Mamasharipova Muxarram Kompleks birikmalarning sinflanishi. Akvokomplekslar ularning ionlanishi



Yüklə 145 Kb.
səhifə1/12
tarix12.05.2022
ölçüsü145 Kb.
#57708
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Mamasharipova Muxarram 2


Mamasharipova Muxarram

Kompleks birikmalarning sinflanishi. Akvokomplekslar ularning ionlanishi

Kompleks birikmalarning turlari. Kompleks birikmalar kation kompleks birikmalar va anion kompleks birikmalarga bo’linadi. Kompleks birikmadagi ligandlar turiga qarab xam bir necha turdagi kompleks birikmaga ajratish mumkin :


1. Ammiakatlar va aminatlar : [ Cu ( NH
34 ] SO4

2. Gidratlar va akvokomplekslar: [ Cu ( H2O) 4] SO4

[ Co ( H2O)6] SO4

3. Atsidokomplekslar: K4[Fe(CN)6], K3[Fe(CN)6],

K2[Pt(NO2)4 Br 2]

4. Poligalogenidlar : K[JJ2], K[JSl4], K[BrCl2].

5. Gidridlar:

LiH + BH3 = Li [ BH4]

KH + AlH3 = K [ Al H4]

AlH3 + 3BH3 = Al [ BH43

Nomlanishi. Kompleks birikmalar ligandlari nomi quyidagicha ataladi:



ammiak” - amin, “suv”- akvo, S — tio, OH - gidrokso, — O — O — — perokso, Cl- - xloro va xokazo.

Kompleks birikmalar quyidagicha nomlanadi :

K4 [Fe (CN)6 ] - kaliy ferrogeksatsianid:

K3[ Fe ( CN )6] - kaliy ferrigeksatsianid :

[Ag(NH3)2]Br - diaminoargento (1) - bromid

K2 [ CuCl 3] - kaliy trixlorokuprat :

K2[Pt(NO2)2Cl2] - kaliy dixlorodinitroplatinat


Kompleks birikmalar kimyosining rivojlantirishda


o’zbek kimyogarlarining xizmatlari

Kompleksning barqarorligi markaziy ion bilan ligandlar orasidagi kimyoviy bog’lanish tabiatiga, zaryadiga, radiuslariga, ayniqsa, markaziy ion zaryadi bilan radiusi orasidagi nisbat (z/π) ga , erituvchi tabiati, temperatura, ayni elementning D.I.Mendeleyev sistemasidagi o’rniga va boshqa omillar bog’liq. Bosh guruhcha elementlariga nisbatan qo’shimcha guruhcha elementlari barqaror birikmalar hosil qiladi. Buning sababi ionlar radiuslari yaqin bo’lgan holda ham, qo’shimcha guruhcha elementlarining tashqi valent qobig’idagi elektronlari yadro zaryadining tasiridan zaif niqoblanganligidir.

Masalan, Na+ va Cu+ ion radiuslari bir-biriga yaqin (VNa+ =0,095 va VCu+=0,093 nm) bo’lsa, ularning ionlanish potensiallari Na+ uchun 495,8 kJ.mol-1 va Cu+ uchun 744,8 kJ.mol-1 bo’lishi, Cu+ ionining elektronga moyilligi ancha yuqori ekanligini ko’rsatadi. Shu sababli Cu+ ligand elektron bulutlarini Na+ ga nisbatan kuchliroq tortadi va bog’ mustahkamligi ortadi.

Ionlanish potensialining radiusga nisbatini ionning zaryad zichligi deb ataladi va bu qiymat elektrostatik tortishish energiyasiga diyarlik to’g’ri proporsional bo’ladi. Mn2+, Fe2+, Co2+, Ni2+, Cu2+ va Zn2+ ionlarining bir xil ligand bilan hosil qilgan koordinasion birikmalarining mustahkamligi quyidagicha o’zgaradi:


Yüklə 145 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə