Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi



Yüklə 13,5 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə12/44
tarix01.01.2017
ölçüsü13,5 Mb.
#4064
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   44

Bu tarixi unutmayaq 

3-4 Aprel - Kəlbəcər rayonunun işğalı günü, (1993) 

 

Yubilyar yazıçı və şairlər 

Şair Ayaz Vəfalının 80 illiyi, (01.04.1937) 

Yazıçı, ədəbiyyatşünas Xeyrulla Əliyevin 85 illiyi, (02.04.1932) 

Yazıçı Musa Qocayevin 85 illiyi, (03.04.1932 - 20.01.1993) 

Şair Lətif Vəlizadənin 75 illiyi,  (05.04.1942) 

Ədəbiyyatşünas Məmmədhüseyn Təhmasibin 110 illiyi, (12.04.1907 - 05.10.1982) 

Yazıçı Əli Səbrinin 125 illiyi, (15.04.1892 - 19.02.1983) 

Şair Əkbər Məftunun 105 illiyi, (15.04.1912 - 14.09.1990) 

Xalq şairi Məmməd Rahimin 110 illiyi, (20.04.1907 - 06.05.1977) 

Şairə Rəfiqə Hüseynovanın 75 illiyi, (22.04.1942) 

Şair Abdulla Faruqun 110 illiyi, (24.04.1907 - 1944)  

 


110 

 

Xarici ədəbiyyat 

Rus yazıçısı Aleksandr İvanoviç Gertsenin 205 illiyi, (06.04.1812-09.(21).01.1870) 

İngilis yazıçısı Henri Fildinqin 310 illiyi (22.04.1707-1754) 

 

İncəsənət 

Xalq artisti Fatma Qədrinin anadan olmasının 110 illiyi, (14.04.1907 - 29.02.1968) 

İtalyan rəssamı Leonardo Da Vinçinin 565 illiyi, (15.04.1452 - 02.05.1519) 

Xalq artisti Şövkət Məmmədovanın 120 illiyi, (18.04.1897 - 08.06.1981) 

Xalq artisti Əfrasiyab Bədəlbəylinin 110 illiyi, (19.04.1907 - 06.01.1976) 

Aktyor  Həsən Əblucun 75 illiyi, (22.04.1942 - 13.03.1994) 

Xalq artisti İsmayıl Osmanlının 115 illiyi, (24.04.1902 - 22.06.1978) 

Xalq artisti Məhluqə Sadıqovanın 100 illiyi, (28.04.1917 - 15.08.2003) 

Xalq artisti, tarzən Ramiz Quliyevin 70 illiyi, (30.04.1947) 

 

Milli qəhrəmanlar zirvəsi 

Eyvazov Qorxmaz Abış oğlunun 50 illiyi, (01.04.1967 - 1994) 

Mustafayev Alı Mustafa oğlunun 65 illiyi, (14.04.1952 - 20.11.1991) 

İbrahimov Rasim Səxavət oğlunun 55 illiyi, (18.04.1962 - 28.06.1992) 

Mədətov Fariz Əlövsət oğlunun 45 illiyi, (18.04.1972) 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

111 

 

Əlamətdar tarixi günlər və bayramlar 



 

1 Aprel- Ümumdünya Gülüş Günü, (1564) 

 

Hər il aprel ayının 1- də Avropada və bir 



çox Asiya ölkələrində Gülüş Günü keçirilir. Bu 

gün  rəsmi  bayram  kimi  heç  bir  ölkənin 

təqviminə  daxil  edilməsə  də,  dünyanın  bir  çox 

dövlətlərində qeyd olunur.  Həmin günü Böyük 

Britaniyada  ―Səfehlər  günü‖,  Fransada  isə 

―Aprel balığı günü‖ adlandırırlar.  

Gəlin  əvvəla  bu  günün  tarixçəsinə  bir 

nəzər  salaq.  Bəzi  mənbələrə  görə  1  aprel 

zarafatının yaranması belə olub: Təqribən 5 əsrlik tarixi olan Gülüş Günü ilk dəfə 

Fransada  təşəkkül  tapıb.  1564-cü  ildə  Fransa  Kralı  IX  Çarles,  il  başlanğıcının 

yanvar  ayının  birinci  günü  olması  barədə  qərar  verib.  Amma  bundan  əvvəl  də 

Fransada yeni ili 1 apreldə qeyd ediblər. O zamankı rabitə şərtlərində IX Çarlesin 

bu  qərarı  ölkədə  çox  da  yayılmayıb.  Məsələdən  xəbərdar  olanlar  isə  protest 

məqsədilə köhnə adətlərinə davam edərək, 1 apreldə şənliklər keçiriblər. Digərləri 

onları ―aprel axmaqları‖ adlandırıblar. 1 aprelə isə ―bütün axmaqların günü‖ adını 

veriblər.  Uzun  illər  sonra  yanvarın  ilk  ay  olmasına  öyrəşiblər  və  1  aprel  gününü 

mədəniyyətlərinin bir parçası sayaraq Gülüş Günü kimi qeyd ediblər.  

İndi  bütün  dünyada  1  Aprel  Ümumdünya  Gülüş  Günü  kimi  qeyd  olunur. 

Başqa  rəvayətə  görə,  qədim  Romada  17  fevralı  ―Avamlar  bayramı  kimi‖ 

keçirirmişlər. Şərqi Hindistanda isə bu bayram martın 31-nə təsadüf edib. Rəvayətə 

görə,  belə  qeyri-adi  ənənəyə  təbiətin  özü  səbəb  olub.  Havanın  yaz  şıltaqlıqlarını 

əhali  gülüş  və  zarafatlarla  qarşılamaq  məqsədilə  bu  günü  özlərinə  xoş  ovqat 

yaratmaq  üçün  seçib.  Azərbaycanda  isə  bu  gün  daha  çox  insanların  bir-birlərini 

aldatması ilə müşayiət olunur. Hətta həmin gün televiziya kanallarında gedən bəzi 

xəbərlər, dövri nəşrlərdə dərc olunan informasiyalar da yanlış olur. Özü də bundan 

heç kəs incimir. Amma hamı çalışır ki, aprelin 1-i aldanmasın.  



İnternetdə: 

www.books.google.com 

 

 

 

 

 

112 

 

1 Aprel - Beynəlxalq Quşlar Günü, (1894) 

 

 

 



Hər  il  bütün  planet  Beynəlxalq  Quşlar  Gününü  (International  Bird  Day)  – 

beynəlxalq  ekoloji  bayram  kimi  qeyd  edir.  Bu  bayram  1894-cü  ildə  ABŞ-da 

meydana  gəlmişdir.  Kütləvi  informasiya  vasitələrinin  sayəsində  populyarlıq 

qazanan  bayram  tezliklə  bütün  ştatlarda  qeyd  edilməyə  başlanıb,  sonradan 

Avropaya  keçib.  İndi  isə  YUNESKO-nun  ―İnsan  və  biosfer‖  bioloji  proqramı 

çərçivəsində  dünyanın bir çox ölkələrində qeyd olunur.  

Hər ilin bu günü təbiətsevərlər quşlar üçün yuvalar düzəldir, suda yaşayan quşların 

məskunlaşdığı yerləri yaxşılaşdırır və s. tədbirlər görürlər. Quşlarla bağlı daha bir 

məşhur  bayram    may  ayının  ikinci  bazar  günü  keçirilən  Ümumdünya  Miqrasiya 

Edən Quşlar Günüdür.  



İnternetdə: 

www.books.google.com 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

113 

 

2 Aprel -  Benəlxalq Uşaq Kitabı Günü, (1967) 



 

 

 

           Dünyada nə qədər kitab var belə,  

           Çalışıb əlləşib gətirdim ələ,  

           Oxudum, oxudum, sonra da vardım,  

           Hər gizli xəzinədən bir dürr çixardım.  

                                                



Nizami Gəncəvi  

 

    Uşaqların  tərbiyəsində  kitablar  xüsusi  yer  tutur.  Kitab  onları  zəngin  mənəvi 

zövqə  malik  bir  insan  kimi  tərbiyə  edir,  öz  xalqının  zəngin  tarixi  keçmişinə 

dərindən  bələd  olmasına  imkan  yaradır.  Uşaq  Kitabı  Gününün  məhz  bu  tarixə 

təsadüf  etməsinin  maraqlı  bir  tarixçəsi  vardır.  Məşhur  nağılçı  Hans  Xristian 

Andersen  1805-ci  il  aprelin  2-də  anadan  olmuşdur.  Beynəlxalq  Uşaq  Kitabı 

Gününün bu tarixdə qeyd olunmasını alman yazıçısı Yella Lepman təklif etmişdir. 

1967-ci  ildə  Beynəlxalq  Uşaq  Kitabları  Şurası  tərəfindən  isə  Danimarka  yazıçısı, 

uşaqların  sevimlisi  Hans  Xristian  Andersenin  dünyaya  gəldiyi  gün  –  aprelin  2-si 

Beynəlxalq Uşaq Kitabı Günü kimi təsis edilmişdir. Bu tarix cəmiyyətin diqqətini 

uşaq ədəbiyyatına, onun problemlərinə cəlb etmək üçün təsis olunmuşdur.  

  

Azərbaycanda  uşaq  kitabxanaları  üzrə  elmi  metodik  mərkəz  sayılan 



F.Köçərli  adına  Respublika  Uşaq  Kitabxanası  2012-ci  ildən  Beynəlxalq  Uşaq 

Kitabı Şurasının üzvüdür. 1846-cı ildən başlayaraq H.X.Andersenin qələmə aldığı 

nağılları uşaqlar bu gün də çox sevirlər. Sonralar yazılaraq kitablara köçürülən xalq 

nağıllarına  da  maraq  artmışdır.  XIX-XX  əsrlər  Azərbaycanda  uşaq  ədəbiyyatının 

inkişafı  ilə  xarakterizə  olunmuşdur.  Hazırda  Beynəlxalq  Uşaq  Kitabı  Günü 

ölkəmizdə də özünəməxsus şəkildə qeyd olunur. F.Köçərli adına Respublika Uşaq 

Kitabxanası  hər  il  Milli  Uşaq  Kitabı  Sərgisi  təşkil  etməklə,  Azərbaycanda  çap 

olunan uşaq ədəbiyyatı nümunələri ilə oxucuları tanış edir, kitabın və kitabxananın 

imicinin yüksəlməsinə zəmin yaradır.  

http://www.clb.az 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


114 

 

2 Aprel -  Ümumdünya İnternet Günü, (1998) 

  

 

  



Bu  bayramın  dərin,  bir  qədər  mübahisəli  tarixçəsi  var.  Belə  ki,  4  aprel 

şagirdlərin  və  tələbələrin  himayəçisi  olan  və  tarixdə  ilk  ―Etymologiae‖ 

ensiklopediyasının yaradıcısı Sevilyalı müqəddəs İsidorun ölüm günüdür. Məlumat 

üçün  qeyd  edək  ki,  katolik  kilsəsi  1998-ci  ildə  ümumdünya  internet  şəbəkəsini 

insan  bilikləri  xəzinəsi  adlandırıb.  Uzun  müddət  namizədlər  arasında  seçim  edən 

Vatikan 2000-ci ildə belə qərara gəlib ki, internetin ən yaxşı himayəçisi müqəddəs 

İsidor ola bilər. Öz qərarını şərh edən II İoann Pavel bildirib ki, insan biliklərinin 

xəzinəsi  internetdir,  buna  görə  də  o,  bu  missiyanı  müqəddəs  İsidora  həvalə  edib. 

Qeyd  edək  ki,  internet  himayəçisi  ilk  dəfə  olaraq  çarpaz  istinad  sistemindən 

istifadə edib. Bu sistem qlobal şəbəkədə istifadə edilən hiper istinadları xatırladır. 



İnternetdə: 

www.books.google.com 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



115 

 

5 Aprel - Qar Qızın Ad Günü, (2009)  

Qar qız  - Yeni il və nağıl qəhrəmanı, Şaxta babanın 

nəvəsi,  onun  daimi  yol  yoldaşı  və  köməkçisidir. 

Bayramlarda  uşaqlar  və  Şaxta  baba  arasında  vasitəçi  kimi 

çıxış  edir.  Qar  qızın  yaşı  balaca  qızcığaz  və  gənc  qız 

arasında  dəyişilir.  Ən  çox  isə  gənc  qız  obrazında  təsvir 

edilir,  çünki  həm  ədəbi  obraz  kimi,  həm  də  Şaxta  babanın 

müşayiətçisi  kimi  daha  uyğun  gəlir.  Şaxta  babanın  və  Qar 

qızın  ilk  birgə  rəsmi  çıxışı  1937-ci  ildə  Moskva  İttifaqlar 

Evində olmuşdur. 

Qar  qız  rus  folklorunda  qardan  düzəldilmiş  və 

canlanmış qız haqqında xalq nağılının personajıdır. Bu süjet 

1869-cu  ildə  A.Afanasyev  tərəfindən  işlənmiş  və  ―Slavyanların  təbiətlə  bağlı 

poetik görüşləri‖ adlı kitabının ikinci cildində dərc olunmuşdur.  

1873-cü  ildə  A.N.Ostrovski  Afanasyevin  nağıllarının  təsiri  ilə  ―Qar  qız‖ 

pyesini  yazır. Burada  Qar  qız  Şaxta  baba  və  Günəş  tanrısı  Yarilanın  şərəfinə  yay 

ritualı  zamanı  həlak  olan  Qırmızı  Baharın  qızı  kimi  təqdim  olunur.  O,  gözəl, 

solğun  bənizli,  açıq  rəngli  saçlara  malik  olub,  xəzlə  haşiyələnmiş  ağ-mavi  kürk, 

papaq  və  əlcəklər  geyinib.  Əsər  ilk  əvvəl  uğur  qazanmasa  da,  1882-ci  ildə 

N.A.Rimski-Korsakov  pyes  əsasında  eyniadlı  operanı  tamaşaya  qoyduqdan  sonra 

böyük şöhrət qazanmışdır.  

1968-ci  ildə  ―Qar  qız‖  filminin  çəkilişləri  zamanı  Mera  çayının  kənarında 

ağac dekorasiyalardan bütöv kənd yaradılıb. Məhz burada A.N.Ostrovski öz əsərini 

yazmışdır.  Çəkilişlər  başa  çatdıqdan  sonra  ağac  dekorasiyalar  Kostromaya 

köçürülüb,  burada  ―Berendeyevka‖  parkı  salınıb.  2008-ci  ildə  Kostromada  Qar 

qızın köşkü tikilmişdir və orada Qar qız ilboyu qonaqlarını qəbul edir. 2009-cu il 

aprelin  4-də  ilk  dəfə  rəsmi  şəkildə  Qar  qızın  ad  Günü  qeyd  olunmuşdur.  Həmin 

vaxtdan Qar qızın ad Günü Kostromada hər il keçirilir. 

 

İnternetdə: 



www.books.google.com 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

116 

 

6 Aprel -  Beynəlxalq Cizgi Filmləri Günü, (2002) 



 

 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Beynəlxalq Cizgi Filmləri Günü (International Animation Day), 2002-ci ildə 

ilk cizgi filmləri texnologiyasının ictimaiyyətə təqdimatının 110 illiyi münasibətilə 

Beynəlxalq Animasiya Kinosu Assosiasiyasının (The International Animated Film 

Association, ASIFA) Fransa şöbəsinin təşəbbüsü ilə təsis edilib və hər il oktyabrın 

28-də qeyd  olunur. Bu  əlamətdar gündə  -  28 oktyabr 1892-ci  ildə  Parisdə  rəssam 

və  ixtiraçı  Emil  Reyno  tamaşaçıları  yeni,  o  zamana  qədər  heç  kimin  görmədiyi 

tamaşaya – ―optik teatra‖ dəvət edir. İstedadlı ixtiraçı özünün hərəkət edən şəkilləri 

nümyiş  etdirən  praksinoskop  aparatını  ilk  dəfə  açıq  şəkildə  nümayiş  etdirmişdir. 

Biz indi bu hadisəni müasir cizgi filmlərinin timsalı adlandırardıq və məhz bu tarix 

hal-hazırda animasiya kinosu dövrünün başlanğıcı hesab olunur. Bir çox ölkələrdə 

bayram tədbirləri təyin olunmuş vaxtdan bir neçə gün əvvəl başlayır. Beynəlxalq 

Cizgi Filmləri Günü öncəsi dünyanın hər yerindən animasiya kinosu peşəkarları və 

həvəskarları  öz  filmlərinin  proqramlarını  bir-birləri  ilə  bölüşür  və  bu  hadisəni 

bütün il gözləyən tamaşaçılar üçün əsərlərinin ilk nümayişini təşkil edirlər.  Cizgi 

filmlərinin belə seansları artıq dünyanın 104 ölkəsində keçirilir.  



 

 

İnternetdə: 

www.books.google.com 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

117 

 

 



6 Aprel -  İlk Olimpiya Oyunlarının Keçirildiyi Gün, (1896)  

  

Qədim 


Yunanıstanda mövcud 

olmuş Olimpiya 

Oyunlarının bərpa  olunması  təşəbbüsünü  XIX  əsrin 

sonlarında  fransız  ictimai  xadimi  baron  Pyer  de 

Kuberten təklif etmişdir. Onun dövründə Yay Olimpiya 

Oyunları kimi  tanınan  bu  beynəlxalq  tədbir 1896-cı  ildən 

etibarən,  hər  4  ildən  bir  keçirilir.(  Bura  dünya  müharibələrinin  baş  verdiyi  illər 

daxil  deyil.)  1924-cü  ildə Qış  Olimpiya  Oyunları təsis  edildi. Əvvəllər  yay  və  qış 

oyunları  eyni  ildə  keçirilirdi,  lakin 1994-cü  ildə Qış  Olimpiya  Oyunlarının 

keçirilməsi yay oyunlarına nəzərən iki il irəli çəkildi. Olimpiya Oyunları dedikdə 

yalnız  idman  yarışlarını,  idman  həyatının  insanlara  bəxş  etdiyi  dəyərləri  dar 

mənada  yox,  geniş,  fəlsəfi  anlayış  kimi  qəbul  etmək  lazımdır.  Olimpiya 

Oyunlarının böyüklüyü idmançıların təkcə yarışlarda göstərdikləri idman nəticələri 

deyil, bu oyunlarda idmançı mənəviyyatı, onun kamil bir insan kimi formalaşması 

prosesinin    reallaşdırılması,  onun  müqəddəs  ideyalara  xidmət  etməsindən  irəli 

gəlir.  Olimpiya  hərəkatı  sülh  və  əmin-amanlıqla  daim  yanaşı  durmuşdur.  Qədim 

Yunanıstanda Olimpiya Oyunlarının yaranmasından söz gedərkən oyunların əsası, 

bir  növ,  dinə  sitayiş,  ibadət  nəzəriyyəsinə  əsaslanırdı.  Orada  stadion,  teatr  və 

məbəd müqəddəs yer sayılmışdır. Burada iki şəhərdə - Olimpiya və Delfidə hər 4 

ildən bir xoş məramlı oyunlar keçirilirdi. Bu şəhərlərdə keçirilən oyunlardan əlavə, 

şeir,  mahnı,  ədəbiyyat  və  incəsənət  üzrə  istedadlı  şəxslər  bilik,  bacarıq  və 

qabiliyyətlərini  nümayiş  etdirirdilər.  Olimpiya  oyunlarında  fiziki  bacarıq 

mənəviyyatla, incəsənətlə vəhdət təşkil edirdi. Olimpiya antik dövrdən başlayaraq 

uzun,  enişli-yoxuşlu  yol  keçmiş,  zəmanəmizə  gəlib  çatmış  və  bu  yolda  müxtəlif 

maneələrlə  rastlaşsa  da,  öz  əzəli  mahiyyətini  qoruyub  saxlamışdır.  Olimpiya 

Oyunları  ümumbəşəri  nüfuz  sahibi  olmaqla,  dünya  xalqlarının  dərin  məhəbbətini 

də  qazanmışdır.  Müasir  Olimpiya  oyunlarını  bərpa  edərkən  baron  Pyer  de 

Kuberten olimpiya ideyalarını dərisinin rəngindən, sosial, siyasi, dini əqidəsindən 

və idmana dəxli olmayan digər amillərdən asılı olmayaraq, bütün qitələrin atletləri 

arasında vicdanlı idman mübarizəsinin simvolu kimi qəbul etmişdir. 



İnternetdə: 

www.books.google.com 

 

 

 

 

 

 

 

 

118 

 

7 Aprel -   Ümumdünya Sağlamlıq Günü, (1950 ) 



 

  “Sağlam bədəndə sağlam ruh olar.” 

1948-ci  ildə  I  Ümumdünya  Səhiyyə 

Assambleyası 

Ümumdünya 

Səhiyyə 

Təşkilatının      (ÜST)      yaranmasını    qeyd 

etmək    üçün      Ümumdünya      Sağlamlıq  

Gününün    təsis    edilməsi      təşəbbüsü      ilə   

çıxış    etmişdir.  1950-ci  ildən  başlayaraq 

Ümumdünya  Sağlamlıq   Günü  hər   il  7 

aprel  tarixində  qeyd  edilir.  

Hər  il  Ümumdünya  Sağlamlıq 

Gününün  mövzusu  ÜST  üçün  prioritet  sayılan  bir  problemi  diqqət  mərkəzinə 

gətirir.  Ümumdünya  Sağlamlıq  Günü  diqqəti  səhiyyə  sahəsində  beynəlxalq 

ictimaiyyətə  təsir  göstərən  başlıca  problemlərə  yönəltmək  üçün  dünya 

səviyyəsində  bir  imkandır.  Sağlamlıq  ÜST-ün  Nizamnaməsində  yalnız 

xəstəliklərin, yaxud fiziki qüsurların olmamağı ilə deyil, tam fiziki, psixi və sosial 

sağlamlıq  vəziyyəti  kimi  müəyyən  edilir.   ÜST  özünün  Ümumdünya  Səhiyyə 

Assambleyası vasitəsi ilə 193 üzv dövlət tərəfindən idarə olunur.  

  

Sağlam  yaşlanmaq  beynəlxalq  ictimai  səhiyyə  proqramının  gündəliyində 



prioritet  məsələyə  çevrilir.  Bu  həyatın  ilkin  mərhələlərindəki  sağlamlıqla 

əlaqədardır  və  sağlam  yaşlanma  bir  çox  amillərdən  asılıdır.  Fərdin  bioloji 

sisteminin  funksional  imkanları  ömrün  ilk  illərində  formalaşır,  ilkin  yetkinlik 

dövründə  ən  yüksək  səviyyəyə  çatır  və  bundan  sonra  təbii  olaraq  zəifləməyə 

başlayır.  Yaşlanma  harada  yaşamasından,  cavan  və  ya  qoca,  kişi  və  ya  qadın, 

zəngin  və  ya  kasıblığından  asılı  olmayaraq,  hər  bir  insanı  düşündürür. 

İqtisadiyyatın  qloballaşdığı,  texnologiyanın  sürətlə  inkişaf  etdiyi,  urbanizasiyanın 

artdığı, ailə modellərinin dəyişdiyi XXI əsrdə ən böyük sosial dəyişikliklərdən biri 

də əhalinin yaşlanması məsələsidir. Tezliklə dünyada həm yaşlı insanların ümumi 

sayı    bütün  həyatı  boyu  davranışları  və  məruz  qaldığı  təsirlərlə  müəyyən  edilir. 

Buraya  onun  qidalanması,  fiziki  aktivlik  səviyyəsi  və  sağlamlıqla  bağlı  risklərə 

məruz qalması (məsələn, siqaret çəkmək, spirtli içkilərdən sui-istifadə və ya zəhərli 

maddələrin təsirinə məruz qalmaq) halları da daxildir. 

 

İnternetdə: 



www.books.google.com 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

119 

 

 



12 Aprel - Beynəlxalq Aviasiya və Kosmonavtika Günü, (1961) 

 

Bu bayram əvvəllər ancaq Rusiyada 



keçirilirdi.    Amma  artıq  belə  deyil.  Belə 

ki,  BMT-nin  Baş  Assambleyasının  65-ci 

sessiyasında  yekdilliklə  qəbul  edilən 

qətnaməyə  əsasən,  12  Aprel  Beynəxalq 

Kosmosa  Uçuş  Günü  (Space  Probe  Day) 

kimi bütün dünyada qeyd olunur.  

  

1961-ci  il  aprelin  12-də,  SSRI 



vətəndaşı  Yuri  Qaqarin  ―Vostok‖  kosmik 

gəmisində  Yer  kürəsinin  ətrafında  orbital 

uçuş  həyata  keçirərək,  kosmik  uçuş  dövrünün  əsasını  qoydu.  Cəmi  108  dəqiqə 

davam edən bu uçuş kosmosun tədqiqinin və mənimsənilməsinin başlanğıcı oldu. 

Başlanğıcda kosmosun tədqiq edilməsi, ABŞ və SSRI arasında strateji yarış şəklini 

alsa  da,  sonralar  bu  əməkdaşlığa  çevrildi.  SSRI  dağıldıqdan  sonra  bunu  Rusiya 

davam etdirir. Ancaq ABŞ kosmonavtlarının Aya uçmasını çıxmaqla, bütün digər 

ilk  addımlar  SSRİ  tərəfindən  atılıb.  Bu  günə  qədər  kosmosa  təqribən  517  insan 

uçub, onlardan 55-i qadındır. Təəssüf ki, indiyədək 22 kosmonavt müxtəlif şəraitdə 

həyatını  itirib.  Vətəndaşları  kosmosa  uçuş  keçirən  ölkələr  SSRI,  Rusiya,  ABŞ, 

Çexoslovakiya,  Polşa,  Almaniya  Demokratik  Respublikası,  Bolqarıstan, 

Macarıstan, Vyetnam, Kuba, Monqolustan, Rumıniya, Fransa, Almaniya Federativ 

Respublikası,  Hindistan,  Kanada,  Səudiyyə  Ərəbistanı,  Niderland,  Meksika, 

Suriya,  Əfqanıstan,  Yaponiya,  Böyük  Britaniya,  Avstriya,  Qazaxıstan,  Belçika, 

İtaliya, İsveçrə, Ukrayna, İspaniya, Slovakiya, Cənubi Afrika Respublikası, İzrail, 

Çin, Braziliya, Isveç,  Malayziya və Koreya Respublikasıdır. 

 

İnternetdə: 

www.az.wikipedia.orq

 

 

 



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

120 

 

13 Aprel - Ümumdünya Rok-N-Roll Günü, (1954) 



 

 

 

 

Əslində  bayramın  qeyd  olunmasına  səbəb  olan  tarixi  hadisə  aprelin  12-də 

baş vermişdir. Belə ki, 1954-cü il aprelin 12-də Bill Xeyli adlı musiqiçi bu sahədə 

yeni istiqamətin başlanğıcını qoyan ―Rock Around The Clock‖ sinqlini yazmışdır. 

Bu musiqi cəmiyyətə və ənənlərə meydan oxuyaraq ABŞ-ın sərhədlərini aşmış və 

bütün  ölkələrə  və  qitələrə  yayılmışdır.  Musiqidə  bu  istiqamətin  yaradıcılarından 

biri  də  əfsanəvi  Elvis  Presli  olmuşdur.  Onun  geyim  üslubu,  hərəkətləri  və 

davranışları  onu  yeniyetmə  və  gənclərin  kumirinə  çevirmişdir.  1960-cı  illərin 

əvvəllərində  rok-n-rollun  yeni  üslubu  –  pop-rok  meydana  gəlmişdir.  Onun  əsas 

nümyəndələri  ―Bitlz‖  qrpunun  üzvləri,  Liverpullu  dördlük  olmuşdur.  Ötən  illərin 

geniş yayılan rok musiqisi daha çox texniki, sürətli, güclü səslə müşayiət olunur. 

 


Yüklə 13,5 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   44




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin