Atalar deyir



Yüklə 13,34 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə16/106
tarix25.03.2017
ölçüsü13,34 Mb.
#12340
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   106

dedikl

ə

rin didikl

ə

. (dedikd



ə

danşıqda)



. (didikl

ə

araşdır



düşün)


Baxmaqla öyr

ə

nm

ə



k olsa, itl

ər hamısı ə

tçi (q

əssab) olardı



baxsan bit

ə

r, savsan it



ə

r. 


(bit

ə

r: cüc

ə

r



ə

r) (savsan

başı soyuqluqluq edsə

n) 


(it

ə

r

ə

ld



ə

n ged


ə

r). (alsan bit

ə

r, satsan it



ə

r). (bu evr

ə

n öz


ə

nl

ə



yığmaqla, qorumaqla gəlişmiş, sovsalamaq, başı soyuqluqla, 

satıb savmaqla olan qurum durum tozar, dağılar)

baxsız bala hər iş görsə



 güc

ə

 



düşür, mal bölünsə

 

ona payı gücə



 

düşür


baxsız bala 

h

ər iş görsə



 güc

ə

 



düşür, mal bölünsə

 

ona payı gücə



 

düşür


baxsız qızıl tapdı, baxlı qapdı



155. 

 


Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

baxsızın ağzı aşa, başı daşa

baxt kordu. 



bu kora kor baxmayın

baxt olmasa başda, nə



 quruda bit

ə

r n



ə

 

yaşda





baxt olmasa başda, nə

 quruda bit

ə

r, n

ə

 

yaşda

baxtı onmaza un çatdı, çay keçə

nd

ə

 



suya batdı

baxtı oyaq çalanın, baxtı yatmış yatanın



baxtı oyaq çalanın, baxtı yatmış yatanın

baxtı tutuq düşən daşa tuş gə



l

ər, baxtı açıq düşən daşdan ıraqda

baxtı yürük, atı yorqa



. (

yürük baxlı

yoraq atlı)



baxtı yürük, atı y

orqa. (

yürük baxlı



yoraq atlı)

baxtı yürük, atı yürükdə



n il

ə

ri. 



baxtım deyə

 

çox çınladım, söylə



dil

ə

r ki, axdarma it



ən iğnəni xırmanın 

içind


ə

əroğlu isə



 

ər, qıra bilmə

z onu qanmaz, 

əroğlu 


qalar 

ə

r kimi qanmazlar içind



ə

(



çınladım

: d


ə

rdl


ə

ndim). 


baxtın dar

 g

ə



lm

ə

sin çuxa 



əğninə

(baxtın açıq olsun)



baxtın taxdı satılmaz



baxtın uğrundan 

(

yolundan



çönm

ə

sin. 

baxtsız tapsada pul, tapmaz onu yernə

 qoya. 

baxtsızın ağzı aşa, başı daşa



156. 

 


Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

bal aldadır, duz suçlanır

bal dem


ə

k, bal verm

ə

kd

ə



n yey (

yaxcıdı


), 

boş demə


k, 

boş vermə

kd

ə

n yey. 



(

yey

yaxcıdı


). 

bal dem


ə

kl

ə



 

ağız süycümə

z. 

bal dem


ə

kl

ə, ağız dadlanmaz



. (

sözl


ə

 

iş bitmə



z

). 


bal dil

ə

s



ə

nd

ə



, bol dil

ə

m



ə

. (


bal dil

ə

yir, bol dil



ə

yir


). 

bal dil


ə

yir, bol dil

ə

yir. 


(bal dil

ə

s



ə

nd

ə



, bol dil

ə

m



ə

). 


bal il

ə

 duz 



qarışmaz

(



aralaşmaz

: q


arışmaz

qoşulmaz)



bal qoxumaz, kişi (

yolun

) azmaz. 



bal olda sınıq qabda, qan olma qızıl qabda

bal olsa, sin



ək tapılar

. (


başına

t

ə

bii hal



ə

td

ə



). 

bal süyci, baldan bala süyci. (



süyci

dadlı


). 

bal süyci, baldan bala süyci. (



süyci

dadlı


). 

bal süycü, baldan bala süycü. (



süycü

dadlı


şirin


). 

bal tutan barmağın yalar

bal tutan barmağın yalar



. (

iş görən, qazanc sağlar, aparar

). 

bal yey


ən, arı iğnə

sin


ə

 döz


ə

r. 


bal, ağısız olmur

bal, ağısız olmur





157. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

bala gör


ənin qılar, ata bilə

nin. 


bala olsa, beşik tapılar, baş olursa, yol tapılar

bala üçün ür



ə

kd

ə



 

ağrıyar, bilə

kd

ə



bala üçün ür

ə

kd



ə

 

ağrıyar, bilə



kd

ə



bala vardır ata ondan altı batman çox gəlir, ata vardır bala ondan altı 

batman az g

ə

lir. 


(oddan kül, küld

ə

n od törür). 



bala yaşıdan kişi başıdan bə

sl

ə



nsin. (

yaşıdan

: g


ə

nck


ə

n). 


bala, balım (dı)

balası, canım (dı)



bala, balım (dı)

balası, canım (dı)



bala, balım (dı)

balası, canım (dı)



bala, balım, balası, canım

bala, balım, balası, canım



bala, balım, balası, canım

bala, balım, balası, canım



bala, balım, balası,

 

canım


bala, balım, balası, canım

bala, balım, balası, canım



balaban çalanındı, at minə

nin. 

balaban çalanındı, at minə



nin. 

158. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

balaban çalanındı, at minə

nin. 

balaban çalanındı, at minə



nin. 

balaban çalanındı, at minə

nin. 

balaban çalanındı, at minə

nin. 

balaba


nda qandırmaq

: al dili, ima-

işarə

 il


ə

 

söz qandırmaq



balaca daş, sındırar baş

balacan bas oyuvu at başıvı yatgilə



s

ə

n. 



(bas oyuvu: b

əsdir oy xiyalların

düşünmə


 

artıq)


balacan bas oyuvu at başıvı yatgilə

s

ə

n. 



(bas oyuvu: b

əsdir oy xiyalların

düşünmə


 

artıq


). 

balalı evdə

 

sır yatmaz, oğurluq yerdə



, mal qalmaz. 

(

oğurluq yerdə

oğurluq 


olan yerd

ə

 yerd



ə

). 


balama qurban in

ə

kl



ə

r, balam havax im

ə

kl

ə



r. 

balanı yaşdan, qadını başdan

. (

yaşdan

: kiçiliyind

ə

n). (


başdan

: ilk günd

ə

n). 


balası olan beşiyin tapar, siçanı olan deşiyin

balası yox, quruq soy



(quruq soy: sonsuz). 

balasın gördün, atasın sorma (balanı tanıdınsa, atasın tanımışsın)

. (bu 


söz, kişini, oğul, uşaq eğitiminə

 

çağırır)





159. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

balasız qadın, gəlincik, parasız igid, ə

rincik. 

(g

ə



lincik: g

əlin kimi şə

n, 

ə

rincik: 



qaç

ağan


. ç

ə

king



ə

n). 


balçıya doşab (

p

ə



km

ə

z



) satılmaz

baldan bala dadlıdır



baldan dadlı, duzdan çor (iti)

baldırda bit, başa çıxar



(baldırdaki bit başa da çıxar)

(içi pis, işi kötüdə



n iyilik 

gözl


ə

nilm


ə

z). domuzu süfr

ə

y

ə



 

oturtsan, ayaqlarını süfrə

y

ə

 



qoyar). 

baldız gə

lind

ən, bacı, biri birindən acı



balı dibindən, yağı üzündən tanı

balı olan sözün kökünə



 yet

ə

r. 



balı, barmağı uzun yox, buyruqlu yeyə

r. 


(

buyruqlu: qism

ə

ti olan


). 

balıda çox yeyə

nd

ə

 



acı dadlanar

balığ ağa girdikdən sonra, başı ayılır



balığ balığçıya yönəlir, quş ovçuya

balığ balığı tutmasaydı, balığ dənizi tutardı



balığ başdan tutular, kişi dildə

n. 

balığ başsız, bağ bildəsiz salınmaz



(

balığ

şə

h



ə

r. ölk


ə

). (bild



ə

siz: b

ə

l

ə

tsiz

bilgisiz. m

ə'lumatsız)



160. 



 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

balığ də


nizd

ə

 batmaz. 



balığ suda, gözü dışd

a (: bil


ə

n n


ə

rs

ə



ni bilm

ə

zd



ə

n g


ə

lm

ə



k). 

balığ üzə

r çay bil

ər, quşlar uçar, yel bilə

r. 

balığa üzüş, tülküyə



 k

ə

l



əş, qurda yırtış, itə

 

boğuş öğrə



tilm

ə

z. 



balığa yem olur qarışqa, qarışqa balığ yeyir

balığçı, balığ yalı (qə



d

ə

r) göz



ə

l olmaz. 

balığda qonaqda, iki gün söna ağı olan

balığı başından avlamaq



( balığ başından avlanır)

(işi başından, kökündə



sağlam tutmaq)

balığın böyüyün, bataqlıqda arama



balığın canı sudadır, yalığun canı dildə

. (

yalığun

insanın) 



(

kişi, içsə

l, ruhsal 

yaşamın, dil ilə

, söz il

ə

 ya



şadır

dil, söz, kişi üçün, balığa su 



yerind

ə

dir). 



balığın günü suda keçir, iyidin günü işdə

balığsan balıq



balaca ballıca, ala dilli dodaqlı balıq

(körp


ə

 

uşağa deyilir)



balıx balığı tutmasaydı, balıx dənizi tutardı

Balık baştan kokar



Değersiz yönetiler başa geçtiğinde toplumun bozulması 

hızlanır

. (Bayram Özdemir). 

balıq başdan çürür

(



balıq

: ölk


ə

şə



h

ə

r). 



(

poyuz yozuq başçılarla ölkə

 durmaz

). 


161. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

balıq başdan qoxar

(

balıq



: > b

ə

lx. ölk



ə

şə



h

ə

r). 



(toplumun alt orta qatlarında nə

 

var ki). (ölk



ə

 

başdan pozu



lar). 

balıq başdan pusar

(

balıq



: > b

ə

lx. ölk



ə

şə



h

ə

r). (pusar: qoxar). (toplumun alt 



orta qatlarında nə

 var ki). (ölk

ə

 

başdan pozular)



balıq başdan sasır, ağac içdə

n çürür. 

(

balıq

: el. ölk

ə

). 



balıq başdan şişər, yox quyruğundan, yaluğ başdan qoxar, yox 

q

ursağundan



(

yaluğ

kişi) (kişi başdan azar, yemə



yind

ə

n, 



qarnından yox)

(kişilik ölümü başdan olur)



balıq küsürsə

 

sudan, yaşam köçə



r ondan. 

balıq onqar su ilə

, bilg

ə

 onqar el il



ə

. (


onqar

ə

m



ə

l

ə



 g

ə

l



ə

r

). 



balıq suda can tapar

balıq suda can tapar



balıq suda, gözü dışda 

(



bil



ə

n n


ə

rs

ə



ni bilm

ə

zd



ə

n g


ə

lm

ə



k

). 


balıq susuz onğmaz, bilik başsız onğmaz

. (


onğmaz

: bec


ə

rilm


ə

z. böyüm


ə

z. 


ösm

ə

z



). 

balıq tutulduqda yenidir

balıqlar susamaz



balın tə


kini ye, sütün üzünü. 

balsızda ağlar, balalıda



162. 

 


Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

balşı düşününcə

ə

lli biti



rmiş işi

balta ağacdan sorar



. -nec

ə

sin. –



ağac demiş

. –


sapından ayrıl, danış!

balta başı salqımlı, sapı çəkişli olar



(

salqımlı

ağır


. v

ə

znli). (ç



əkişli

ə



sn

ə

k. 



qayışqaq

. flexible. elastik). 

balta başıynan işlə

m

əz, sıpıynan işlə



r. 

balta dişi ilə

 

işlə


r, sa

pından asılar

(balta dişi ilə



 

işlər, quyruğundan asılar)

balta düşsə, sapına bax 



(baltaya tutuldunsa, sapı gör kimdə

dir


). 

balta görm

əmiş

orman yox. 

(orman: 

meşə) (sıxıntısız, inciksiz iş, kimisə

 

yoxdur). (igit deying



ə

n, d


ə

ym

ədüşə



r, 

ə

rgil (



ə

rgçil), 


ə

rköyül 


olmamalıdır

. (


ə

rgil

ə

rgçil. 



ə

rköyül: k

ə

malt


ə

l

ə



b). 

balta gücü sapından

balta qızıldan olsa genə



 yeri odunluq. 

balta sapda salqımlı

. (

salqımlı

ağır



. v

ə

znli). 



(baltanın gücü sapın tutandandır)

balta sapın tanımır, ona qulluq edir



(balta sapın tanımır,

 dediyin elir). 

balta varım, odun yox, ocaq varım, otum yox

balta yönün sapından sor





(yönün: 

tuşun


. s

ə

mtin) (



sapından

d

ə

sd



ə

sind


ə

n)



baltaçı nə

 bilir ür

ə

k n


ə

dir, ür


əyi atmağa ürə

k ist


ə

mir. 


baltaçının yardımı, baltasız olmaz

(yardımı



: köm

ə

yi). 



baltada va

rsa, sapındada var

. (

əksiklik yalınız bir yandan değil)





163. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

baltalıda, baltasızda, yıxılan ağacın üstünə

 

axışar


baltanın boğazına sap soxulmasa baltalanmaz

(baltanın götünə



(baltalanmaz

baltalıq edə

m

ə



z). 

baltanın sapın tanı, qulluq ed

baltanma bel



ə, sapı

va bax kimd

ə

dir. (


baltanma 

baltalıq edmə

). 

baltası kütükdən çıxmaq



. (kütükd

ə

n: kötükd

ə

n). 

(

güc durumdan sıyrılmaq, 

qurtulmaq, n

ə

cat tapmaq). 



baltasız, bağ meşə

y

ə



 dön

ə

r. 



baltaya sap olmaq. 

(1. inanc, m

ə

sl

ə



 yiy

ə

si olmaq. 2. 



işə

 yaramaq, d

əğmə

k). 


bamağ arsı b

axmaq: el

ə

 bel


ə

 baxmaq. 

Bana değmeyen yılan bin yaşasın

İnsanların bencilliğini anlatır



. Bana bir 

kötülüğü olmasında başkalarına ne yaparsa yapsın

(Bayram Özdemir). 



bansa toyuq bir evd

ə, dişlik köçə

r o yerd

ə

n. (



dişlik

: dinclik. huzur

). 


bar güd

ən bağ ə


kmi

ş, daş ə


k

ən dağ dərmiş

barağan yürmüş, arayan bulmuş



. (

çatan yerimiş, axdaran tapmış

). 

baraş nisgil tikan tək sancılıb başə, baraşqa yox ümidim gecdi artıq son 



d

ə

mim g



əlmiş

(



baraş

: v


ə

sl

ə



t. vüsal). (

baraşqa

: vüsal


ə

). 


164. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

barça ondan alqu bular, öznü aldan ıraq qılar, qara günün sonu çatar, 

danlar atar yollar açar. (

alqu: boya. r

ə

ng. güc. tovan. 



bacarıq)

barçağ görmə



z yük 

əğrisi, amac tutmaz ox əğrisi

(

barçağ görmə



z: yurduna, 

yerin


ə

 çatmaz). 

barçağ görmə

z yük 


əğrisi, amac tutmaz ox əğrisi

(



barçağ görmə

z: yurduna, 

yerin


ə

 çatmaz). 

barçanı könə

tm

ə



k güc. 

(hamını razı salmaq zor)

barçanı qucmuş sonunda ol qara üzlü ölüm



barçanın


 

yenğisi, yaxşısı

. (

h

ə



r n

əyin yenğisi, yaxşısı)

barçasın itirən, parçasın özlə



r. 

(

barçasın

hamısın)


. (

parçasın

: tik


ə

sin). 


barçaya yenğiliq yeğ

. (


barçaya: h

ə

r n



ə

y

ə



). 

bardaqda batan, göld

ə

 batandan çox olar. 



bardı ə

r

ən, qonağ görüb, qutqa sağar, qaldı alığ, oyuğ görüb evin yıxar



(


Yüklə 13,34 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   106




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin