T una b ulgar t ürkleriNİN


Ünlüler  No  Bulgar Türkçesi  Çuvaş Türkçesi  Türkçe



Yüklə 1,54 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə8/19
tarix02.01.2022
ölçüsü1,54 Mb.
#41977
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   19
10-cev-mudrak-s

Ünlüler 

No  Bulgar Türkçesi  Çuvaş Türkçesi  Türkçe 

En Eski Türkçe 



*e 



ӡ

́i- 



śi- 

je- 


*je- 

ɨ 



i(=ẹ) 

e/ẹ 


*ẹ 



ə 

*i 



e-, -o, ɨ- 

ə/ъ 

ɨ 

*ɨ 



əʷ 



ü 

*ü 


ъʷ 



*u 


-o- 



 

*ȫ 




*o 


10 

*u 



a (Tuv. ɨ) 

*aʷ 



160  | 

O .  A .   Mud ra k    /   G a z i  T ü rk i y a t ,  G üz  2 0 1 4 / 1 5 : 1 5 5 - 1 7 4  

 

Başa gelmeyen ünlüler 



No 

Bulgar 

Türkçesi 

Çuvaş 

Türkçesi  Türkçe 

En  Eski 

Türkçe 

11 


-e/-či, -Si 

ə/ъ 


-I 

*-I 


12 

-e 


-ə 

-ü 


*-ü 

13 


-u- 

ъ 



*-u 

14 




*-a 

15 


-in 

-in 


-VjIn 

* -VjIn 


Ünsüzler 

No 

Bulgar 

Türkçesi 

Çuvaş 

Türkçesi  Türkçe 

En  Eski 

Türkçe 

16 


ӡ

́- 


ś- 

j/ӡ


̌- 

*j- 


17 

-ć- 


-ź- 

-š- 


*-łč- 

18 


či 

čə 


čI 

*čI 


19 

či 


čə 

tI 


*tI 

20 


si 

šъ 


sI 

*sI 


Bu  karşılaştırmaya  bakılırsa  Bulgar  Türkçesi,  Çuvaş  Türkçesine  çok  yakındır  ve 

sadece Çuvaş Türkçesine özgü ses gelişimlerine sahiptir: No 1, 2, 3, 4, 5 (“gün” keli-

mesinde leksik alternatif *ü ~ *ö), 10, 15, 17-20. Bazı durumlarda fonetik değişiklikler 

tespit edilmiştir: *sr > *str, *-i, *-ɨ, *-ü > -e. Burada *aʷ, *o, *-u- > u geçişi, sadece imlâda 

olabilir ve spesifik tarihi bir gelişimi olmayabilir (karşılaştırınız: Run yazısında o ~ u, 

ö  ~  ü  çiftlerindeki  durum;  Uygur, Mani  ve  Arap  yazılarında  olduğu  gibi).  Eğer  bu, 

sadece Bulgarların kullandığı bir imlâ düzeni ise, bu durum aynı şekilde Runik yazı-

ya  geçme  geleneğine  de  işaret  etmektedir.  Demek  ki,  aynı  dönemde  Türkçe  Runik 

işaretlerinin  başka  işlevleri  de  vardı.  O  zamanlarda  ünlü  uyumu,  görünüşe  göre 

vardı; ancak imlâya tam yansımamıştı. 

Sınırlı  malzemeye  rağmen  Bulgar  Türkçesinin  Grek  harflerle  yazım  kurallarının 

çok  iyi  verildiğini  görebiliyoruz  (karşılaştırınız: 

  ligatürlerin  kullanımı  ve 

sistematik  olarak 

  harflerinin  çıkarılması).  Bu  da  Yunan  imlâsının  maişet 

ihtiyaçları için Bulgarlar (o dönemde kısmen Hıristiyanlaşmışlar) tarafından kullan-

ma  zorunluluğunu  (çok  uzun  sürmeyen?)  tahmin  ettirmektedir.  Geriye  ise  sadece 

Grek harfli yeni Bulgar yazıtlarının bulunmasını ümit etmek kalıyor. 


Yüklə 1,54 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   19




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin