HƏZİNİ “HƏDİSİ-ƏRBƏİN” TƏRCÜMƏSİ



Yüklə 3.06 Mb.
səhifə2/19
tarix21.04.2017
ölçüsü3.06 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19

من کان لله فکان الله له

Çünki bu növə məratib buldı ol,

Qoymadı əldən ölüncə doğru yol.

Hər qula olsa Xudanıŋ rəhməti,

Daima Həqdən irişür ne’məti.

Hörmətinə doğru yol varanlarıŋ,

Doğru yol üstə müqim duranlarıŋ.

Doğru yoluŋ eyləgil bizə nəsib,

Müstəcab et bu duayi, ya mücib.





ƏL-HƏDİSÜS-SABE’
عنه یقول قراَت فی آخرزبور داود صلوات الله علیه ثلثین سطرا قال یاداود هل تدری ای الموَمن احب الی ان اطیل حیوته قال لاقال الذی اذاقال لااله الاالله 7

Ərbəindən bu yeddincidir səhih,

Diŋlə imdi söyləyim rövşən, sərih.

Diŋlə Möqil oğlı ol Əbdüssəməd

Bu hədis kim, andan olmışdır sənəd.

Der Vəhəb ibn Münəbbihdən əyan,

Böylə eşitdim dedi mən bu zəman.

Der Zəburiŋ axırında görmişəm.

Kim, otuz sətr anda yazılmış bəhəm.

Böylə yazılmış ki, ya Davud, sən

Heç bilürmisəŋ ki, xansı qulı mən

İstərəm ki, eyləyəm ömrin diraz?

Dedi Davud: Bilməzəm, ey karsaz.

Dedi: Ya Davud, bilgil xansı qul

Desə “la ilahə illəllah” bol.

Cümlə tüki ürpərə ol dəm anıŋ,

Titrəyə ə’zaləri dəx həm anıŋ.

Görərəm eylə kərih mövti ana,

Necə kim oğlına yavutməz ata.

Lazım olmış, leyk anıŋ ölməgi,

Ol qulıŋ bizdən yaŋaya gəlməgi.

Ta ki düşmən fitnəsindən qurtula,

Ol qulumuŋ cümlə eybi örtülə.

İstərəm qılam bir əvdə anı şad,

Bu, anıŋ qeyri ola, ol xoşnəhad.

Nemətidir bu anıŋ eyni-bəla,

İçi dolu möhnətü rəncü ina.

Bil yəqin ki, dünyəniŋ içi dolu,

Xass qullarım içün olmışdır ədu.

Övliyayi ol cəhətdən ötrü mən,

Tə’cil edüb aparurəm dünyadən.

Qurtulə ta fitnəsindən düşməniŋ,

Ta fəsad olmaya işində anıŋ.

Cənnət içində görə ne’mətləri,

Bula anda yüz ləvin rahətləri.
HEKAYƏTİ-ÜXRA
Bu hədisi dəx yenə, ey mötəbər,

İbn Malik ol Ənəs verdi xəbər.

Mustəfadən nəql qıldı ol ulu,

Der eşitdim, söylədi ol mahru.

Kim ki, “la ilah illəlah” desə,

Taqətincə anı ol mədh eyləsə,

Tökülür cürmi kibayirdən yəqin,

Ol qulıŋ dört miŋ günahı, ey əmin.


HEKAYƏTİ-ÜXRA

Bir hekayət diŋlə, imdi bu zəman,

Bu hədisiŋ ustə, ey arami-can.

İbn Abdullah ki, adı Bəkr idi,

Ravilər andan bizə böylə dedi.

Dedi ol kim, padşahlərdən biri,

Asi idi Taŋrıyə dindən bəri.

Taŋrıyı tərk eyləmişdi ol kişi,

Ruzü şəb bütlərlən olurdı işi.

Qəsdinə anıŋ müsəlmanlər nagah,

Kim qəzayə çıxdılar olub agah.

Ustinə ləşkər çəkübən vardılar,

Ləşkərin anıŋ sərasər qırdılar.

Kəndüsini çünki diri dutdilər,

Anı öldürməkdə çox fikr etdilər.

Dedilər muŋa nə növ ilən cəza,

Verəlüm bu döndügiçün əz-Xuda.

Cümlə anda fikri böylə qıldılar,

Anı bir küpüŋ içinə saldılar.

Ağzını anıŋ suvadılar rəvan,

Altına od urdılar əndər-zəman.

Çünki oduŋ issisi keçdi aŋa,

Köŋlini döndərdi bütlərdən yaŋa.

Dedi: Qurtar, ya Hübəl, mundan məni,

Səvdigümiŋ hörməti içün səni.

Dedi: Ya Üzza, məni eylə xilas,

Qılmışam qulluğ neçə il saŋa xass.

Sığıyub başıŋ silərdim toziŋi,

Şimdi gəl döndərmə məndən yüzini.

Mən saŋa munca ki taət qılmışam,

Səcdə edüb çox ibadət etmişəm.

Bu bəladən sən xilas eylə məni,

Amm içində şimdi xass eylə məni,

Hər necə kim anlara eylər nida,

Dəxi çox zəhmət verürdi od aŋa.

Gördi çünkim yoxdur anlardan ümmid,

Zari qılduğınca od olur şədid.

Çünki növmid oldı anlardan yəqin,

Dutdı yüzin suyi-Rəbbül -aləmin.

Bir uca avaz ilə qıldı nida,

Dedi ki, mən şahidəm, birdir Xuda.

Həm rəsulidir Məhəmməd Mustəfa,

Döndüm anlərdən yaŋa mən bixəfa.

Bir yağış yağdurdı anda əz-kərəm,

Ol yanan od üstinə, ey möhtərəm.

Söndürüb odı, qamu məhv eylədi,

Gör ki, şimdi Xaliq aŋa neylədi.

Yenə bir yel verdi ol dəmdə aŋa,

Anı götürdi rəvan suyi-həva.

Quş kimi gedərdi həvadə həman,

Dedi “la ilahə illəllah” əyan.

Vardı bir qövmiŋ içinə düşdi ol,

Taŋrı bilməzələr, nədir yaxud rəsul.

Nə bilürdi anlar iman-din necə,

Yaxud ayətü məzhəb-ayin necə.

Bilməz idilər nədir əcrü səvab,

Bir yemək-içmək bilür həmçün dəvab.

Gördilər çün düşdi gögdən xüm əyan,

Ağzını açub çıxardılar rəvan.

Dedilər: Kimsən, bizə doğru degil,

Bu, nə halətdir, bizə şərh eyləgil.

Vaqe olan qissəyi bir-bir dedi,

Anlara halın qamu ərz eylədi.

Padşah idim dedi, yerim filan,

Budurur qissəm, dəxi biliŋ əyan.

Çünki muni böylə gördilər bulər,

Cümləsi ol dəm müsəlman oldilər.

Çün müsəlman oldilər munlar qamu,

Bildilər kim, birdürür ol fərdi-Hu.

Hər kişiyə kim, qılursa Həqq nəzər,

Dirilür kafir, iman ilən gedər.

Bir qulinə olmasa fəzli əgər,

Qılsa ol miŋ ibadət sərbəsər,

Taətin eylər yüzinə cümlə rədd,

Ol olur əvvəl yoli üstində sədd.

Taəti mərdud olandan, ey Xuda,

Qılma bizi, fəzl qıl yövmül-cəza.

Fəzliŋ olan qullarıŋdan eyləgil,

Rəhmətiŋ xanilə bizi doyləgil.


ƏL-HƏDİSÜS-SAMİN
یجلس علی کل باب من المسجد یوم الجمعة سبعون ملکایکتبون الناس باسمایهم 8
Ey əzizim, cəm’ qılgil əqlü huş,

Gəl səkkizinci hədisi eylə guş.

Ol Əli ibn Əbi Talib yəqin,

Dedi eşitdim rəsuldən, ey əmin.

Cümə güni dedi çün bang verilə,

Məscidə ol dəm cəmaət derilə.

Bir qapusində anıŋ yetmiş mələk,

Gəlübən andə oturur, dutma şəkk.

Gözədürlər məscidə varanləri,

Adlu adilə yazarlar anləri.

Bir kişi gəlsə nəmazə, ey hümam,

Minbər üstə oturan dəmdə imam.

Olmaz ol güniŋ əcrindən qəlil,

Muni Əhməd buyurupdur böylə bil.

Oldurur əcri anıŋ kim aŋladıŋ,

Anı altıncı hədisdə diŋlədiŋ.

İki cümə arasında hər xəta

İşləsə, cümə kəffarətdir aŋa.

Çünki muni aŋladıŋ, ey mötəbər,

Diŋlə imdi verim bir dəx xəbər.

Dedi Allah: Ya məlaiklər, biliŋ,

Bu işi siz cəm’iŋiz mə’lum qılıŋ.

Yer yüzində yaraduram mən yəqin,

Bir xəlifə kim, ola anda əmin.

Pəs mələklər dedi kim, ey zülmənən,

Yer yüzində yaradırsaŋ nişə sən,

Bir güruhi kim, fəsad əhli ola?

Yer yüzində qan töküb üsyan qıla?

Biz saŋa təsbihü təhlil edərüz,

Dəxi təqdis ilə təclil edərüz.

Sən yaratma ol güruhi, ey qəni,

Biz yetərüz birləməkligə səni.

Xəşmə gəldi nagəhan ol fərdi-Rəbb,

Eylədi ol dəmdə anlarə qəzəb.

Dedi: Siz mən bildigim bilməzsiŋiz,

Söləmiŋ pəs, şimdi durun dipdiŋiz.

Pəs mələklər qorxusından ol zəman,

Yeddi kəz ərşi təvaf etdi rəvan.

Həqq-təala anlarə əmr eylədi,

Yer yüzində siz bir əv yapıŋ dedi.

Adəmiŋ oğlanları qılsa xəta,

Yeddi kərrə ol təvaf etsün aŋa.

Cürmini əfv eyləyəm ta anlarıŋ,

Çizginüb ana təvaf edənləriŋ.

Pəs Xudanıŋ buyruğıni dutdılar,

Yer yüzində Kəbə bünyad etdilər.

Çün nübüvvət Nuhə yetdi, ey ulu,

Dutmış idi aləmi kafir qamu.

Nuh Həqdən dilədi, qopdı tufan,

Həqq götürdi anı suyi-asiman.

Vardı dördünci gögə, qıldı qərar,

Ol məkanda dur dedi Pərvərdigar.

Beytül-mə’mur oldı pəs adı anıŋ,

Adına layiq bu bünyadı anıŋ.

Həqq yaratdı bir minarə ol zəman,

Beytül-məmurun yanında, ey cəvan.

Ol minarəniŋ uzunlığı yəqin,

Beş yüz illik yoldur, bilgil həmin.

Çünki muni bildin, imdi diŋlə sən,

Köŋliŋi cəm’ eylə, yaxşı aŋlə sən.

Çünki cümə güni ola, Cəbrail

Ol minarə üstə çıxar, bəllü bil.

Bir uca avaz ilə oxur əzan,

Cəm’ olur anda məlaik ol zəman.

Minbəriŋ üstinə İsrafil enə,

Pəs çıxub xütbə oxur dönə-dönə.

Həm Mikail olur anlarə imam.

Pəs sələvatə durub eylərlər qiyam.

Çün nəmazdən kim olur anlar fərağ,

Diŋlə imdi kim, nə derlər, dut qulağ.

Ol zəmandə Cəbrail eylər xitab,

Pəs der kim, nədir əcrü səvab.

Bu əzandən hasil oldısa maŋa,

Mən bağışladım bəeşqi-Mustəfa,

Yer yüzində oxuyanlərə əzan.

Pəs yenə sən diŋlə imdi bu zəman.

Söylər İsrafil xütbəlixdən maŋa,

Hasil olsa nə qədər fəzlü əta.

Yer yüzindəki xətiblərə qamu,

Dedigim bağışladım mən, ey ulu.

Pəs Mikail der imamətdən Xuda

Nə qədər əcrü əta yazar maŋa.

Cümə günində olanlarə imam

Der bağışladım olarə vəssəlam.

Pəs der cümlə məlaik basəvab,

Nə qədər bu cümədən əcrü səvab.

Bizə hasil olsa, biliŋ bu zəman,

Biz qamu bağışlaruz anı əyan.

Cümə güni kim imam ilə bilə,

Ol gəlüb cümə namazı qıla,

Uşbu dedügim qamu əcrü səvab,

Diŋlədügüŋ bu sual ilə cəvab,

Uş Məhəmməd ümmətiniŋdir qamu,

Qeyrinə yoxdur nəsib, bil, ey əmu.

Şükr dərgahıŋa kim, ey dadgər,

Bizi qıldıŋ ümməti-xüyrül-bəşər.

Ol məlaik hörmətinə, ya İlah,

Qılma məhşərdə bizi sən rusiyah.



ƏL-HƏDİSÜT-TASE’
یقول الله یاابن آدم استحی منی عند معصیتک وانااستحی منک یوم العرض الا کبرانی فلااعذبک یاابن آدم تب الی اکرمک کرامة الانبیاء يا ابن آدم لا تحول قلبک عنی فانک ان حولت قلبک عنی آخذلک فلا انصرک یاابن آدم لو لقیتنی یوم القیمة ومعک حسنات مثل اهل الارض لم اقبل منک حتی تصدقنی بوعدی ووعیدی یاابن آدم انی اناالرزاق وانت المرزوق وتعلم انی اوفیک رزقک فلا تترک طاعتی بسبب الرزق فانک ان ترکت طاعتی بسبب رزقک اوجبت علیک عقوبتی یاابن آدم احفظ علی هذه الخمس الخصال ولک الجنة الخبر بتمامه 9

Bu doquzuncı hədisi eşq ilə,

Diŋlər isəŋ mən gətürrəm dilə.

Kim Məaz ibn Cəbəl, ey əhli-dil,

Nəql qıldı Mustəfadən bəllü bil.

Dedi kim, dedi rəsuli-bimisal,

Deyər ol qəffarü həyyü layəzal.

Kim, ey Adəm oğlı, qıl məndən həya.

Tərk edüb üsyanı, gəl məndən yaŋa,

Mən utanurəm saŋa yövmül-hesab,

Oda yandurub verrəm dürlü əzab.

Tövbə qıl, ya Adəm oğlı, sən bu dəm,

Ənbiyatək ta kəramətlər verəm.

Ya bəni-Adəm,, saŋa derəm əyan,

Qəlbiŋi döndərmə məndən bir zəman.

Döndərürsən qəlbiŋi məndən əgər,

Qılməzəm nüsrət saŋa, eşit xəbər.

Ya bəni-Adəm, əgər məhşər güni

Həzrətimə sən gələndə bil muni,

Yer-gög əhliniŋ səvabi sərbəsər,

Gər səninlə bilə olsa, ey bəşər.

Gər maŋa inanmasaŋ kim, mən saŋa

Rizqiŋi hər dəm verürəm basəfa.

Sən səni mərzuq, həm raziq məni,

Gər yəqin bilməz olursəŋ, ey dəni.

Bilməsəŋ kim, yeni olduqca günüŋ

Rizqiŋi yeŋi qılurəm mən sənüŋ.

Bilməsəŋ “yövmən cədid, rizqən cədid”,

Bilməsəŋ kim, məndədir rizqə kilıd.

Ol səniŋ əcrü səvabın, bilmiş ol,

Birisini eyləmən səndən qəbul.

Tərk qılma taətimni, rizq içün

Rizqiŋi irişdürürəm günbəgün.

Rizqiŋ içün taətim tərk eyləsəŋ,

Beliŋi dünya içün bərk eyləsən,

Vacib olur eyləyəm saŋa əzab,

Oda yandurub qılam dürlü iqab.

Ya bəni-Adəm, bu beş xasiyyəti

Saxlar olsaŋ, tez bulasaŋ cənnəti.

Cənnətimni sizə ərzani qılam,

Həm behiştiŋ sizi sultani qılam.

Həqq-təala qullarə tədib edər,

Taətinə qulları tərğib edər.

Sən, əya mömin, yemə qəm rizq içün,

Rizqiŋi irişdürür Həqq günbəgün.

Rizqiŋ içün tərk qılma taəti,

Ta saŋa ola Xudanıŋ rəhməti.

Kim, buyurmışdır Xudayi-Kirdigar,

Ol kəlami içrə muni aşkar.

Yer yüzində hər nə ki var canəvər,

Rizqi Həqq üstindədir, ey mö’təbər:

و مامن دابة فی الارض الا علی الله رزقها


HEKAYƏTİ-ÜXRA
Eylə kim gəlmiş xəbərdə, ey ulu,

Xaliqü Pərvərdigarü fərdi-Hu.

Bir yaşıl quş yaradupdur dər-həva,

Guş qılgil vəsfini edəm saŋa.

Arxasində bir cida nisbətlü şey,

Yaradupdur ol qədimü fərdi-həyy.

Bir anıŋ tək yenə qarnında dəxi,

Yaradupdur, sən eşitgil, ya əxi.

Həm yaratmışdur yenə Pərvərdigar,

Bir balığ nisbətlü nəsnə aşikar.

Bəhr içində qutidür anıŋ səmək.

Yəni kim, verdi aŋa balığ yemək.

Arasına dişiniŋ balığ əti

Girübəni incidür anı qatı.

Dişlərinə çünki ət zəhmət verür,

İncidür çox-çox, aŋa möhnət verür.

Çıxarur başını dəryadən rəvan,

Ağzını acub durar ol bir zəman.

Ol yaşıl quş ol zəman gögdən enər,

Pəs gəlür anıŋ dəhaninə qonər.

Ol nəhəngiŋ ağzına ol dəm girər,

Ətləri dişi arasında görər.

Ol əti dişi arasından qamu

Çıxarubən yeyər anı, ey nikxu.

Əngəginə dayanur iki cida,

Çeynəyüb qoymaz ki, ol quş yuda.

Dişlərini arıdur anıŋ təmam,

Uçubən gedər həvayə şadkam.

Qayıdur balıq yerinə həm yenə,

Qıl təəccüb Taŋrınıŋ təqdirinə.

Rizqini quşıŋ balıq dişindən ol,

Yaradupdur, yetürər hər dəmdə bol.

Rahətinə balığıŋ ol fərdi-Rəbb,

Eyləmişdir yenə ol quşi səbəb.

Bir-birisinə səbəbdür ol iki,

Hikməti çox Xaliqiŋ munuŋ təki.

Xansı birini gətürə qul dilə?

Pəs gərək kim, hər zəman şükrin qılə.

Çün yetürür rizqiŋi hər dəm Xuda,

Assısı yox qəmü təşvişiŋ saŋa.


HEKAYƏTИ-ÜXRA
Bir hekayət diŋlə şimdi bu məhəl,

Bu hədisiŋ üstə gəlmişdir məsəl.

Gör ki, İbrahim Ədhəm neylədi,

Təxtü taci necəsi tərk eylədi.

Tövbəsinə gör ki, nə düşdi səbəb,

Diŋləyübən bu sözi qılgil əcəb.

Ləşkərini cəm’ edüb bir gün təmam,

Avə çıxmışdı məgər kim ol hümam.

Düşdi bir yerdə rəvani ol əziz,

Süfrə açıldı ögində tez-tez.

Əl uzatdı, ta ki ol yeyə təam,

Diŋlə imdi qissəsini, ey hümam.

Bir qürab endi həvadən dər-zəman,

Süfrədən bir ətməgi qapdı rəvan.

Götürüb uçdi rəvan suyi-həva,

Gördi İbrahim anı, qaldı taŋa.

Durdı ol dəm atına oldı səvar,

Ol quşiŋ ardınca getdi bərqvar.

Gözlədi ol quşi anda ol qədər,

Çıxdı ol bir dağ başına məgər.

Qayib oldı orada çün ol qürab,

Sürdi ardınca rəvan, edüb şitab.

Çıxdı İbrahim ol dağ üstinə,

Görmək istərdi qürabi dəstinə.

Dağə çıxdı, dört yaŋə qıldı nəzər,

Baxubən çünki qaranlusin görər.

Çünki gördi, qəmçi urdı atına,

Ta ki yaxun gəldi anıŋ qatına.

Uçdi quş, getdi həvayə dər-zəman,

Gördi İbrahim yerində bir cəvan.

Bağlamışlar əlin-ayağın anıŋ,

Gördi İbrahim çün ol çağın anıŋ.

Arxası üstə buraxmışlar anı,

Gördi sultan çün anı, yandı canı.

Atdan endi, bəndini rəf’ eylədi,

Ol bəlalərni rəvan dəf’ eylədi.

Ol kişiniŋ halını qıldı sual,

Dedi sirriŋi əyan et, noldı hal?

Bu nə halətdir ki, uğramış saŋa,

Bilim halın, bəyan eylə maŋa.

Ol kişi dedi aŋa ki, diŋləgil,

Halımı təqrir edəyim aŋləgil.

Tacir idim,-dedi, ey şahi-cəhan,

Üstümə gəldi hərami nagəhan.

Qamu əsbabımı yəğma qıldılar,

Məni mundə bağlayubən saldılar.

Yeddi gündür mundəyəm mən, ey ulu,

Budur əhvalım, eşit, ey nikxu.

Ol qürab hər gündə bir ətmək maŋa,

Alubən gəlür, maŋa eylər qida.

Oturur köksümüŋ üstə dər-zəman,

Anı qıynağı ilən doğrar rəvan.

Löqmə-löqmə ağzıma verür anı,

Yeddi gündür böylə saxlar ol məni.

Gör ki, bu viranədə ol dadgər

Rizqimi kəsməz mənim, ey mö’təbər.

Gördi İbrahim çün ol halı əyan,

Tövbə qıldı, Həqqə döndi dər-zəman.

Düşdi atından çıxardı rəxtini,

Tərk qıldı cümlə tacü təxtini.

Qullarını cümlə azad eylədi,

Üqba içün özinə zad eylədi.

Vəqf qıldı cümlə əmlakin təmam,

Gəncini bəxş eylədi baxassü amm.

Bir əba qıldı cəhandə ixtiyar,

Bir əsa aldı əlinə şəhriyar.

Kəbəyi arzu qılub düşdi yola,

Dəxi rəğbət qılmadı altun-pula.

Quti-yövmi almadı özinə zad

Xoş təvəkkül qıldı Həqqə e’tiqad.

Bir gün ac qoymadı anı ol Xuda,

Kəbəyi qıldı təvaf ol barha.

Qıldı Allahə təvəkkül ol hümam,

Dünyadən ol hal ilə keçdi təmam.

Eylə tərk etdügi içün ol qəni,

Övliyanıŋ sərvəri etdi anı.

Ya İlahi, lütfiŋ ilə qıl nəzər,

Qullarınıŋ halına, ey dadgər.

Sən olardan bizi məhrum eyləmə,

Dünyəvü üqbadə məzmum eyləmə.

Bizə fəth eylə qənaət qapusin

Köŋlümizə ruzi qıl elmül-yəqin.





ƏL-HƏDİSÜL-AŞİR
یقول یاقوم اطلبوا الجنة بجهدکم و اهربوا من النار بجهد کم فان الجنة لا ینام طالبها وان النار لا ینام هاربها وان الجنه محفوفه بالمکاره وان النار محفوفه باللذات والشهوات فلا تلهینکم عن الآخرة 10
Bu hədisi-aşirinci oldı pəs,

İstimainə munun qılgil həvəs.

Nəql edüpdür muni Kəlib ibn Hüzəm,

Guş qılgil, qalmaya köŋliŋdə qəm.

Der eşitdim kim, Məhəmməd Mustəfa,

Dedi ol bədrüd-düca, xeyrül-vəra.

Ya qövm, siz cənnəti eyliŋ tələb,

Cəhd edüb çox-çox çəküb rəncü təəb.

Qaçıŋız həm cəhd edüb siz nardən,

Qurtuləsiz daŋla ahü zardən.

Hər kişi kim, cənnəti arzu qılur,

Gözlərinə ol xaçan uyxu alur?!

Kim cəhənnəmdən qaçar, ey niknam,

Pəs aŋa olmax gərək uyxu həram.

Dedi ki, cənnət nihan olmış yəqin,

Möhnətü zəhmət içində, bil həmin.

Həm nihan olmuşdurur, -dedi,-səqər,

Şəhvətü ləzzət içində, ey püsər.

Olmasun məğrur olubən şəhvətə,

Aldanub mayil olasız ləzzətə.

Şəhvət arzuzi sizə mane olur,

Axirətdə ol sizi məhrum qılur.




HƏDİSİ-ÜXRA
Bu hədisi böylə dedi Bu Səid,

Der eşitdim Mustəfadən ol səid.

Böylə dedi ol şəfiül-müznibin,

Həqq həbibi məhbiti-Ruhüləmin.

Ol zəman ki, cənnət əhli cənnətə

Girübən irişə dürlü ne’mətə,

Çağıra ol dəm münadilər əyan,

Cənnət əhlinə deyələr ol zəman.

Aydalar: Vardur siziŋçün bir həyat,

Görməyəsiz dəxi sayruluq, məmat.

Bir igitlik verə sizə padşah,

Pir oluban, olmayasız həm təbah.

Sizə bir ne’mət verübdür ol Xuda,

Olmayasız dəxi hərgiz binəva.

Gər muni sən bilmək istərsən yəqin,

İstəgil fürqani-Rəbbülaləmin:



و نودوا ان تلکم الجنة اور ثتمتوها بما کنتم تعملون
ƏL-HƏDİSİ-ÜXRA
Bu hədisi dəx Müğeyrə söylədi,

Mustəfadən ol muni nəql eylədi.

Der münacat etdi ol Musayi-kəlim,

Dedi kim, maŋa xəbər ver, ey kərim.

Cənnətə axir girən, ey padşah,

Nə qədər bulur məratib, ya İlah.

Dedi ki, sən diŋlə, ya Musa, əyan,

Çünki sorduŋ, edəyim saŋa bəyan.

Əhli-imanı cəhənnəmdən qamu

Kim, çıxaram, qalmaya kiçi-ulu.

Od içində zərrə imanlusini,

Mən çıxaram, qoymayam qamusini.

Leyk bir kişi qala anda həman,

Çıxaram öz rəhmətimlə ol zəman.

Cənnətiŋ qapusinə çünkim gələ,

Girməgə yer bulmaya, aciz qalə.

Ol qula aydam ki, girgil cənnətə,

Qərq olgil anda dürlü ne’mətə.

Ayda kim, necə girim, ey padşah,

Kim, saŋa qamu əyandır, ya İlah.

Özinə hər kişi yer qılmış qərar,

Hər kəs etmiş mənzilini ixtiyar.

Girməgə yer qalmamış dəxi maŋa,

Sən bilürsən baqisini, ey Xuda.

Mən deyim razi olurmısaŋ aŋa?

Yer verəm mən cənnət içində saŋa.

İki sultanıŋ yerini dünyədə

Kim, səniŋçün verəm, ey matəmzədə.

Ayda kim, mən raziyəm, ey zülcəlal,

Rəhm edüb hər nə verürsəŋ bu məcal.

Pəs deyəm ki, cənnətə gir bu zəman,

Yeriniŋ miqdarını bilgil əyan.

Ol qədər kim, və’də qılam mən saŋa,

İki ol miqdar edəm şimdi əta.

Pəs aŋa Həqq verə dört sultan yerin,

Kim nə miqdar ola, bilgil hər birin.

Çün Xorasanü İraq ola təmam,

Həm verə mülkincə dəxi Misrü Şam.

Axirinə böylə ə’nam edicək,

Həqq aŋa bu növə ikram edicək,

Fikr qıl, əvvəl girənlər cənnətə

Ol irişür necə dürlü ne’mətə?

Cənnətiŋ çoxdur sifati, bil yəqin

Söyləmək olmaz anıŋ miŋdən birin.


SİFƏTİ-CƏHƏNNƏM
Şimdi layiq budurur, ey mötəbər,

Söyləyəm bu dəm cəhənnəmdən xəbər.

İstima’ eylə ikisin dəx, ə yar,

İstəgil, xansın qılursaŋ ixtiyar.

Ol Ənəs kim İbn Malik dedilər.

Bizə andan böylə irişdi xəbər.

Dedi bu ayət enəndə Mustəfa

Qatı-qatı ağladı ol Muctəba.

Həqq,- dedi,- damuyə və’də eylədi,

Dolduraram mən sizi andən,-dedi.

Ağlar idi Mustəfa, əshabi həm,

Cümləsiniŋ köŋli idi pürələm.

Gərçi əshab ağlar idi zar-zar,

Leyk bilməzlərdi hali aşkar

Kim, nə ayət endiribdür Cəbrail,

Ağlaşurlardı olub heyran-zəlil.

Edəməzdi kimsənə hali sual,

Otururlardı qamu köŋli məlal.

Adətiydi Mustəfanıŋ, ey ulu,

Xatiri olan məhəldə qayğulu,

Fatiməni göricək olurdı şad,

Olur idi xatiri qəmdən azad.

Durdi, getdi Əbdürrəhmən bin Övf,

Fatiməni qıla bu işdən vüquf.

Bir rəvayət Ömərdir dedilər,

Böylədir bəzi rəvayəti-mö’təbər.

Vardı, xoş ikram ilə verdi səlam,

Fatimə aldı səlamını təmam.

Fatimə dedi ki, kimsən, ya bəşər,

Əbdürrəhmənəm,- deyüb verdi xəbər.

Dedi: Mundə nişə gəldiŋ, söyləgil,

Hacətiŋi sən maŋa ərz eyləgil.

Əbdürrəhmən dedi: Ya fəxrün-nisa,

Bilməzəm mən kim, nə duydı Mustəfa?

Bilməzəm nə endürübdür Cəbrail?

Ağlayub göz yaşını eylər səbil.

Fatimə aydır: Gerü dur bu zəman,

Əgnimə rəxtim alayım, ey cəvan.

Ta rəsuliŋ xizmətinə varayım,

Anıŋ əhvalını bir-bir sorayım.

Fatimə çün geydi rəxtin ol zəman,

Nə idi rəxti, eşit qılım bəyan.

Əski şəlmə parəsiydi köŋləgi,

Geydi anı ol xatunlarıŋ bəgi.

Xurma yaprağından ol fəxrün-nisa,

On iki yerdə yamamışdı aŋa.

Əbdürrəhmən gördi bu haldə anı,

Ah qıldı, dərd ilə yandı canı.

Pəs əl urdı ol mübarək başına,

Qərq qıldı çeşmini göz yaşına.

Dedi: Vaveyla, dəriğa, ah-ah,

Dərd ilən halım mənim oldı təbah.

Qeysərü kəsra geyər diba, hərir,

Bu, necə halətdürür, ya dəstgir?!

Mustəfa fərzəndinə, ey zülmənən,

Əski şəlmədən verürsəŋ pirəhən?

On iki yerdə yəma urmış aŋa,

Xurma yaprağından ol fəxrün-nisa.

Çün rəsuliŋ qatda gəldi Fatimə,

Gördi düşmiş Mustəfa qatı qəmə.

Fatimə dedi ki, ya xeyrül-bəşər,

Əbdürrəhmən rəxtimi əcəb deyər.

Ol Xudanıŋ həqqi içün, ya ata,

Kim, səni qıldı cəhanə müqtəda.

Vardurur əvmizdə beş ildir yəqin,

Bil əyan, bir qoç dərisi, ey əmin.

Yem yeyər üstə dəvəmiz gündüzin,

Döşəgimiz gecə dəx oldur həmin.

Yasduğumız bir dəridür həmçinan,

Xurma yaprağıdur içində əyan.

Mustəfa dedi ki, dinmə, ya Ömər,

Fatimə içün qəm yemə, ey mö’təbər.

Etmiş ola Həqq anıŋ şayəd yerin,

Cənnət içrə bagüruhi-sabiqin.

Fatimə gəldi, oturdı ol zəman,

Dedi: Ey Taŋrı həbibi, mehriban.

Nişə böylə ağladıŋ, qatı-qatı?

Bizə mə’lum eyləgil bu hikməti.

Mustəfa dedi aŋa: Ey düxtərim,

Çeşmimiŋ nurivü həm nikəxtərim.

Cəbrail ayət gətürdi bu zəman,

Ol cəhənnəm vəsfini qıldı bəyan

Der ki, damunuŋ yeddi qapusi var,

Hər biriniŋdür əzabı səd həzar.

Dedi Zəhrə: Ya nəbi, sən bu zəman,

Bir qapusi vəsfini eylə bəyan.

Mustəfa dedi ki, bir dəm diŋləgil,

Söyləyim, dutgil qulağıŋ, aŋləgil.

Gör ki, nə vardur, saŋa edim bəyan,

Anıŋ yuxaru qapusında bil əyan.

Var ulu dağlar ki, oddandur qamu,

Sanı yetmiş miŋdürür, ey mahru.

Dəxi yetmiş miŋ dərə oddan yəqin,

Yenə hər dağda vardır səhmgin.

Hər dərə içində yetmiş miŋ dəxi

Şəhr vardır cümlə oddan, ey əxi.

Vardurur hər şəhr içində biqüsur,

Yenə yetmiş miŋ dəxi köşkü qusur.

Vardurur hər qəsr içində, bigüman,

Yenə yetmiş miŋ dəxi oddan əyan.

Vardurur anda bilgil, ya əxi,

Nardən sənduq yetmiş miŋ dəxi.

Var hər sənduq içində bihesab,

Dəxi yetmiş miŋ dəxi oddan əzab.

Hər birisi biri-birindən bətər,

Budurur vəsfi, eşitdiŋ müxtəsər.

Fatimə muni eşitdi dəstinə,

Ah qıldı, düşdi yüzi istinə.

Dedi: Vaveyla aŋa kim, ey rəhim,

Ola anıŋ məskəni nari-cəhim.

Çün cəhənnəm vəsfin eşitdi Ömər,

Ah qıldı yaxubən canü cigər.

Dedi: Nolaydı məni, ey padşah,

Kaş ki bir qoç etmiş idiŋ, ya İlah,

Zibh edübən, ta yeyələrdi məni,

Dağdalardı cümlə ə’zam varini.

Doğmamış olsam noləydi anədən,

Gəlməmiş olsam nolə dünyayə mən.

Ya məni noləydi yemişdi səba,

Qılmayaydım nar zikrin istima’.

Çıxdı Salman, ol zəman aydır maŋa

Zari qılub, eyləyüb vaveyla va.

Ağlayu getdi rəvan suyi-bəqi’,

Qıldı zari anda basövti-rəfi’.

Zari qılur, seyr edər əndər qübur,

Mən nə qılam der idi yövmün-nüşur.

Der: Yüküm ağırdurur, mənzil irağ,

Ol səbəbdən vardurur canımda dağ.

Mənzilim uzağ, azuğəm çün qəlil,

Vay əgər daŋla öləm xurü xəcil.

Var yolumda dürlü-dürlü üqdələr,

Nola halım bilməzəm əndər-səqər.

Böylə deyüb ağlar idi zarü zar,

Gözlərindən yaş tökərdi bişümar.

Ol bu halətdə idi, irdi Bilal,

Dedi: Ya Salman, xəbər ver, noldı hal?

Kim, səni qayğulu gördüm bu zəman,

Munca neçündür, degil ahü fəğan.

Dedi: Vaveyla mənimçün, ya Bilal,

Həm səniŋçün dəxi yenə bu məcal.

Mustəfa verdi cəhənnəmdən xəbər

Kim, anı eşitməsün hərgiz bəşər.

Munda geydügüŋ donlardurur kətan,

Daŋla kim, nari-səqər olur əyan.

Ya Bilal, oddan olursa xəl’ətim,

Nolasıdır, bilməzəm ol halətim.

Dedi ki, veylün maŋavü həm saŋa,

Dut qulağıŋ, ya Bilal, məndin yaŋa.

Gecələrdə xoş-fərağət naz ilə,

Yaturuz döşəkdə yüz miŋ saz ilə,

Övrət ilən xoş müvafiq olubən.

Xoş yaturuz qol boyına salubən.

Daŋla şeytan ilə məqrun oluruz,

Oddan əğlal ilə məğbun oluruz.

Gər olursa suyimiz mai-həmim,

Yeygümiz zəqqumü mavamiz həcim.

Çün eşitdi bu sözi ol dəm Bilal,

Zari qıldı ol dəxi dutdı məlal.

Böylə anlar qılıcaq xövfü xətər,

Sən, əya miskin, özüŋə qıl nəzər.

Fikr qılgil sən ki, əhvalıŋ nədir?!

Gör Xudayə layiq ə’malıŋ nədir?!

Böylə keçərdi olar leylü nəhar,

Sən yatursəŋ xoş-fərağət, xacəvar.

Ya İlahi, fe’limizə baxməgil,

Sən bizi damu odına yaxməgil.

Lütfiŋ ilə qıl nəzər, ey padşah,

Xəşmiŋ odilən bizi qılma təbah.


HEKAYƏTİ-ÜXRA
Bir hekayət gəldi, ey cani-pədər,

Bu hədisiŋ üstinə xoş-mötəbər,

Dedi Mənsur ibn Əmmar, ey əmin,

Necə oldı, söyləyim keyfiyyətin.

Həccə gedərdim dedi mən bir zəman,

Kufəyə irişdi yolum nagəhan.

Kufədə dedi nəgahin bir gecə,

Bir işim düşdi, eşitgil, ey xacə.

Gecədə yoluma gedərkən nagah,

Bir avaz oldı əyan olgil agah.

Çün qulağ urdum, mən anı diŋlədim,

Həm nə dedügini anıŋ aŋlədim.

İzzətin həqqi,- dedi,- ey padşah,

Gərçi qıldım həzrətində çox günah,

Ol günah etməkdə məqsudim yəqin,

Bu dəgüldi, ya İlahülaləmin.

Kim, səniŋ əmriŋə mən idim xilaf,

Urmaz idim m’əsiyyətdə dürlü laf.

Mə’siyyət kim, işlər idim, ey qəni,

Bilür idim həm günah olduğini.

Bir xətadurur, vəlikən, ey Xuda,

Ariz oldı nəfsim ucından maŋa.

Əfvüŋə məğrur olub, ey pürkərəm,

Həm dəxi basdım bu yola mən qədəm.

Həm şəfaət dəx maŋa oldı müin

Kim, məasi işlərə oldum qərin.

Şimdi fəzliŋdən, umaram, ey Çələb,

Etməyəsən maŋa qəhr ilə qəzəb.

Eyləyəsən bu mənim üzrim qəbul,

Qılməyəsən sən məni narə vüsul.

Lütfü fəzliŋ olmasa, ey padşah,

Kim, mənim halım qatı olur təbah.

Böylə dedi, ağlayub, zari qılub,

Tökdi göz yaşın rəvan, suçin bilüb.

Böylə dedi, qatı-qatı ağladı,

Ahlar qıldı ki, bağrın dağladı.

Həqq kəlamində bir ayət oxıdım,

Ol cəhənnəm vəsfi idi kim, dedim:



Каталог: pdf -> klassikler
klassikler -> Bİz kiMİK?” (məqalələr) Bakı – Nurlan 2004 yusif vəZİR ÇƏMƏNZƏMİNLİ
klassikler -> MƏnaziLÜs-saliKİn azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu axund haci ağAMİRZƏ ƏBDÜLKƏRİm ağa badikubi
klassikler -> Marağali məHƏMMƏDHƏSƏn xan etimadüSSƏLTƏNƏ xeyrati-hesanbaki – 2009 azərbayjan miLLİ elmlər akademiyasi
klassikler -> Sadiq bəY ƏFŞar şEİRLƏr baki 2010
klassikler -> Created by Neevia Personal Converter trial version бакы 2005
klassikler -> Mİr möHSÜn nəvvab 1905-1906-ci iLLƏRDƏ erməNİ-MÜSƏlman davasi azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
klassikler -> Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu abdulla şAİq arazdan turana baki – nurlan – 2004
klassikler -> Ябцлщясян ял-Мараьи мцалиcати мцнфяридя
klassikler -> KİŞVƏRİ TÜrk divani azərbayjan miLLİ elmlər akademiyasi məHƏMMƏd füzuli adına Əlyazmalar institutu
klassikler -> TƏSİr təBRİZİ TÜrkcə ŞEİRLƏRİ baki – 2011 Azərbaycan mİllİ elmlər akademİyası


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə