U хudoyberdiev, B. Aliev



Yüklə 340,94 Kb.
səhifə31/79
tarix15.10.2023
ölçüsü340,94 Kb.
#155966
1   ...   27   28   29   30   31   32   33   34   ...   79
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi

Xodimlar soni 
Ish haqi ming so‘m 
1
310,0
3
312,0
5
314,0
2
315,0
1
316,0

Bu qatordagi miqdorlardan ko‘rinib turibdiki, 314,0 ming


so‘m mehnat haqi oladigan xodimlar eng ko‘p takrorlanayapti,
boshqacha aytganda eng katta son 5 dir. Demak korxonada oyiga 314,0
ming so‘m mehnat haqi olib ishlaydigan xodimlar ko‘pchilikni tashkil
qiladi.
Oraliq qatorlarda modani hisoblash uchun quyidagi formuladan
foydalaniladi:
)
)
(
3
2
1
2
1
2
0
f
f
f
f
f
f
d
х
М
о

+


+
=

Bu yerda M


0
= moda;
X0 = moda oralig‘ining boshlang‘ich chegarasi;

d = moda oraliq miqdori;

f
1
= moda oralig‘ining quyi chegarasi vazni;

f
2


= modani o‘z ichiga olgan oraliqning vazni;

f
3


= Moda oralig‘ining yuqori chegarasining vazni.



46


Misol, to‘qish korxonasida 100 ta to‘quvchi bir kunlik
to‘qigan gazmollari miqdori (metr) bo‘yicha quyidagi ma’lumotlar
asosida modani aniqlang. Bu yerda eng katta son 36. Unga tegishli
oraliq miqdori 48-52 m. O‘rtacha moda shu oraliqda joylashgan.

Bir kunlik mahsuloti, metr


To‘quvchilar soni.
40-44 gacha
12
44-48 gacha
28
48-52 gacha
36
52-56 gacha
16
56-60 gacha
8
Jami:
100

.
14


.
49
28
8
4
48
)
16
36
(
)
28
36
(
28
36
4
48
м
М
о
=

+
=

+



+
=

Mediana deb to‘plamni teng ikkiga bo‘luvchi belgi, ya’ni eng


o‘rtasida joylashgan miqdor tushuniladi. Agar qator ranjirlangan
(ko‘payib yoki kamayib borish bo‘yicha tekis) bo‘lsa, unda mediana
qatorning o‘rtasida joylashgan bo‘ladi.

Misol. 5 kishini yoshi bo‘yicha quyidagicha yozamiz.


28,29,30,31,32 yoshlar. Bu ma’lumotlardan medianani topish juda
ason - u - 30 yoshga tengdir.

Toq sonli qatorlarda mediananing o‘rnini topish uchun


qatorlar soniga bir sonini qo‘shib, natijani teng 2-ga bo‘lish lozim.

Oraliq qatorlarda medianani hisoblash uchun quyidagi


formuladan foydalaniladi.
m
m
å
f
S
f
d
õ
Ì



+
=
1
0
2

Bu yerda:

Me – mediana;

X
0


– mediana oralig‘ining quyi chegarasi;

d - mediana oralig‘i;

Σf - variantlar soni yig‘indisi;

Sm-
1


- mediana oralig‘i oldingi qatorlar vazinlar yig’ndi;

fm – mediana qatori vazni

Taqsimot qatorlari teng bo‘lganda moda, mediana ya’ni
o‘rtacha miqdor bir-biriga teng miqdorlarni, bir xil miqdorni beradi.



47
Moda va Mediana to‘plam tarkibi to‘g‘risida tasavvur berganligi uchun,


ko‘pincha ularni tarkibiy o‘rtacha miqdorlar deb ham yuritiladi.



Yüklə 340,94 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   27   28   29   30   31   32   33   34   ...   79




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2025
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin