənmiş  və 
təkmilləşdirilmişdir.      
 
Növbəti  istiqamət  müxtəlif  səviyyəli  təhsil-təlim  müəssisələri  vasitəsilə  ixtisaslı  kadrların  yetiş-
dirilməsi  və  onların  istehsalata  cəlb  edilməsinin  təşkilindən  ibarətdir.  Bu  siyahıda  peşə-texniki  mək-
təblərdən  ali  təhsil  ocaqlarına  qədər  olan  diapozona  malik,  aqrar  sahədə  bəlli  bilik  və  vərdişləri  mə-
nimsədən  müəssisələr  təmsil  olunur.  Onların  təhsilin  müxtəlif  səviyyələri  ilə  birlikdə  eyni  zamanda 
kənd  təsərrüfatı  üzrə  fəaliyyətin  sahə  və  yönləri  haqda  ixtisaslaşamaya  yol  açacaq  bölgüsü  həyata 
keçirilməlidir. 
 
Kənd  təsərrüfatı  sahəsində  fəaliyyət  göstərən  başqa  aparıcı  subyektlərdə  təcrübə  və  s.  yollarla 
işlərin  mənimsənilməsi  yolu  ilə  mütəxəssislərin  hazırlanması  mövzu  üzrə  araşdırılması  məsləhət  bilinən 
istiqamətlərdəndir.  Onun  əsas  məzmunu  işçi  heyətinin,  real  əmək  potensialının  daim  öz  fəaliyyətinin 
keyfiyyət  göstəricilərini  yüksəltməsidir. 
 
Aqrar  sahə  üzrə  ixtisaslaşan  informasiya-konsaltinq  və  digər  analoji  subyektlərin  təlim-tədris 
kursları  vasitəsilə  mütəxəssislərin  yetişdirilməsi  bəhs  olunan  istiqamət
 
üzrə  mühümlüyünü 
qorumaqdadır. 
Kortəbii 
formada 
öz  düşüncələri  ilə  bölüşənlərlə  müqayisədə  müvafiq 
ixtisaslaşmalar  əsasında  vahid  məkanda  toplanan  və  məqsədyönlü  məsləhət  və  göstəriçləri  ilə  aqrar 
istehsalçıları  yönəldən  subyektlər  eyni  zamanda  qısa  vaxt  ərzində  daha  yüksək  nəticələrin  əldə 
olunmasının  təməlini  hazırlayırlar. 
 
Təsnifatda  birbaşa  ifadəsini  tapmayan,  lakin  aqrar  sahədə  peşəkarların  yetişdirilməsinə  şərait 
yaradan  təlim-tədris  istiqamətləri  də  mövcuddur  və  təyinatı  üzrə  onlar  heç  də  kiçik  kütləni  təşkil 
etmir.  Onlara  misal  olaraq  təlim-tədris  işlərinin  əldə  olunmuş  texniki  vasitələri  istehsal  edən 
müəssisələr  (oların  aid  mütəxəssisləri)  tərəfindən  təşkil  olunmasını  göstərmək  mümkündür. 
 
Sadalanan  amillər  və  situasiyalar  aqrar  sahədə  təlim-tədris  istiqamətlərindən  istifadənin 
aktuallı-ğını  ortaya  qoymuşdur.  Onların  elmi  sürətdə  işlənilmiş  plan  və  proqramlar  əsasında  tətbiqi, 
məqsəd-yönlü,  əsaslandırılmış  fəaliyyətin  ardıcıl  həyata  keçirilməsinin  gözlənilməsi  kənddə 
formalaşan  istehsal  prosesinə  daha  çox  və  işgüzar,  hər  bir  aqrar  “obyektin”  dilindən  anlayan 
mühitin  yaradıl-masına  gətirilib  çıxarılacaqdır  ki,  bu  da  son  nəticədə  istehsal  həcminin  (o  cümlədən 
intensiv  yolla)  atrımının,  əhalinin  ərzaq  məhsullarına  olan  tələbatının  ödənilməsinin,  hətta  kənd 
təsərrüfatının  ayrı-ayrı  sahələrinin  biri  digərini  tamamlamasının  əsaslarındandır.       
 
ƏDƏBİYYAT 
1.
 
Bağırov M.S. Aqrar 
sahədə resurs potensialı,  onun   istehsal  və satış  sisteminin  formalaşmasında 
Aqrar  sahədə əmək bilik və vərdişlərinin  mənimsənilməsinin  təlim-tədris  istiqamətləri 
Özü-özünə  məqsədyönlü çalışmanın həyata 
keçirilməsi 
Müxtəlif   səviyyəli təhsil-təlim  müəssisələri vasitə-
silə ixtisaslı  kadrların  yetişdirilməsi  və onların 
istehsalata cəlb edilməsi 
Aqrar sahə üzrə ixtisaslaşan informasiya-konsaltinq 
və digər analoji subyektlərin təlim-tədris  kursları 
vasiyəsilə mütəxəssislərin  yetişdirilməsi 
Eyni  təsərrüfatda təcrübəli üzvlərdən və ya muzdla 
çalışanlardan işin sirlərinin  öyrənilməsi 
Kənd təsərrüfatı sahəsində fəaliyyət göstərən başqa 
aparıcı  subyektlərdə təcrübə və s. yollarla işlərin mə-
nimsənilməsi  yolu ilə mütəxəssislərin  hazırlanması 
 
Təsnifatda birbaşa ifadəsini tapmayan, lakin  aqrar sa-
hədə peşəkarların yetişdirilməsinə  şərait yaradan 
təlim-tədris  istiqamətləri 

 
 
- 190 - 
rolu.  (monoqrafiya).  Naxçıvan.  2014,  130s.   
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   32


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə