Mundarija: kirish i-bob. Yangi davrda jismoniy tarbiya


Fransuzlar gimnastika tizimi



Yüklə 196 Kb.
səhifə5/16
tarix12.04.2023
ölçüsü196 Kb.
#96658
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16
Yangi va eng yangi davrlarda chet mamlakatlarda jismoniy tarbiya kurs ishi

Fransuzlar gimnastika tizimi. Fransiyadagi inqilobiy ozodlik urushlari yoshlarning harbiy ishga ommaviy ravishda qiziqishi va yoshlar komandalarining vujudga kelishiga (1771) imkon berdi. Napoleon davrida yoshlar komandalari maktab batalonlariga aylantirilib, hukumat tomonidan quvvatlangan.
Mamlakatda gimnastika joriy qilish polkovnik Fransisko Amorosga (1770-1848) yuklatildi. U 1819 yilda normal fuqaro va harbiy gimnastika maktabini tashkil qildi. Uning «Jismoniy, gimnastika va ahloqiy tarbiyaga doir qo’llanma» (1830) kitobi barcha maktablarga joriy etildi.
Dvoryanlar doirasida qilichbozlik keng rivojlandi. XIX asr o’rtalarida velosiped sporti, golf, kriket, Laun-Tennis, ov, kamondan, to’pponcha va miltiqdan o’q otish turlariga e’tibor kuchaydi.
«Sokol» gimnastika tizimi. Chexiyada, so’ngra esa Avstro-Vangriyaning slavyan xalqlari o’rtasida XIX asrning 60-yillarida «Sokol» (Lochin) gimnastika harakati vujudga keldi. Chex burjuaziyasining nemis burjuaziyasi tomonidan siqib qo’yilishi sababli, ular o’z milliy ozodligiga intilib, «Sokol» harakatini yaratdilar. Bu yoshlarning «Sokol» jamiyati tuzilishiga olib keldi. 1871 yilda chexiyada 130 ta «Sokol» jamiyati mavjud bo’lgan. Jamiyatda chex jismoniy tarbiyasining milliy tizimi tarkib topib, ayrim jixatlari nemis gimnastikasiga o’xshagan. Tizimda mashqlarning gavdaga ta’siri emas, balki bajariladigan harakatlarga ko’proq e’tibor berilgan. Keyinchalik gimnastika mashqlarining odam sog’ligiga va uning irodasiga bo’lgan ta’sirini e’tirof etib, kitoblar yozishgan. Lekin ularda o’qitish usullari o’z ifodasini topmadi. Shunday bo’lsada, bu nemislar gimnastikasiga nisbatan ancha boy va uslubiy jihatdan ancha mukammal bo’lgan. E’tiborli tomoni shundaki, o’qituvchilar ba’zi mashqlarni o’n martalab takrorlash o’rniga murakkab mashqlar majmuini (kompleks) bajartirish yo’llariga o’tdilar.
Chexlar saf mashqlari va kiyimlarga juda katta e’tibor berishgan. Gavda va oyoqlarning nozik, aniq va tashqi ko’rinishi go’zal harakatlarigina amalda qo’llanilgan. Gimnastikani juda ham ziynatli qilish uchun har xil buyumlardan: tayoqlar, sharflar, qadimiy qurol turlari nayzalar, qalqonlar va h.k.dan foydalanishgan.
Turnik, qo’sh cho’plar (brusya), konda bajariladigan mashqlar, shuningdek, erkin mashqlar musiqa jo’rligida bajarilib, turli buyumlar yordamida ijro etiladigan mashqlar, piramidalar, akrobatika mashqlari sinchiklab ishlab chiqilgan. Ular qo’yidagi to’rt guruhga ajratilgan.

  1. Asboblarsiz bajariladigan mashqlar – erkin mashqlar va h.k.

  2. Asboblarda bajariladigan mashqlar – buyumlar bilan va asboblar ustida bajariladigan mashqlar.

  3. Guruh bo’lib bajariladigan mashqlar – piramidalar, o’yinlar.

  4. Harbiy mashqlar – qilichbozlik, kurash, mushtlashish (boks) mashqlari.

«Sokol» gimnastikasining asosiy muallifi, mashqlarning asosiy texnikasi va usullarini ishlab chiqqan kishi estetika professori Miroslav Tirsh (1832-1884) edi.
Shunday qilib, yangi davrda gimnastikaning pedagogik, uslubiyat va tashkiliy asoslari yuzaga keldi hamda rivoj topdi.

Yüklə 196 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin