HƏZİNİ “HƏDİSİ-ƏRBƏİN” TƏRCÜMƏSİ



Yüklə 3.06 Mb.
səhifə4/19
tarix21.04.2017
ölçüsü3.06 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19

SİFƏTİ-ƏHLİ-NAR MİN-

ÜMMƏTİ-MƏHƏMMƏD

ƏLEYHİSSƏLAM
Gəl muni diŋlə yenə, ey pakdin,

İbn Abbasdən rəvayətdir yəqin.

Kim bu ayət mə’nisində söylədi,

Uşbu ənva ilə təfsir eylədi:



ربما یود الذین کفروا لوکانوا مسلمین

Ənbiyalər cənnətə çünkim girər,

Mənzilinə hər birisi kim, irər,

Pəs olardən sonra girə cənnətə,

İrişə anda firavan ne’mətə.

Cümlə ümmətlərdən ol öŋdin girən

Kim olur, şimdi deyəyim, diŋlə sən.

Olasıdır ol Məhəmməd ümməti,

Ümmət isəŋ, dutma dildə reybəti.

Soŋra girən damuyə bilgil əyan,

Həm ümmətdən olasıdır, bil həman.

Çünki muni bildiŋ, imdi diŋləgil,

Nədürür məqsud muni aŋləgil.

Çün ola məhşər güni sorğu-hesab,

Kimə rəhmət verilə, kimə əzab.

Məhşər əhli durə ol dəm fövc-fövc,

İrişə fəryadü zari ta bəövc.

Sürülə cümlə siratin üstinə,

Baxməyə ol dəmdə kimsə dustinə.

Rə’d nisbət kimisi şakar rəvan,

Kimisi yeltək əsər, bilgil əyan.

Yügrük atlartək kimisi səgridə,

Kimisi yayəxlərtək asta gedə.

Kimi sirat üstində illərlə qala,

Kimi düşə duzəxə, zari qıla.

Pəs Məhəmməd ümmətindən ol zəman,

Bir güruh ola sirat üstə əyan

Kim, siratiŋ üstə bənd olmış ola,

Ahü fəryad eyləyüb qalmış ola.

Çün görə baxub oları Mustəfa,

Ümmətidir bilə ol sahibvəfa.

Ol səbəbdən kim, olar zahir olur,

Dəstəmaz asari ilən bilinür.

Çün buları tanıya ol dəm rəsul,

Şol mübarək xatiri ola məlul.

Ol zəmandə ayda kim, ya Cəbrail,

Sən bu əhvalı maŋa bir söyləgil.

Nə səbəbdən ümmətim qalmışdurur?

Ol siratiŋ üstinə həbs olmışdurur?

Həqq mələklərdən yaŋa edə xitab,

Qarşusinə anlarıŋ çəkiŋ hicab,

Görməsin, ta kim Məhəmməd anları,

Ol sirat üstində bənd olanları.

Anlarıŋ üstə çəkilə çün niqab,

Ara yerdə çünki ola bu hicab,

Görməyə dəxi oları Mustəfa,

Anlar anda görələr dürlü cəfa.

Varə Məhəmməd girə çün cənnətə,

İrişə anda firavan ne’mətə.

Çün qiyamət əhlinə qıla nəzər,

Eylə sağına ki, ol xeyrül-bəşər.

Cənnətə girdi cəm’iyi-ümməti,

Şad ola anda rəsulüllah qatı.

Ləzzətinə ola məşğul cənnətiŋ,

Nədir əhvalı, nə bilür ümmətiŋ?

Həqq buyurə kim, zəbanilər girə,

Kim, cəhənnəm saru munlaru sürə.

Dabşurə qamu buları Malikə,

Tök deyə buları nari-halikə.

Çün görə munları Malik ol zəman

Ayda: Siz kimsiz, maŋa eyliŋ bəyan.

Siz nə ümmətsiz, deyiŋ doğrı maŋa,

Mən görüb bu dəm sizi, qaldım taŋa.

Ya şəqilər, mən sanuram kim dəxi,

Qalmamışdır heç kimsə duzəxi.

Nə qövmsiz, siz maŋa veriŋ xəbər

Kim, görünür sizdə imandan əsər.

Kim ki gəldisə cəhənnəmdən saru,

Halı nəydi anlarıŋ, biliŋ qamu.

Əlləri, ayağları bağlu idi,

Dərd ilən yürəkləri dağlu idi.

Gərdənində anlarıŋ əğlal idi,

Həm səlasillən dəxi əngal idi.

Cümləsi şeytan ilə məğrur idi,

Canlu şeytan ilə məğbun idi.

Yüzləri üstə çökərlərdi qamu,

Qarə idi yüzləri kiçi-ulu.

Zişt çaxır gözlü idi cümləsi

Kim, bu hal ilə olurdı hər kəsi.

Bu əlamət sizdə yoxdur nə əcəb,

Bu kəramətə nədir sizdə səbəb?

Ayağıŋız, əlləriŋiz boş qamu,

Cümləŋiz zibavü dəxi tazəru .

Xoş ayağ üstə yerirsiz hər tərəf,

Sizdə neçündir əcəb muncə şərəf.

Siz kimə ümmət olursız, söyləŋiz,

Halıŋızı maŋa məlum eyləŋiz.

Aydalar kim, sən muni sorma əxi,

Dərdimiz, ya Malik, arturma dəxi.

Biz utanuruz ki, sizdən bu zəman

Kim, saŋa əhvalımız ola əyan.

Sən vəlikən bu qədər olgil agah,

Bizə Quran endürübdür ol İlah.

Dəxi ol ümmətdənüz, bil, ey hümam,

Rəməzan ayı dutarlardı təmam

Həm təvaf edənlərüz biz Kə’bəni,

Həm bilürdük birdür ol Həyyi-qəni.

Həm dəxi bilgil ğəza edənlərüz,

Kafirə biz hərb içün gedənlərüz.

Ol qovmiz kim, alurdux dəstəmaz,

Həm cəmaətlən qılırdux bir nəmaz.

Bizə buyrulmışdı həm dəxi əzan,

Qüsl qılmaq, həm cənabətdən əyan.

Malik ayda: Ya şəqilər, bəs neçün

Siz cəhənnəm əhli olmışsız bu gün?

Bu əməllər sizi neçün, söyləŋiz,

Damudən qurtarmadı şərh eyləŋiz.

Deyələr: Qılma bizə çox sərzəniş,

Gəldi bizim başimizə uşbu iş.

Sərzəniş eylərdi bizə ol İlah,

Həm mələklər biləsizncə gah-gah.

Güc ilə qurtulmışuz ol tə’nədən,

Tə’nə eylərsəŋ bizə həm yenə sən.

Bu sözüŋ üstə ikən bunlar nagah,

Bir nida irişə əz-suyi-İlah.

Aydalar kim, ol güruhi siz rəvan

Damuyə ulaşduruŋ uşbu zəman.

Siz yuxaru qapusinə duzaxıŋ

Tez olun siz bu güruhi bıraxıŋ.

Ayda Malik: Ya şəqilər, diŋləyiŋ,

Bu kəlamı fəhm edib bir aŋləyiŋ.

Fəhm edərmisiz bu sözi, ey əcəb,

Kim sizə irişdi Allahdin qəzəb.

Aydalar kim, cümləmüz bildük əyan,

Leyk möhlət ver bizə sən bir zəman.

Bir-iki dəm halımızlan ağlayub,

Canımızı həsrət ilə dağlayub,

Növhə edüb, ün çəküb, zari qılub.

Ağlaşalum, barı yanub-yaxılub,

Ayda Malik kim, bu sözi söyləmiŋ.

Olmaz işdür, siz muŋa səy eyləmiŋ,

Sizə mən möhlət verə bilmən yəqin,

İşləmən, illa ki Taŋrı buyruğin.

Malikə Həqq eyləyə ol dəm nida,

Sən olarıŋ hacətin qılgil rəva.

Çox da çəkdürmə zəhmət anlara,

Ver,- deyə,- bu dəmdə möhlət anlara.

Ağlasun nəfsi anlarıŋ bir zəman,

Rəhm edüb sən anlara vergil əman.

Malik andan anlara möhlət verə,

Zari-zari ağlaşalar yeksərə.

Zari qılub cümləsi fəryad edə,

Hər biri yüz növhələr bünyad edə.

Olalar əsnaf-əsnaf səbsəbziz(?)

Bir-birindən ayrılıb ola təmyiz.

Ola bir səf anda Quran oxıyan.

Bir güruhi hacilər ola əyan.

Bir güruh ola nəbi, həm qazilər,

Dola anlardan cəmiyi-yazilər.

Bir güruhi dəxi övrətlər ola,

Ağlaşa munlar dəxi sağ-sola.

Aydalar: Ya Rəbb, şimdi nedəlüm?

Nar zəxminə necə səbr edəlüm?

Yox idi gün issisinə səbrimiz,

Muŋa necə səbr edəlim şimdi biz?

Ol fəna darində yüz miŋ naz ilə,

Dürlü xəl’ətlər geyərdik saz ilə.

Nərm xəl’ətlər, dəxi ziba hərir,

Biz geyərdük, ey kərimi-dəstgir.

Döşənüb dürlü döşək zibavü nərm

Təkyə urubən yaturdux nərm-gərm.

Yerinə oddan anıŋ əğlal ola,

Həm səlasil, həm dəxi əngal ola.

Biz necə səbr edəlüm ana bu dəm?

Bizə rəhm et, ey kərimü pürkərəm

Dürlü ne’mətlər verürdük nəfsə qut,

Ol fənadə, ey qədimi-layəmut.

Həm savuğ sulər içərdük hər zəman,

Bəzmi-işrətlər qılurdıx şadman.

Şimdi görgil halimizi, ey kərim,

Yeyərüz zəqqum, içərüz biz səmim.

Böylə deyüb ağlaşur anlar qamu,

Ahü vaveyla deyüb kiçi-ulu.

Zari-zari ağlaşələr bir zəman,

Yenə anda bir nida ola əyan.

Pəs yenə ərşdən yaŋadan bir avaz.

Ayda: Ya Malik, işi etmə diraz.

Sən yetər vergil bulara möhləti,

Gəldi şimdi uş cəhənnəm növbəti.

Hər kəsi öz qılduğı fe’liŋ yəqin,

Uşbu gün çəksün cəzasın, ey əmin.

Hər kəsi öz və’dəsin görmək gərək,

Cümlə munlər damuyə girmək gərək.

Bu nidayi çünki Malik eşidə,

Ol güruhə pəs yenə təfhim edə.

Söyləyə kim, ya şəqavət əhli, siz,

Bu sözi eşitdiŋizmi cümləŋiz.

Duyduŋuzmı bu nə ündür, nə məqal,

Heç bilürmisiz ki, netə oldı hal?

Aydalar kim, anladux biz sərbəsər,

Bu nə haldır, aŋləgil, ey bixəbər.

Sürələr damuyə andan bunları,

Ağlaşalar ol zəman zari-zari.

Pirləri seçüb sürələr ilərü,

Pəs igitlər sürülə andan gerü.

Anlarıŋ ardınca övrətlər ola,

Hər biri yüz növ ilə zari qıla.

Ağzına çünkim yetələr damunuŋ,

Qalmayə başində əqli qamunuŋ.

Pəs mələklər anlara qarşu çıxa,

Munlarıŋ yüzinə heybətlü baxa.

Cümləsi birəhmü heybətlü ola,

Cümləsi ziştü səlabətlü ola.

Məngzəbani hər birisini duta,

Cümlə bir-bir anları oda ata.

Ol cəmaət duzəxə çünkim girə,

Hər kəsi kəndü əzabini görə.

Çün buları narə yaxa səhmgin,

Duta bə’ziniŋ topuğınadəkin.

Bə’ziniŋ dizinədəkin yandura,

Ötməyübən yuxaru, anda dura.

Bəzisiniŋ köksinə irişə həm,

Durmadın yaxa buları dəmbədəm.

Od buların qəlbinə qəsd edə bəs,

Yüzlərin yaxmağa həm edə həvəs.

Yenə ol dəmdə İlahülaləmin

Malikə edə nida kim, ey əmin,

Sən yüzindən bularıŋ odı gidər.

Yüzlərini yaxmasun nari-səqər,

Dillərilən, qəlbinə həm rəhm qıl,

Yaxmasun ol yerləri narə degil.

Yüzlərilən maŋa qılurdı sücud,

Anlarə qılsam gərəkdir lütfü cud.

Dil ilən iqrar edübdürlər maŋa,

Qəlb ilən təsdiq edüpdürlər maŋa.

Ol səbəbdən anları rəhm eyləgil,

Oda çox tə’kid edübən söyləgil.

Eşidələr bu nidayi çün bular,

Zari qılub ol zəman ağlaşalar.

Mustəfayi ol zəman yad eyləyüb,

Ağlaşalar zarü fəryad eyləyüb.

Ya Məhəmməd, eyləgil bizə mədəd,

Səndən özgə bizə rəhm etməz əhəd.

Aydalar kim, ya Əbülqasim, əman,

Yet bizim fəryadimizə bu zəman.

Ey günahkarlər ümmidi, yet bizə,

Ey adı cənnət kilidi, yet bizə.

Ya olıcı asilərə dəstgir,

Bir mədəd qılgil ki, qaldux nagüzir.

Bizə, ey fəxri-qiyamət, bir mədəd,

Canimizə irdi afət, bir mədəd.

Ey səkiz uçmaq qapusin fəth edən,

Ümmətini damudə qoyub gedən,

Ey adilən bağlanan babi-səqər,

Başimizə gör bizim gəldi nələr?!

Ey şəfi’ olan cəm’iyi-mücrimə,

Vey sirac olan yenə hər əncümə.

İr bizim fəryadimizə, ya nəbi,

Vey eşigi xəstə canlər mətləbi.

Əlqiyas, ey fəxri-aləm, əlqiyas,

Məfxəri-övladi-Adəm, əlqiyas.

Əlqiyas, ey məhbiti-Ruhüləmin

Gəl-gəl, ey məhbubi-Rəbbülaləmin.

Əlqiyaslillah fi Allahül-qiyas,

Əlqiyas, ey sahibi-cahül-qiyas.

Əlqiyas, ey xəstə dillər mərhəmi,

Əlqiyas ey kimsəzilər həmdəmi.

Başimizə səndən ayru gör nələr

Gəldi bizim gəl gör, ey xeyrülbəşər.

Rəhm qılgil halimizə bu zəman,

Bu əzab içində qaldux natəvan.

Bu zəif ümmətlərin əndər-cəhim,

Uş əzab içrə çəkər ənduhü bim.

Taqətimiz qalmadı, ya Mustəfa,

Od içində çəkməgə cövrü cəfa.

Böylə deyüb zari fəryad edələr,

Əhməd adın dəmbədəm yad edələr.

Malikə ol dəm təzərrö’ edələr,

Yalvarub çox-çox təvəqqö’ edələr.

Biz Məhəmməd ümmətiyüz bu zəman,

Halimiz olsun saŋa şimdi bəyan.

Sən Məhəmməd hörmətinə yeri-var,

Qılgil ana halimizi aşikar.

Eşidüb Malik olarə rəhm edə,

Dura cənnətdən yaŋa ol dəm gedə.

Əllərin qoya qulağinə rəvan

Kim, müəzzin nisbətində ol zəman.

Bir uca avaz ilə edüb nida,

Ya Məhəmməd,-deyə,- ol sahibvəfa.

Cənnət içrə sən gəzərsən şadkam,

İşrətü zövqü səfa ilə müdam.

Şol zəif ümmətləriŋ əndər-cəhim,

Uş yanarlar olubən zarü səqim.

Qalmadı odda olarıŋ taqəti,

Uş zəbun olmuşdurur anlar qatı.

Bu sözi çünki eşidə Mustəfa,

Sədrü bədri-aləmi-sahibvəfa.

Sıçrayub dura yerindən biqərar,

Enə təxtindən rəvan biixtiyar.

Atlanə ol dəm Büraqə çün nəbi,

Qamçılayub tez sürə ol mərkəbi.

Deyə: Əcəll səmm, əcəll, ya Büraq,

Kim, zəif ümmət çəkərlər ehtiraq.

Səbr edəməzlər cəhənnəm zəxminə,

Ayağıŋı sən rəvan götür yenə.

Eşidə muni götürə ayağin,

Ol cəhənnəm ağzinə basə həmin.

Munlarıŋ fəryadin eşidə rəsul,

Ağlayub ol dəm ola qatı məlul.

Mustəfanıŋ sövtini eşidələr,

Yer-yerin fəryadü zari edələr.

Malikə ayda Məhəmməd ol zəman,

Sən cəhənnəm ağzını açgil rəvan.

Gəl cəhənnəmdən çıxargil ümmətim,

Anlarıŋ çıxmağınadır hümmətim.

Ayda Malik: Ya Məhəmməd, diŋləgil,

Halimi ərz eyləyəm, sən aŋləgil.

Taŋrıdan əmr olmayınca, ya rəsul,

Mən çıxarmazam oları, bilmiş ol.

Eşidə muni Məhəmməd aşikar,

Döndərə andan Büraqi biqərar.

Ərş ayağına gələ ol dəm yenə,

Pəs rəvan anda Büraqdən yenə.

Xaliqə sücud edə ol dəm rəvan,

Deyə, ey sultani-həyyü cavidan,

Bumıdı və’dən mənimlən, ey Xuda?

Böyləmi əhd etmiş idiŋ sən maŋa?

Ümmətimi yanduraydıŋ damuyə,

Rəhmedici çünki sənsəŋ qamuyə.

Gəl, mənimlən bu zəman lütf işləgil,

Anları şimdi maŋa bağışləgil.

Cümləsin bağışləyə ol dəm Xuda,

Mustəfayə eyləyə fəzlü əta.

Çıxarə damudən anları rəsul,

Ta olalar həzrətə anlar qəbul.

Öglərinə düşə Əhməd ol zəman,

Başləyə ta munləri suyi-cinan.

Nəhri-heyvanə girə anlar yenə,

Tənlərindən damu zəxmi arına.

Cənnətə varub müxlid olalar,

İşrət edüb xoş-təmaşa qılalar.

Çünki kafirlər görələr munləri,

Zariliğ edə qamu hər birləri.

Aydalar: Nolaydı ki, dünyadə biz

Kim, müsəlman ola idüx cümləmiz.

Qurtuləydüx damudən biz də məgər,

Qalmayəydüx ta əbəd əndər-səqər.

Pəs ol ayət kim dilədi aşikar,

Bu hədisiŋ əvvəlində guş var.

Budurur andan muradım, söylədim,

Uş sizə bir-bir qamu şərh eylədim.

Oldurur Həqdən ümmidim ki bizi,

Yaxmaya damu odına həm sizi.




ƏL-HƏDİSÜS-SALİS ƏŞƏR
فرأی اناسا یکثرون الکلام فقال اما انکم لواکثرتم ذکرهاذم اللذات لشغلکم عمااری فا کثروا ذکرهاذم اللذات یعنی الموت فان لم یأت علی القبور یوم الا یتکلم بستة کلمات فیقول انا بیت القربة وانابیت الوحدة وانا بیت الوحشة وانابیت الظلمة وانا بیت التراب وانا بیت الدود فاذادفن العبد المومن قال له القبر مرحبا واهلاوسهلاا ما انک کنت لا حب من یمشی علی آخره 13

Ərbəindən on üçünci muni bil,

Qəlbiŋi saf eylə, şimdi guş qıl.

Bu Səiddəndir rəvayət bu xəbər,

Eşq ilə diŋlə muni, ey mö’təbər,

Dedi bir gün ol Məhəmməd Mustəfa,

Məscidə girdi nəgahin basəfa.

Gördi ki, söylər qəmusi yer-yerin,

Cümlə dünya sözinə məşğul həmin.

Söylədi ki, anlərə noldı sizə,

Barı nolmışdurur siziŋ əqliŋizə?

Görərəm bu hal içində mən sizi,

Başdən aparmuşdurur dünya sözi.

“Hadimül-ləzat” ediŋ siz kəlam,

Yə’ni munuŋ zikrin eyliŋ sübhü şam.

Ol aparur cümlə ol ləzzətləri,

Candə qoyar ol yögüş həsrətləri.

Siz həqiqət biliŋiz, ey xassü amm,

Qəbriŋüz söylər sizə hər gün kəlam.

Pəs aydır ki, uş mənəm qürbət əvi,

Yalŋızlıx mənzili, həm vəhşət əvi.

Der mənim adımdurur beytüt-türab,

Həm qurtü quş əvi dəx, ey şəbab.

Dəxi dedi ol Rəsulüllah yenə,

Xansı mömin qul ki, girsə qəbrinə,

Qəbri aŋa der ki, xoş gəldiŋ maŋa,

Mərhəba, hər dəm həzaran mərhəba.

Arxam üstində gəzən dəmlərdə həm,

Həm sevərdim mən səni, ey möhtərəm.

Çün bu gün mehman irişdiŋ sən maŋa,

Nə qıluram şimdi gör mən dəx saŋa?

Çünki arxamdə gəzən dəmlərdə mən,

Razi idim səndən, ey xəlqi-həsən.

Mən dəx əldən gəldügincə bu zəman,

Razi qılam kim, olasəŋ şadman.

Qəbrinə vüs’ət verə anıŋ Xuda,

Göz yetən yerədəkin olur ziya.

Qəbrinə cənnət qapusi açıla,

Hurilər aŋa gələ, munis ola.

Mö’miniŋ sözini bildiŋ, diŋlə sən,

Şimdi kafirlər sözini aŋlə sən.

Qəbrinə çün qoyələr kafirləri,

Nə der qəbri, eşit, ey din əri.

Deyə “la əhlən” saŋa, ya mərhəba,

Ey utanmaz kafiri- əhli-xəta.

Sən gəzən dəmlərdə arxamdə mənim.

Bil yəqin ki, olmış idiŋ düşmənim.

Olmış idiŋ asi çün Allahə sən,

Səndən olmamış idim həm razi mən.

Çünki sən məndin yaŋa gəldiŋ bu dəm,

Gör ki, mən dəxi saŋa şimdi nedəm?

Pəs anıŋ qəbri qavışa ol zəman,

Sındura sümuklərin anıŋ rəvan.

Keçə qaburğələri ol dəm qamu,

Heybətindən bir-birindən arxuru.

Bu hədisi söyləyən dəmdə rəsul,

Gör necə qılmış işarət anda ol.

Bir-birindən əlləriniŋ barmağın

Bil keçürdi ol rəsulül-müttəqin.

Söylədi ol dəm yenə fəxri-cəhan,

Qəbrinə anıŋ gəlür yetmiş ilan.

Yer yüzinə çıxsa gər anıŋ biri,

Dəm urıcax qalmaya kimsə diri.

Yer yüzində bitməyə hərgiz nəbat,

Qalmaya heç nəstə əndər-kainat.

Sanca anı qəbr içində yer-yerin,

Məhşər olınca yəqin bil həmçinin.

Pəs yenə ol fəxri-aləm söylədi,

Bir çəməndir qəbr cənnətdən dedi.

Həm çəməndən dəxi bir hüfrədürür,

Diŋlə bu sözdin muradı kim, nədür.

Qəbri aŋa geŋ olur subəsu,

Hər kimiŋ ki, ola ə’mali əyü,

Qəbri aŋa gülşən olur, ey nikxu.

Hər kimiŋ ki, ola ə’mali yaman,

Qəbri anıŋçün cəhənnəmdir əyan.

Ya İlahi, rəhmət ilə qıl nəzər,

Qəbrimizi eyləmə nari-səqər.


HEKAYƏTİ-ÜXRA
Bu hədisiŋ üstinə, ey mö’təbər,

Diŋlə imdi, söyləyim mən bir xəbər.

Dedi ol Əbu Bəkr sölər, bil əyan,

Guş qılgil bir dəm, ey arami-can.

Dedi Osman kim, bin Əffandurur,

Şöhrəti kim, Camei-Qurandurur.

Kim, cəhənnəm vəsfini eşitsə ol,

Ağlamazdı heç olmazdı məlul.

Ya qiyamətdən eşitsə ol xəbər,

Ağlamazdı bil yəqin ol mö’təbər.

Leyk qəbri aŋsələr yanında gər,

Qayğulu olub qılurdı giryələr.

Dedilər kim, ya əmirülmöminin,

Söylə hikmət munda nədir, ey əmin?

Sən cəhənnəm vəsfin eşitsəŋ əgər,

Qəm yeməzsəŋ hərgiz əz-nari-səqər?

Deyələr yaxud saŋa məhşər sözin,

Eşidəndə anı olmazsaŋ həzin?

Aŋsələr qəbr yanuŋdə aşikar,

Kim, sən ağlarsaŋ həman dəm zar-zar.

Söylədi pəs ol əmirülmöminin,

Dedi: Hikmət budurur, ya müslimin,

Ol zəmandə ki, qopar yövmül-qiyam,

Hazır olur anda cümlə xassü amm.

Həm cəhənnəmdə dəxi biliŋ qamu,

Hazır olur anda həp əhli-damu.

Xəlq ilən bilə oluram ol zəman,

Anlarıŋlan oluram yaxşı-yaman.

El ilən olur qamu hər iş ki var,

Pəs anıŋçün olmazam mən zar-zar.

Olmazam qəmgin aŋa, həm sərnigun,

El ilən olan qəra gündür dügün.

Qəbr içində leyk tənha oluram,

Yalŋuzü vəhşət içində qaluram.

Yalquz anda qövmü qərdaşdən irağ,

Vəh nə bir munis var anda, nə çirağ.

Qəbr içində oluram zülmətdə mən,

Əqrəbü ilan ilə vəhşətdə mən.

Qəbr aŋandə mən anıŋçün ağlaram,

Canımı həsrət odilə dağlaram.

Həm yenə miftahi qəbrin bil yəqin,

Olur İsrafil əlində yövmüd-din.

Kim, anı açmaz əli yövmün-nüşur,

Yəni miftahi anıŋdır nəfxüs-sur.

Bu idi anıŋ sözi ki hər zəman,

Siz yəqin biliŋ məni, ey mərdüman.

Hər kimə ki bu cəhan zindan olur,

Qəbri anıŋ rahəti-rizvan olur.

Hər kimiŋ ki dünyə olsa cənnəti,

Qəbri dolar bil əzabü möhnəti.

Kim ki tərk etdisə dünya şöhrətin,

Ol dapar, əlbəttə, üqba dövlətin.

Dedi xeyrün-nas: Öldür dünyəni,

Tərk edə tərk etmədin dünya anı.

Xaliqi görməzdin öŋdin öl həman,

Bu ola fikri anıŋ kim hər zəman,

Həqq rizasin dəmbədəm edə tələb,

Ta ola anıŋ nicatinə səbəb.

Girmədin qəbrini mə’mur eyləyə,

Ta cəhənnəmdən özin dur eyləyə.

Ya İlahi, lütfiŋ ilə qıl mədəd,

Asi qullara sən, ey fərdi-əhəd.

Sən cəhənnəmdən bizi dur eyləgil,

Axirət darində məsrur eyləgil.





ƏL-HƏDİSÜR-RABE’ ƏŞƏR
التقی رسول الله تعالی علیه وسلم جبراییل علیه السلام فقال هل علی امتی حساب فقال نعم علیهم حساب غیرابی بکر رضی لله تعالی عنه لیس علیه حساب یقال له یا ابا بکر ادخل الجنة قال لا ادخل الجنة حتی یدخسل معی من احبنی فی الدار الدنیا 14

Bu hədisi diŋləgil, ey nikxu,

Ərbəindən oldı on dördünci bu.

Ol Ənəs ki, İbn Malikdir əyan,

Böylə qıldı ol rəvayət bigüman.

Söylədi kim, Cəbrailə Mustəfa,

Ya əxi,-dedi,- bəyan etgil maŋa.

Kim, mənim ümmətlərim sorğu-hesab

Heç görərlərmi, maŋa vergil cəvab.

Dedi Cəbrail ki, ey fəxri-cəhan,

Anlarıŋ vardır hesabı, bil əyan.

Cümləsi görmək gərək sorğu-hesab,

Hər nə qıldisə, qamu cürmü səvab.

Leyk ol Əbu Bəkri-Siddiqiŋ yəqin,

Həqq-hesabin sormaz ancax bil həmin.

Daŋla ki, məhşər ola, ya Mustəfa,

Pəs Əbubəkrə der ol dəm Xuda

Kim, əya Siddiq, girgil cənnətə,

Qərq olgil dürlü-dürlü ne’mətə.

Pəs deyə Əbu Bəkri-Siddiq ol zəman,

Girmənəm cənnətə, ey cavidan.

Dünyədə hər kim ki, sevmişdir məni,

Bilə alub girməyincə mən anı.
HEKAYƏTİ-ÜXRA
Həm Ənəsdəndir yenə uşbu xəbər,

Muni əsnadi ilən, ey mö’təbər.

Dedi bir gün Mustəfa yanında biz

Cəm’ oluban oturdux cümləmüz.

Gəldi əshabdən nəgahin bir kişi,

Diŋləgil kim, necə olmışdı işi.

İki ayağı dizindən yaralu,

Qıpqızıl qanə boyanmış, ey ulu.

Pəs aŋa ol dəmdə sordı Mustəfa,

Bu, nə halətdir ki, uğramış saŋa?

Ya Rəsul,-dedi,-qulağ ur, diŋləgil,

Söyləyim əhvalimi, sən aŋləgil.

Ol filan şəxsiŋ qapusindən məgər,

Mən keçərdim nagəh, ey xeyrül-bəşər.

Kəlbi anıŋ ayağımı dişlədi,

Üştə bu işi mənimlə işlədi.

Bir zəman aŋa otur,- dedi,- rəsul,

Necə oldı görəlim, ey pürüsul.

Gəldi bir kişi dəx əndər-zəman,

Ol dəxi əshab idi, bilgil əyan.

Yaralu ayaxları anıŋ dəxi,

Qıpqızıl qanə bulaşmış, ey əxi.

Həm aŋa dəx yenə sordı Mustəfa,

Necə oldı halətiŋ, degil maŋa.

Ya rəsulüllah,-dedi,-bilgil əyan,

Gedər idim yolumə mən, nagəhan

Ol filan şəxsiŋ qapusindən yəqin,

Ötər idim diŋləgil, ey pakdin,

Ayağımnı dişlədi anıŋ iti,

Vəh məni ol qayət incitdi qatı.

Mustəfa əshabə dedi ol zəman,

Ayağa duruŋ, oturmıŋ siz rəvan.

Durdılar cümlə ayağə ol məcal,

Diŋləgil kim, netə oldı şimdi hal.

Mustəfa aydur ki, duruŋ varəlüm,

Ol kişiniŋ kəlbini öldürəlüm.

Cümləsi tiğin ələ aldı bular,

Qamu ol dəmdə ayağə durdılar.

Çünki varub çevrə aldılar anı,

İstədilər dökələr andan qanı.

Gördi muni, durdı ol kəlb ol zəman,

Düşdi peyğəmbər ayağinə rəvan.

Dilə gəldi, söylədi ol dəm məgər,

Der: Əman vergil, əya xeyrül-bəşər.

Yazuğəm, lütf edüb öldürmə məni,

Tanırəm mən Taŋrıyı, dəxi səni.

Ya rəsulüllah, gətürmişəm iman,

Ol Xudayə, həm saŋa mən bigüman.

Tanrıyı Həqq bilmişəm, səni rəsul,

Lütf edübən rədd qılma, et qəbul.

Söylədi ol dəmdə peyğəmbər aŋa.

Neçün incitdiŋ buları, de maŋa

Dedi ol dəmdə: Ya nəbi, söyləyim

Mən saŋa halımnı mə’lum eyləyim.

Dedi: Bir kəlbəm zəifü natəvan,

Dəxi cinn qövmindənəm, bilgil əyan.

Bu işimni sən mənim görmə qərib,

Həqq maŋa əmr eyləmişdir, ya həbib.

Kim, Əbubəkr ilə sögsə Ömərə,

Həqq məni eylər həvalə anlərə.

Dişləyübən eyləyəm anı həlak,

Canı çıxa, duzəx ola cismi xak.

Sanma kim, muni özümdən işlədim,

Həqq maŋa əmr eylədi, mən dişlədim.

Nişə kim, anlar sögərdi daima,

Siddiq ilə Ömərə, ey məhliqa.

Anlarə qıldı rəsul ol dəm nəzər,

Der: Görərmisiz bu kəlbi kim, nə der?

Ağlayubən oldılar xarü xəcil.

Şad ikən oldılar ol dəm münfəil.

Dedilər əstəğfürullahül-əzim.

Ver bizə tövbə sən, ey xəlqi-əzim.

İmanə gəliŋ,- dedi,- fəxri-cəhan,

Səbbi-şeyxin küfrdir, bil əyan.

İmanə gəldilər onlar ol zəman,

Şadü xürrəm oldılar anda rəvan.

Şükr dərgahıŋa ki, ey padşah,

Olmaduq biz anlarə həm kinəxah.

Çün mühibbüz anlara əz-canü dil,

Sən olarıŋ hörmətinə, ey cəlil,

Rəhmətiŋdən bizi məhrum eyləmə,

Dünyəvü üqbadə məzmum eyləmə.





ƏL-HƏDİSÜL-XAMİS ƏŞƏR
ان اعمال الاحیاء تعرض علی عشایرهم وعلی آبايهم من الاموات فان کان خیرا حمدالله تعالی واستبشر وا وان یروا غیرذلک قالوا اللهم لاتمتهم حتی تهدیهم هدایة فقال علیه السلام یوذی المیت فی قبره کما یوذی فی حیوته قیل مااذاء لمیت قال علیه السلام ان المیت لاتذنب ذنبا ولا یتنازع ولا یخاصم احدا ولا یوذی جارا فانک ان تنازعت احدا لابد ان یشتمک ولوالدیک فیوذیان عند الاساءة وکذلک یفرحان عندالا حسان فی حقهما کماجاء 15
Diŋlər isəŋ söyləyəm əz-canü dil,

Ərbəindən on beşinci muni bil.

Bu hədis Səfyandən oldı aşikar,

Der Ənəs dedi muni, ey doğru yar,

Kim, demişdür ol Məhəmməd Mustəfa,

Sərvəri-övladi-Adəm Muctəba.

Bir kişi dünyadə qılsa bir əməl,

Gər əyü ola və ya kari-dəğəl,

Ol ölusinə olur qamu əyan,

Necə ki bilürdi dirlikdə bəyan.

Gər atası ola, yaxud anəsi,

Qərdaşı, ya uşağı, ya hər nəsi.

Qılduği işdən qamu dutar xəbər,

Yaxşı olsa, şad oluban şükr edər.

Gər yavuz olsa, olur qatı məlul,

Xaliqə ol dəm münacat eylər ol.

Der: Xudayə ancə öldürmə muni,

Doğru yola salmayınca, ey qəni.

Əvvəl aŋa ver hidayət, ey müin,

Sən anıŋ canını algil bəd əz-in,


HƏDİSİ-ÜXRA
Dedi dəxi ol rəsulül-müttəqin,

Əhmədü Məhəmməd– xətmül-mürsəlin.

Meyyit incir qəbri içində yəqin,

Necə kim dirlikdə incirdi həmin.

Pəs dedilər, ya rəsulüllah, degil,

Meyyiti nə incidir, şərh eyləgil.

Dedi: Cəhd ediŋ ki, etməŋiz xəta,

Həm dəxi qılmıŋ xüsumət macəra.

Qonşıŋızı cəhd edüb incitməŋiz,

Kimsə ilən heç yavuzlıq etməŋiz.

Bir kişilə gər xüsumət edəsiz,

Bir-biriŋüzə hücumət edəsiz,

Sən aŋa sögərsəŋ, ol sögər saŋa,

Yaxşı gəlməz, bil ki, bu işlər aŋa.

Həm ataŋa, anaŋa sögər dəxi,

Dəxi keçmiş əqrəbaŋa, ey əxi.

İncir ol işdən ölülər, bil yəqin,

Yaxşı diŋlə, dutma şəkk sən, ey əmin.


HEKAYƏTİ-ÜXRA
Bir hekayət diŋlə şimdi can ilə,

Bu hədis üstə gətürəm mən dilə.

Övliyalərdən biri, ey məhliqa,

Sabitül-Bünani derlərdi aŋa.

Adəti bu idi anıŋ, ey əmin,

Kim, şəbi-cümə olıcax ol yəqin,

Gedər idi ol qəbrlərdən yaŋa,

Ta münacat eylər idi ba Xuda.

Uyxu girməzdi gözinə ta səhər,

Ömri bu növ ilə keçərdi məgər.

Adətincə yenə bir gecə dəxi,

Varmış idi məqbərəyə, ey əxi.

Başını qoymışdı dizi üstinə,

Anlarıŋ halını bilmək qəsdinə.

Gördi ki, çıxdı nagah əhli-qübur,

Cümləsiniŋ xatiri xoş, pürhüzur.

Cümləsi əgninə geymiş xoş libas,

Yüzləri ağ, işləri şükrü sipas.

Hər birisiniŋ ögində bir təbəq,

Dolu ne’mətlər içində bu nəsəq.

Ol aradə var idi bir novcəvan,

Bəŋzi saru, işi ah ilən fəğan.

Axıdurdı gözlərindən qan yaş,

Eylər idi ol bu növ ilə məaş.

Sərnigun olmışdı köŋli qayğulu,

Parə-parə sövbi, canı qorxulu.

Nə təbəq vardır ögində, nə təam,

Böylə məğmum oturardı, ey hümam.

Döndi qəbrinə qübur əhli qamu,

Xürrəmü xəndan olub kiçi-ulu.

Bu igit qayıtdı məğbunü həzin,

Sordı Sabit ol igitdən bir kəzin.

Dedi aŋa: Bu, nə halətdir, degil,

Xancərudənsən, maŋa şərh eyləgil.

Munlara gəldi yögüş dürlü təam,

Şadkam olub qayıtdılar təmam.

De, saŋa neçün təbəq gəlməz, əcəb?

Böylə sən məğmun qayıtdıŋ nə səbəb?

Munlarıŋ içində sən zarü həzin,

Səndən özgə cümlə fərah, ey əmin.

Dedi: Diŋlə, ya imamül-müslimin,

Mən qəribəm munlarıŋ içrə yəqin.

Yoxdurur bir kimsənəm, yoxsul-qəni,

Xeyrü ehsan ilə yad edə məni.

Əqrəbası vardur, anları aŋar.

Xeyrü ehsan eyləyüb leylü nəhar.

Kiminiŋ atası var, ya qərdaşi,

Kiminiŋ övladı var, erkək-dişi.

Daima anlarə verürlər təam,

Ya dua ilə aŋarlar sübhü şam.

Munlarə cümə gecəsində gəlür,

Anlar anda hər nə kim ehsan qılur.

Munlarıŋ çün halını bildiŋ əyan,

Pəs mənim halımnı diŋlə bu zəman.

Hacı idim mən, gəlürdüm Kə’bədən,

Həm göturmişdim bilə anamnı mən

Kə’bəyi çünkim təvaf etdük yəqin,

Qayıdub yetdük bu şəhrə, ey əmin.

Burada irdi maŋa hökmi-İlah,

Munda qaldım mən ölüb, ey yüzi mah.

Çünki munda dəfn qıldılar məni,

Diŋləgil sən şimdi anam halını,

Bir kişiyə vardı anam, ey ulu.

Heç məni aŋmadı, qaldım qayğulu.

Çün unutmuşdur, məni yad eyləməz,

Qayğudən bir ləhzə azad eyləməz.

Dedi Sabit: Ya igit, vergil xəbər,

Xandadır anaŋ əvi, ey mö’təbər.

Varuban halını aŋa bildürəm,

Heç səni aŋarmı anaŋ, bir görəm.

Söylədi pəs ol igit ki, ya imam,

Şol filan küçədə olur, bil anam.

Adını verdi, xəbər dəxi əvin,

Gər saŋa inanmasa, ey pakdin,

Bu nişani söyləgil ol dəm aŋa,

Ol nişan ilə inanmasa saŋa,

De ki, yüz misqal gümiş vermiş saŋa,

Ol atasından miras olmış aŋa.

Şöylə həqqimdir, maŋa versün anı,

Qılmasun qəbr içrə zarinci məni.

Dedi Sabit, vardım anı istədim,

Dapdum anı, oğlınıŋ halın dedim.

Çün eşitdi, düşdi övrət biqərar,

Durdı ağladı rəvan ol zar-zar.

Sabitə dapşurdi ağçəni rəvan,

Der: Vəkil etdim səni muŋa əyan.

Bəxş qıl muni fəqirü miskinə.

Kim muni vergilən oğlum xeyrinə.

Aldı Sabit çün ulaşdırdı anı,

Oğlanıŋ xeyrinə, ey canım canı.

Oldı çün cümə gecəsi, ey hümam,

Məqbərəyə getdi yenə ol hümam.

Vardı anda çox münacat eylədi,

Ol Xudayə ərzü hacat eylədi.

Bir zəmandan soŋra gördi ol ulu,

Çıxdı qəbr əhli nəgahin subəsu,

Yüzi nurlu, başı qalxu, köŋli şad,

Olmış idi cümlə qayğudən azad.

Dedi ol dəm: Ya imamül-müslimin,

Saŋa rəhm etsün İlahülaləmin.

Halımı gördüŋ mənim, rəhm eylədiŋ,

Mən zəifi lütfiŋ ilə toylədiŋ.

Oldı məlum pəs bu işdən ol ulu,

Yavuz işdən meyyit olur qayğulu.

Xeyrü ehsan edicək şad olur,

Dillərində şadlıq bünyad olur.





ƏL-HƏDİSÜS-SADİS ƏŞƏR
Каталог: pdf -> klassikler
klassikler -> Bİz kiMİK?” (məqalələr) Bakı – Nurlan 2004 yusif vəZİR ÇƏMƏNZƏMİNLİ
klassikler -> MƏnaziLÜs-saliKİn azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu axund haci ağAMİRZƏ ƏBDÜLKƏRİm ağa badikubi
klassikler -> Marağali məHƏMMƏDHƏSƏn xan etimadüSSƏLTƏNƏ xeyrati-hesanbaki – 2009 azərbayjan miLLİ elmlər akademiyasi
klassikler -> Sadiq bəY ƏFŞar şEİRLƏr baki 2010
klassikler -> Created by Neevia Personal Converter trial version бакы 2005
klassikler -> Mİr möHSÜn nəvvab 1905-1906-ci iLLƏRDƏ erməNİ-MÜSƏlman davasi azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
klassikler -> Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu abdulla şAİq arazdan turana baki – nurlan – 2004
klassikler -> Ябцлщясян ял-Мараьи мцалиcати мцнфяридя
klassikler -> KİŞVƏRİ TÜrk divani azərbayjan miLLİ elmlər akademiyasi məHƏMMƏd füzuli adına Əlyazmalar institutu
klassikler -> TƏSİr təBRİZİ TÜrkcə ŞEİRLƏRİ baki – 2011 Azərbaycan mİllİ elmlər akademİyası


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə