Atalar deyir



Yüklə 13.34 Mb.
PDF просмотр
səhifə1/106
tarix25.03.2017
ölçüsü13.34 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   106

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

ATALAR DEYIR 

ATALARSÖZÜ 

Işlə

y

ə



Bey Hadi 

20 200.S 

Ebced  

Turuz-Tebriz 

1991-2016 

 

1. 



 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

♠♠♠♠♠♠


 

♠♠♠♠♠


 

♠♠♠♠


 

♠♠♠


 

♠♠

 



 

abağudan qorxan quş ac qalar



. (

abağudan

quyğundan



. m

ə

t



ə

rs

ə



k). 

abal abal d

ərviş, pulla bitə

r h


ər iş

(abal: yaval. yava. yoxsul. korluq ç



ə

k

ə



n). 

aban 


aban iş olmaz, bə

sl

ə



m

ə

s



ən qız olmaz

. (abal: yavan. quru quru). 

abay vurqan ağrıtmaz

: baba köt

əyi acıtmaz

. (abay: yavay. 

boş

. yüngül). 



(vurqan: köt

ə

k). 



abaymadan söylür, ağrımadan ölur

(



qorxmadan söyl

ə

y



ə

n, 


ə

rim


ə

z öl


ə

r

). 



abdaldan paşa olmaz, taxtadan maşa



2. 



 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

ac aca gün verm

ə

z, gönü gönüy



ə

 n

ə



 verm

ə

z



. (könükm

ə

k. könm

ə

k

sevm


ə

k). (gönü: m

ə

hbub). 


ac acı dalayar, tox toxu yalayar

ac ağız gə



m götürm

ə

z. 



(g

ə

m: noxda. cilov). 

ac aman bülm

ə

z. (


ac macal verm

ə

z, gözl



ə

 bilm


ə

z

). 



ac ayı oynamaz

ac bay yey



ə

r qoymaz, acgöz yey

ə

r doymaz. 



ac bıraxma tox gə

zdir, az söyl

əyib, köp yazdır

(eli yazıb oxumağa yönə



t. bil 

qurtul!). 

ac çapılar, bay tapılar

(parasız dağlı, paralı yağlı)



ac doğuz darıdan çıxmaz

ac doymam, tox acmam sanır



ac eşiyə


, lüt iç

ə

ri qaçar. 



ac g

ə

zm



ə

kd

ə



ns

ə

, tox ölm



ək yeğdir (

yeğdir

yaxşıdır)



ac göz (


gözü ac) 

yey


ə

r, özüd


ə

 doysa, gözü doymaz. 

(ac göz yey

ə

r, özüd



ə

 

doysa, gözü ac qalar). 



ac gözlülük heyvanı kökə

ld

ər, kişini çökə



rd

ə

r (



diz

ə

 köçürd



ə

r, salar). 

ac il

ə

 



toxun işi tutmaz

ac it d



əğnə

kd

ə



n qorxmaz. 

3. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

ac it evd

ə

 durmaz. 



ac it, ocaq sök

ə

r. (



ac it fırın yıxar

). 


ac itin götün, tox it yalar. 

ac iv


ə

k, tox dolaq. 

(

ac iti, g



ə

z

ə



g

ə

n olur, tox oturan, oturqan olur



). 

ac izini tox tutmaz, tox izini ac tutar. 

ac kişi it olar

ac kişi, kəndin oda salır



ac kişini, qurd yemə

z. 

ac könüll



ərin acısı yaman, yanıq toprağın yanqısı yaman

ac köp



ək, qazan yıxar

ac qalanın, çörə



k açar dilini. (

qala: d

ə

rvaza. 



böyük qapı

). 


ac qalıb alçalmayan 

(bu söz kişini könül yelinə

 ver

ə

r



ək, başın alçaqlıqa 

soxmaqdan oyatı (oyarı) verir

ac qarın acı bilməz



ac qatıq istə

m

əz, uykulu yasdıq



(

qatıq

yavanlıq


. yavan 

ə

km



ə

y

ə



 

qatılan 


n

ə

rs



ə, dadlıq, mə

z

ə



). 

ac qatıq istə

m

əz, yuxu yastıq istə



m

ə

z. 



(ac qatıq, yuxu yastıq istə

m

ə



z). 

ac qazan assa, yey

ə

c

ə



k qoymaz. lüt odun yaxsa, yanacaq. 

ac qılıca sarılır

(ac qalan üsyan ed



ə

r

). 



4. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

ac qudurğan olar, tox oynağan

ac qurd aslana saldırır (



yıxar

). 


ac qurdlar, ağz ağıza yatmış

. (


biri birin

ə

 yem olmaq qorxusundan). 



ac n

ə

 edm



ə

z, tox n


ə

 dem


ə

z. 


ac n

ə

 olsa yey



ər, acıyan nə

 olsa dey

ə

r. 


ac n

ə

 yem



ə

z, tox n


ə

 dem


ə

z. 


ac olan qar

ın, acıqlı baş diş (

dinc

) durmaz. 



ac oldun çobana qoşul, yoruldun karvana

ac olub sürün



ən, bayram günü ac qalır

ac oynasa alaydı, bəy oynasa halaydı



(

alaydı

ə

l



ə

 salma. m

ə

sx

ə



r

ə

). 



(

halaydı



qalaydı

şə



nlik). 

ac oynasa çapılar, bəy oynasa tapılar

. (

çapıla

r

döğülə


r. 

ə

zil



ə

r). (


tapılar

alqış 



alar). 

ac pişikdən sıçan qurtulmaz

ac sığıra baxarsın, ağzın dolu dad olur, azqın birin doyğursun, baş 



çanağın qan olur

. {


ağzın dolu dad olur

(yaxud) mal davarın 



bol olur}. 

ac toxdan n

ə

 gözl


ə

m

ə



z, tox toxdan n

ə

 söyl



ə

m

ə



z. (

söyl

ə

m

ə

z: t

ə

'rifl



ə

m

ə



z

). 


ac toxu anmış, tox acı anmamış

. (


anmaq: yada salmaq

). 


5. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

ac toyuğun avlağı, yuxuda buğda ambarı

ac toyuq özün taxıl bazarında görə



r. 

ac uşaq tox uşaqla oynamaz, tox uşaq ac uşağı oylamaz

(oylamaz



düşünmə

z

). 



ac yaxılar, bay tapıl

ar. 


ac yediyin bilm

ə

z, tox dediyin bilm



ə

z. 


ac yey

ər sıçar, lüt geyə

r vurar. (

lüt qızsa vurar

). 

ac, acı yalar, çılpaq tumançağ qalır



ac, acınan yatar

 (

yatsa


), dil

ənçi doğar

ac, arrıq itin götün yalar



ac, 


ə

lin


ə

 

düşə



ni yey

ər, tox ağzına gə

l

ə

ni dey



ə

r. 


ac, q

ılıncı çapar

ac, qurda oxşar, çılpaq, cinə



ac, yanından qaç!

aca carçı gə



r

ə

km



ə

z, göt


ə

 

falçı



aca qazan asdırsan, yeyə

c

ə

k qalmaz, lüt



ə

 

odun yaxdırsan, yanacaq 



qalmaz. (

aca qazan asma, üşüyə

n

ə

 odun yaxma, o yey



ə

sıçar, bu qızar vurar)



aca yaxınlaşma, to

xu dindirm

ə

, biri yey



ər, biri sıçar



6. 



 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

aca, türm

ə

 g

ə



r

ə

km



ə

z. (


o çör

ə



ə

siridir


). 

acalan karvana taxılar, döğüşə

 

çıxan qalxana



(

taxılmaq



qatışmaq


qatılmaq


. girm

ə

k. girinm



ə

k). 


acan qazan asmağa, donan ocaq yaxmağa, yanan içim tapmağa

acar, qılıncı çapar



ac

atıq cocuq hırsız, döğülən cocuq, arsız olur



. (

acatıq

ac saxlanılan)



acba susuz bir kims

əsiz pişik kimi sevdim onu

acçıl börü, gündə



 alar verm

ə

z geri, yoxdur onda doymaq yeri. (



acçıl

acqarın



). 

acda alqın, bə

y

ə

 



vergin olmasın

(



alqın

alacağın)



. (vergin: ver

əcağın)


acdan alqın olmasın, bə

yq

ə

 



vergin olmasın

. (


alqın

alacağın)



. (vergin

ver


ə

c

ə



yin

). 


acdan soruşdular ki, ən ağır yük nə

dir, dedi: - 

boş qarın

acgöz (



gözü ac

) yey


ə

r, özüd


ə

 doysa, gözü doymaz. 

acgöz doyamaz dünyanı versə

n, toxgözd

ə

 n

ə



var, 

ə

ksiyi bilm



ə

z. 


acgöz doymaz gözü, ya yalıq ya bayıq

. (


yalıq

: yoxlu). (



bayıq

varlı)



acgöz, maldan bükm

ə

z. 


(maldan: vardan. s

ə

rv



ə

td

ə



n). (bükm

ə

k: doymaq). 

acgöz, yalançı toruna düşə

r. 

7. 

 


Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

acgözlünün cicikilinin, günd

ə

n gün


ə

 d

ərdi artıb baradur



. (

artıb baradur

artıb



 ged

ə

r



). 

acgözün gözü topraqda doyar, sevingil könül yalanla bıkar

(sevingil



sev

ə

c



ə

n. m


ə

h

ə



bb

ə

tli). 



acı acırı şaxda çalmaz! (

acır

dadlı nə



s

ənin acısı, yararsızı

acı qarabadımcan, 



patlıcan

). 


acı acırı şaxda tutmaz, ac adamı qurd yemə

z. 


acı acıya əşit

(kötü kötüdür). 



acı badam, acı söz, biri partlar ağızda, biri çalar qulaqda

. (


çalar: sancar

). 


acı basarsa içim, öc biçər boğaz, soluq qısar dil susar

acı beşikdə



 

doğur, dadlı deşikdə

n olur. (

onsuzda acılıq, ağrı doğaldırlar, çalış 

toxluq, xoşluq yarat)

. {ac


ı beşikdə

 

doğur, dadlı böyütsə



n onur. 

(ösüts



ə

n: böyüts

ə

n)}. 



(xoşluğa kürə

 dar g


əlir, acı bir deşikdə

yer el



ə

r). 


acı bilmə

rs

ən, dadı bilmə



rs

ə

n. 



(

acı

: yem


ə

li olmayan) (



dadı

: süycü. yem

ə

li 


olan). 

acı bilmə

rs

ə

n, güntay ola bilm



ə

rs

ə



n. (

güntay

xoşbə


x

). 


(yaşlı 

gözü 


qanmayan, gül

ər gözü tanımaz)

(yamanlığı qanmıyan 



yaxcılığın nisgini)

. (nisgin: h

ə

sr

ə



tli). 

acı bilmə

z n

ə

 



bilir dadlı nə

dir. 


8. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

acı çayın suyu getdi, acısı qaldı

acı çə


k

ə

n dev olmaz. 



acı çə

k

ən qınanmasın, sınananlar sınanmasın



acı çə


km

ə

k güc



ə

 gedm


ə

z, o


ğudan olsa

. (


oğudan

: t


ə

s

ə



lli ver

ə

n



). 

acı dadlı düz görülən yalanlar, qurmuş durmuş ertə

kin. 

(

durmuş



yaşam)


(ert



ə

kin: hikay

ə

sin. 



nağılın)

acı dadlını dadan bilər, yak uzağı yürə



n. 

acı danış, acı eşit

acı dildi ağuq ilan, dadlı dilə



 can qurban. 

(

ağuq



ulu. 



ağılı

. z


ə

h

ə



rli). 

acı dindirmə

, toxu t

ə

pr



ə

tm

ə



acı dindirmə

, toxu t

ə

pr



ə

tm

ə



acı ək acı biç

acı ək, acı biç



acı gə


pl

ə

tm



ə

, toxu t


ə

pr

ə



tm

ə



acı ilə

 

dadlı çıxdı savaşa, acı güc gəldi vurdu daşa çıxdı başa, dadlı qaldı 



tumaşa hay tamaşa!

(



tam aşa

: çox t


əə

ccüblü. çox mat). 

acı işlə

tm

ə



, toxu d

ə

pr



ə

tm

ə



(acı, söylə

tm

ə

, toxu, t



ə

rp

ə



tm

ə

). 



acı qovusan susuz gə

lir. 


acı sorağ verib, süycü yanıt qarşama

(



sorağ

: sual). (süycü: gözl

ə

m

ə



). 

9. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

acı soruqa dadlı soraq gözlə

nm

ə

z. (



soruqa: suala). (soraq

yanıt


. c

ə

vab). 



acı söy

l

ə



 

acı topla

acı verən dadlı gözlə



m

ə

z, arpa 



ə

k

ən buğda



acı verən dadlı güdə

m

ə

z. 



acı yardan ayrılan, sürər yaşam dad ilə

. (dad il



ə

: l


ə

zz

ə



tl

ə

). 



acıda yesən, şirin danış

acığ gə



ls

ə, ağıl gedə

r (

qaçar


). 

acığan börü qan seçmə

z!. (

acığan börü qan görmə



z). 

acığan çalğar, quduran qalxar

. (

çalğar



çalar

oğurlar)

acığan doymam sanır



acığan yatmış, acıyan qalxmış

acığan yatmış, acıyan yox



. (

acığan yatmış, acıyan qalxmış

). 

acığın utan küyməmiş



. (

acığın

acırın) (



küym

əmiş

yanmamış)



acığlı hara, baş hara, ağıllı

 

hara daş hara? 



(acıqlı baş neylər, ağıllı daşı 

neyl


ə

r ?). 


acıq dadı bilmə

y

ən, bal dadını seçə



nm

ə

z. 



acıqlı başda ağıl olmaz

acıqlı başda, ağıl olmaz, basılmasa, doğan olmaz



acıqlı başda, ağıl olmaz, bə

sl

ə

nm



ə

s

ə, doğan olmaz





10. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

acıqlı dilənçinin torbası, boş

 qalar. 

acıqlı, başı neylər, ağıllı, daşı neylə

r ?. 

(acığlı hara, baş hara, ağıllı hara, daş 



hara ?). 

acıları


 görm

ə

y



ən, dadlı bilə

r h


ə

rn

əyi, aclıq nə



dir bilm

ə

y



ə

n, tox bil

ərmiş 

h

ə



rkimi. 

acıları dadlıq ilə

 

almaşsan, acı köçər xoşluq alar yerini



. (

almaşsan

d



əğişdirsə

n). (nec


ə

 tutsan öyl

ə

 keç


ə

r). 


acıları görüb, hə

r n


əyi acı görmə

acıların ucuz satan, süycülə



rin yer

ə

 basan dünya. (



süycül

ə

rin

dadlıların

). 

acılarla gürəş, yenmə



lis

ə

n, sevincl



ə

rl

ə



 

barış, isə

nm

ə

lis



ən, itinmişlə

r, bir 


daş atdan bir daş üsdə

n qoyub, 

itib atmalısan

(is



ə

nm

ə

lis

ə

n: iy

ə

l



ə

nm

ə



lis

ə

n). (



itinmişlə

r

itirilmişlə

r). 

acımağan sağmal, içi yanat



əkşiməmiş qımız qarnı yandırır, pozur

(

sağmal



qımız


 ). 

acın acığı yaman

acın başı bəlalı olur, toxun başı bəla doğurur



acın başı qarnında olur

acın 


evind

ə

, n



ə

 od olar n

ə

 d

ə



 ocaq. 

acın gözdə

 ç

ə



əsi, odunçuya omçası

. (


omça: künd

ə

. küt



ə

yarılası ağac



). 

11. 

 

Işlə

y

ə

n: Bey Hadi - Atalar Deyir-Atalarsözü- 20 200 - Ebced Turuz-Tebriz-1991-2016 

acın gözü, çörə

k t

ə

kn



ə

sind


ə

dir. 


acın imanı olmaz, toxun amanı, qanmazın dərmanı

(acın imanı olmaz, toxun 



gumanı)

acın imanı olmaz, toxun gümanı



. (

güma

quşqusu



şə

ggi). (ac doymam 



dey

ə

r, tox acmam dey



ə

r). 


acın imanı, toxun amanı olmaz

acın qarnı doyar, gözü doymaz



acın nə


 yuxusu g

ə

l



ə

r, n


ə

 gülm


ə

yi. 


(acın üstünə

 

doqquz yorqan atmışlar, genə



 

uyumamış)

acın yuxusu, çörə



k xurcunu. 

acınan toxun arası, bi

r çör

ə

k. 



acından gün orta durur, buğların yağ ilə

 burur. 


(

acından gün orta durur, 

buğların, yağınan burur)

acından it götü yalır



acından qarnı gurlar, başında nə

l

ə

r oylar. 



(oylar

düşunə


r). 

acından qarnı quruldayan, su içip tuluqlanar

acındırsan arsız, acıqdırsan hırsız (



oğru

) olur. 


acındırsan arsız, acıqdırsan hırsız olur

. (


üz verirs

ən arsız, az verirsən hırsız 

olur). 

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   106


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə