Tədris planı üzrə fənnin auditoriya saatı: 150 İxtisas: Məktəbəqədər təlim və tərbiyə Təhsil ILI: 2021/22


Ölçü anlayışının orta qrupda formalaşması



Yüklə 183,53 Kb.
səhifə75/86
tarix21.06.2022
ölçüsü183,53 Kb.
#62015
növüTədris planı
1   ...   71   72   73   74   75   76   77   78   ...   86
İmtahan suallarının cavabları 2

7.Ölçü anlayışının orta qrupda formalaşması.
7)Orta yaş qrupunda əşyaların ölçülərinin müqayisəsinə aid çalışmalar davam etdirilir. Dərs ilinin birinci və ikinci kvartalında əşyaların ölçülərinin müqayisəsinə aid çalışmalar əsasən say təlimi ilə əlaqələndirilir. Müqayisə həm üst-üstə və ya yanaşı qoymaqla, ya da gözəyarı aparılır. Lakin burada müqayisə olunan əşyaların ölçü fərqi nümayiş materialında 4-5 sm, paylama materialında isə 2-3 sm olur. Burada həm əldə olan materiallardan, həm də ətraf mühitdəki əşyalardan istifadə olunmalıdır.
Dərs ilinin ikinci kvartalında uşaqlar əşyaların eyni zamanda iki ölçüsünü müqayisə etməyi öyrənirlər. Məsələn, 2 düzbucaqlının eni və uzunluğu müqayisə edilir. Əvvəlcə elə iki düzbucaqlı götürülür ki, onların eni eyni, uzunluqları müxtəlif olsun. Ətraf mühitdə uzunluqları eyni, eni müxtəlif və tərsinə eni eyni, uzunluqları müxtəlif olan əşyalar tapırlar. Nəhayət, eni və uzunluqları bərabər olan əşyaları müqayisə edirlər. Buna üç məşğələ həsr edilir. Bu məşğələlərdə digər biliklər də təkrar edilir. Bundan sonra 2-5 əşyanın ölçülərinin müqayisəsinə aid çalışmalar verilir. Uşaqlar eyni formalı müxtəlif ölçülü əşyaları ölçüləri artma və ya azalma sırasına görə düzürlər. Hər bir əşya bilavasitə özündən əvvəlki və sonrakı əşya ilə müqayisə edilir.
Gözəyarı ölçmə və müqayisə vərdişlərinin aşılanmasına xüsusi diqqət yetirilir. Əşyaların ölçülərinə görə sıraya düzülməsinə aid 7-8 məşğələ həsr edilir. Bu məşğələlərdə proqramın digər mövzuları da təkrar olunur.
Uşaqların qazandıqları sadə riyazi təsəvvürlər müxtəlif fəaliyyətlərində tətbiq olunur.


8. Uşaq bağçasında əməyin təşkili.
1.Məktəbəqədər yaşlı uşaqların əmək fəaliyyətinin təşkili işin planlaşdırılmasından və düzgün başa düşülməsindən çox asılıdır. Uşaq nəyin necə və nə üçün icra olunması arasındakı əlaqəni görməlidir. Tərbiyəçi uşaq əməyini planlaşdırarkən mövcud olan çətinliklərin uşağın həyat təcrübəsinə müvafiq olmasını nəzərə almalı və onların aradan qaldırılması yolarını görməlidir.
Əməyi planlaşdırma görüləcək işin ardıcıl icrası ilə bağlı olur. Nəyi əvvəl, nəyi sonra, nə üçün başqa cür deyil, belə işləmək kimi vəzifələr əsasən işi sistemlə qurmağı tələb edir. Məsələn, əl-üzü yumaq üçün əvvəlcə paltarın qollarını çırmalamaq, sonra əlləri və nəhayət, üzü yumaq ardıcıllığını uşaqlar aydın başa düşəndə, işi daha səmərəli icra edirlər. Beləliklə, işin ardıcıllığını tərbiyəçi müəyyən edir, uşaqlar isə fəaliyyət prosesində bu ardıcıllığa riayət edirlər.
Orta və böyük qruplarda otaq bitkilərinə qulluq etmək işin sistemli və planlı aparılmasına nümunə göstərilə bilər. Bitkilər elə yerləşdirilməlidir ki, onları silmək və sulamaq rahat olsun. Bunun üçün güllər əvvəlcə pəncərənin qabağından stolun üstünə keçirilir, onların yarpaqları, altlıqları silinir, pəncərənin qabağı təmizlənir və bütün bunlardan sonra bitkilər öz yerlərinə qoyulur. İşin belə planlı yerinə yetirilməsi uşaqlarda sərbəstlik, səliqəlilik və məqsəd aydınlığı yaradır.
Böyük qrupun uşaqları çox vaxt verilən işin planını özləri hazırlayırlar. Tərbiyəçinin əsas məqsədi uşağa bacarmadığı işi öyrətməkdən ibarət olmalıdır. Əlbəttə, uşağa öz fəaliyyətini planlaşdırmaq üçün ona nümunə vermək, əvvəlki planlaşdırmadan istifadə etmək, öz fəaliyyəti haqqında onu əvvəlcədən fikirləşməyə alışdırmaq lazımdır. Belə iş prosesində uşağa əvvəlcədən suallar da verilə bilər: “Nədən başlamaq lazımdır?”, “Əvvəlcə hansı alətlə işləyəcəksən?”, “Sənə nə qədər material lazım olacaq?” və s.
Böyük qrup uşaqları əməyin məqsədini aydın bildikdə sərbəst və müstəqil işə qoşulurlar. Bəzən də uşaqlar iş prosesində əməyin məqsədini müəyyən edir və qarşıya qoyulmuş vəzifəni müəyyənləşdirirlər. Uşaqların əmək fəaliyyəti nə qədər məqsədyönlü və aydın olarsa, onun yerinə yetirilməsi də bir o qədər maraqlı və səliqəli olar.
Əmək müəyyən qədər fiziki və əqli qüvvə sərf edilməsini tələb edir. Lakin onun nəticəsi çox vaxt sərf edilmiş səylərin, eləcə də, bacarıq və vərdişlərin mənimsəmə səviyyəsindən asılıdır. Əməkdə nəticə fəaliyyətin məcburi komponentidir. Lakin onun əldə edilməsinə baş vəzifə kimi baxmaq olmaz. Bu vəzifəyə görə uşaq bağçasında fəaliyyət onun naminə təşkil edilmir. Nəticənin əldə edilməsi, hər şeydən əvvəl, uşaqlarda əməyə maraq tərbiyə etməyə kömək edən pedaqoji amil kimi əhəmiyyət kəsb edir. Nəticə məqsədin əldə edilməsi üçün zəruri olan səylərin sərf edilməsinin dərəcəsi kimi meydana cıxır. Nəticənin əldə edilməsi prosesində uşaq şəxsiyyətinin hazırcavablıq, ixtiraçılıq, ardıcıl hərəkət etmək qabiliyyəti və s. kimi fərdi keyfiyyətləri özünü büruzə verir. Uşaqlarda əməyə maraq tərbiyə edilməsində onların fəaliyyət nəticələrinin müqayisəsi böyük pedaqoji əhəmiyyətə malikdir. Onlar işin yaxşı və pis cəhətlərini görürlər. Əyani müqayisə müvəffəqiyyətin səbəbləri üzərində onları düşünməyə məcbur edir. İşin sonunda nəticə çıxarma uşaqlara müəyyən təsir göstərir. “Uşaqlar bir baxın, oyuncaqları necə də təmiz yumuşuq, hamımız bir yerdə, mehribanlıqla, hər şeyi vaxtında görmüşük”, -deyə tərbiyəçi onlara müraciət edir. Əməyin nəticəsini düzgün qiymətləndirmək, öz nailiyyətlərini başqalarının nailiyyətləri ilə müqayisə etmək qabiliyyəti uşaqlarda müqayisə təcrübəsi toplandıqda və fəaliyyət nəticələrinin analizi gedişində inkişaf edir. Pedaqoq uşaq əməyini nə qədər ədalətlə qiymətləndirərsə, ona böyük maraq və tələbkarlıq göstərərsə, onun nəticələrinin tərbiyəvi əhəımiyyəti bir o qədər effekli olar. Uşaqlarda əmək nəticələrinə nail olmaq cəhdinin inkişafında bu fəaliyyətin motivi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Məsələn, oyun üçün oyuncaqların hazırlanması uşağın əməyə olan marağını artırır,fəaliyyəti daha məqsədyönlü edir, bu zaman o, inadkarlıq, səy gösrərir. Uşağın maraq dairəsinə daxil olan motivlərin təsiri ilə əməyə münasibətin necə dəyişilməsini görmək olar, bunlar uşağın qəbul edə biləcəyi və uşaqda aktiv fəaliyyətə hazırlıq yaradacaq motivlərdir. Uşaqların arzu olunan nəticəni əldə etmək meyilinin özü fəaliyyət motivinə çevrilir.



Yüklə 183,53 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   71   72   73   74   75   76   77   78   ...   86




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin