Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu



Yüklə 7.78 Mb.
PDF просмотр
səhifə45/115
tarix25.04.2017
ölçüsü7.78 Mb.
1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   ...   115

 

“Çağdaş dünya ədəbiyyatı. Bədii nəsr. Romanlar. Povestlər”.

 

Ə

dəbi-kulturoloji tərcümə e-Antologiyası 



Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu

 



 

www.kitabxana.net

 



 

Milli Virtual Kitabxana 

 

239 


aydınlaşdıracaqlar. Buna əminəm. Yəqin ki, haqqımda hər cür məlumatları var. Necə adam 

olduğumu siz də yaxşı bilirsiniz. Hər halda, özümə görə pis adam sayılmamışam. Əlbəttə, böyük 

ağıl sahibi deyiləm. Amma işə can yandırmışam. Həmişə Partiya üçün əlimdən gələni etmişəm. 

Bəlkə düz demirəm? Necə fikirləşirsiniz, beş illə canımı qurtara bilərəm? Yaxşı, lap olsun on il! 

Mənim kimi adamlar əmək düşərgəsində də böyük fayda gətirə bilərlər. Axı bircə dəfə ayağı 

büdrədiyinə görə adamı güllələməzlər.  

-Özünüzü günahkar sayırsınız? 

-Əlbəttə günahkaram! -Parsons teleekrana bacardığı qədər çox yarınmağa çalışaraq ucadan 

qışqırdı. – Siz necə düşünürsünüz, məgər Partiya günahsız adamı həbs edər? -Onun 

qurbağayabənzər sifəti sakitləşdi, hətta üzündə yüngülvari özündənrazılıq ifadəsi də peyda oldu. 

-Fikir cinayəti dəhşətli şeydir, dostum!-deyə sifətinə müdrik ifadə verməyə çalışaraq sözünə 

davam etdi.-Çox məkrli şeydir. Adamı elə yerdə yaxalayır ki, heç özünün də xəbərin olmur. 

Bilirsiniz mən harada ilişmişəm? Yuxuda! Sizə olanı deyirəm. Harada olmuşamsa, yaxşı 

işləmişəm. Bacardığımı eləməyə çalışmışam. Heç vaxt da ağlıma gəlməyib ki, beynim belə zir-

zibillə dolu ola bilər. Ən pisi də odur ki, bunları yuxuda danışırammış. Heç bilirsiniz, dilimdən 

hansı sözləri eşidiblər?  

O, səsini alçaltdı, ağır xəstənin yanında onun diaqnozu barəsində həkimlə danışan adam kimi 

məhrəm pıçıltıya keçdi. 

-Demişəm ki, “Rədd olsun Böyük Qardaş!” Gör bir dilimdən necə sözlər çıxıb! Həm də dəfələrlə 

təkrarlamışam. Amma öz aramızdır, dostum, bircə ona sevinirəm ki, məsələ çox böyüməmiş 

məni həbs eləyiblər. Bilirsiniz, tribunal qarşısına çıxanda nə demək istəyirəm? Deyəcəyəm ki, 

“Çox sağ olun!” Deyəcəyəm ki, “İş-işdən keçməmiş məni xilas etdiyinizə görə çox sağ olun!”. 

-Bəs sizi kim ələ verib?-deyə Uinston soruşdu.  

-Balaca qızım!- Parsons kədər qarışıq qürurla dilləndi.- Açar deşiyindən mənə qulaq asırmış. 

Sözlərimi eşidib, ertəsi gün də birbaşa patrulların yanına gedib. Yeddi yaşlı soxulcan üçün çox 

da pis başlanğıc sayılmamalıdır, elə deyilmi? Fikirləşirsiniz ki, ondan incimişəm? Qətiyyən! 

Əksinə, fəxr edirəm. Qızımın bu hərəkəti bir daha göstərir ki, uşaqlarıma düzgün tərbiyə 

vermişəm.  

Parsons bir neçə dəfə skamyada oturub yenə tələsik yerindən qalxdı. Paraşaya uzun-uzadı baxdı. 

Sonra əlinin bir hərəkəti ilə qısa şalvarını aşağı saldı. 

-Bağışla, dostum! Daha dözə bilmirəm. Görünür, həyəcandandır.  

Parsons iri dalını paraşaya basdı. Uinston əlləri ilə üzünü qapadı.  

-Smit!-dərhal da teleekranəsəbi qışqırtı eşidildi. - Aıtmış-yetmiş doqquz, Smit U! Əlinizi 

sifətinizdən çəkin! Kamerada üzü qapamaq olmaz!” 

Uinston əllərini aşağı saldı. Parsons uzun müddət və səs-küylə özünü boşaltdı. Sonra məlum oldu 

ki, paraşanın qapağı yaxşı bağlanmır. Kameranı bürümüş dəhşətli iy bir neçə saat çəkilmədi.  

Parsonsu da apardılar. Kamerada bir ucdan yeni dustaqlar peyda olur və sirli şəkildə yoxa 

çıxırdılar. “101-ci otağa” çağrılan bir qadının bu sözləri eşidərkən necə büzüşüb yumağa 

döndüyü və rənginin ağappaq ağardığı Uinstonun diqqətindən yayınmadı. Vaxt isə keçirdi. Əgər 

onu kameraya səhər gətirmişdilərdə, indi axşam üstü olmalı idi. Əgər gündüz gətirmişdilərsə, 

onda gecə yarısıdır. Kamerada kişili-qadınlı altı dustaq qalmışdı. Heç kimdən səs-səmir çıxmırdı. 

Uinstonla üzbəüz uzun dişli və sanki çənəsi olmayan bir nəfər oturmuşdu. Sifəti eynən hansısa 

iri, amma ziyansız gəmiricini xatırladırdı. Ləkə basmış ətli ovurdları o qədər şişkin idi ki, istər-

istəməz adamın fikrindən ağzında nə isə yeməli bir şey gizlətdiyi fikri keçirdi. İşıqlı, qonur 



 

“Çağdaş dünya ədəbiyyatı. Bədii nəsr. Romanlar. Povestlər”.

 

Ə

dəbi-kulturoloji tərcümə e-Antologiyası 



Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu

 



 

www.kitabxana.net

 



 

Milli Virtual Kitabxana 

 

240 


gözləri qorxa-qorxa bir sifətdən o birinə zillənirdi. Amma kiminsə baxışları ilə rastlaşanda tez 

gözlərini yayındırırdı.  

Qapı açıldı, kameraya yeni dustaq gətirdilər. Onu görəndə Uinstonun bədənindən soyuq gizilti 

keçdi. Yeni dustaq adi görünüşlü, ilk baxışdan o qədər də rəğbət doğurmayan adam idi. Tutulana 

qədər yəqin haradasa texnik, ya da mühəndis işləmişdi. Sifətindəki üzgünlüyə baxanda 

heyrətlənməmək olmurdu. Üzü qurumuş kəllə sümüyünü xatırladırdı. Arıqlıqdan ağzı ilə gözləri 

çox böyük görünürdü. Gözlərində kiməsə, yaxud nəyəsə öldürücü, qarşısıalınmaz nifrət həkk 

olunmuşdu.  

Təzə dustaq Uinstondan bir az aralıda skamyada oturdu. Uinston ona baxmırdı. Amma sadəcə 

kəllə sümüyündən ibarət üzgün sifət gözlərinin qarşıından heç cür çəkimir, əzab verirdi. İşin nə 

yerdə olduğunu qəflətən anladı. Bu adam acından ölürdü. Deyəsən eyni fikir kameradakıların 

hamısının ağlına eyni anda gəlmişdi. Skamya boyu yüngül hərəkət sezildi. Çənəsiz adam gözaltı 

sifəti kəllə sümüyünə bənzəyən adama baxır, sonra günahkarcasına gözlərini yayındırır, dönüb 

təkrar bir də baxırdı. Sanki bu sifət qarşısıalınmaz qüvvə ilə onu özünə çəkirdi. Çənəsiz adam 

yerində qurcalandı, nəhayət ayağa qalxdı, bütün kameradan keçib sifəti kəllə sümüyünə 

bənzəyən adama yaxınlaşdı. Kombinezonunun cibində xeyli qurdalanandan sonra bir dilim çirkli 

çörək çıxarıb utana-utana ona uzatdı.  

Teleekrandan dəhşətli, qulaqbatırıcı bağırtı eşidildi. Çənəsiz adam bir anda özünü arxaya atdı. 

Sidəti kəllə sümüyünə bənzəyən adam dərhal əllərini arxasında gizlətdi. Hərəkəti ilə təklif 

olunan çörəkdən imtina etdiyini teleekrana göstərmək istəyirdi.  

-Bamsted!-teleekran bağırırdı.-İyirmi yeddi-otuz bir, Bamsted D. Çörəyi yerə atın! 

Çənəsiz adam çörək dilimini döşəməyə tulladı. 

-Dayandığınız yerdə durun! Üzünüzü qapıya çevirin! Tərpənməyin! 

Çənəsiz adam əmrlərə tabe oldu. Şişkin yanaqlarının titrəməsini hec cür saxlaya bilmirdi. Qapı 

cingilti ilə açıldı. Gənc zabit içəri girib bir addım kənara çəkildi. Arxasında alçaq boylu, enli 

çiyinləri və qüvvətli qolları olan nəzarətçi dayanmışdı. Nəzarətçi məhbusun qarşısına keçdi, 

zabitin işarəsi ilə onun düz ağzının üstünə dəhşətli yumruq zərbəsi endirdi. Sanki bədəninin 

bütün ağırlığını bu zərbəyə qoymuşdu. Çənəsiz adamı elə bil top kimi havaya atdılar. Kamera 

boyu uçub paraşanın yanında döşəməyə sərildi. Bir müddət hərəkətsiz halda yıxıldığı yerdə 

uzanıb qaldı. Ağzından və burnunun dəliklərindən tünd qırmızı rəngli qatı qan axırdı. Deyəsən 

huşunu itirmişdi. Asta-asta hıçqırır, bəlkə də inildəyirdi. Nəhayət qarnı üstə çevrildi, çətinliklə də 

olsa, dizlərinin və əllərinin üstündə dikəldi. Ağzından hələ də selik və qan axırdı, iki yerə 

parçalanmış protezi düz qarşısına düşmüşdü.  

Məhbuslar hamısı əllərini dizlərinin üstünə qoyub səssis-səmirsiz oturmuşdular. Çənəsiz adam 

əvvəlki yerinə qayıtmışdı. Sifətinin bir tərəfi qap-qara qaralmışdı. Ağzı ortasında balaca qara 

dəlik görünən çəhrayı rəngli yöndəmsiz ət parçasına çevrilmişdi.  

Arabir sifərindən kombinezonunun yaxasına qan damlaları düşürdü. Baxışlarında bayaqkından 

da çox günahkarlıq oxunurdu. Qonur gözləri növbə ilə kameradakıların sifətində dolaşırdı. Sanki 

hamının gözü qarşısında alçaldıldığına görə adamların ona nə qədər nifrət bəslədiklərini 

aydınlaşdırmaq istəyirdi.  

Qapı açıldı. Zabit əlinin güclə sezilən hərəkəti ilə sifəti kəllə sümüyünə bənzəyən adamı göstərdi. 

-101-ci otağa!-dedi. 

Uinstonun yaxınlığında kimsə içini çəkib yerində qurdalanmağa başladı. Skelet-adam əlləri bir-

birinə sıxılmış halda dizi üstə döşəməyə çökdü.  



 

“Çağdaş dünya ədəbiyyatı. Bədii nəsr. Romanlar. Povestlər”.

 

Ə

dəbi-kulturoloji tərcümə e-Antologiyası 



Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu

 



 

www.kitabxana.net

 



 

Milli Virtual Kitabxana 

 

241 


-Yoldaş! Zabit!-deyə zarımağa başladı. -Yalvarıram, məni ora aparmayın. Bəyəm hər şeyi açıb 

deməmişəm? Daha nə öyrənmək istəyirsiniz? Axı boynuma almalı heç bir günah qalmayıb. Sizə 

nə lazımdısa, deyim, bu dəqiqə etiraf etməyə, öz üstümə götürməyə hazıram. Nə istəyirsinizsə 

yazın, hər şeyin altından gözüyumulu qol çəkirəm. Amma 101-ci otağa aparmayın. 

-101-ci otağa!-zabit əmrini təkrarladı. 

Məhbusun onsuz da kağız kimi avazımış sifəti Uinstonun indiyə qədər təsəvvürünə gətirmədiyi 

rəng aldı. İndisifəti kəllə sümüyünə bənzəyən adamın sifəti açıq-aşkar yaşıl rəngə çalırdı.  

-Başıma nə oyun istəyirsinizsə, açın!-deyə o, fəryad qoparırdı. Məni həftələrlə ac saxlamısınız. 

İşinizi başa çatdırın. Qoyun acından ölüm. Güllələyin! Asın! İyirmi beş il iş verin! Daha kimi 

satmağımızı istəyirsiniz? Sadəcə deyin, bütün istəklərinizi yerinə yetirməyə hazıram. Ələ 

verəcəyim adamın kimliyi, onun başına nə oyun açacağınız məni qəti maraqlandırmır. Arvadım, 

üç uşağım var. Böyüyünün altı yaşı hələ tamam olmayıb. Hamısını tutub gətirin. Gözümün 

qabağında başlarını kəsin. Sakitcə durub baxacağam. Amma məni 101-ci otağa aparmayın. 

-101-ci otağa!-zabit əmrini təkrarladı.  

Skelet-adam hədəqədən çıxmış gözləri ilə digər məhbuslara baxdı. Sanki öz əvəzinə göndərməyə 

başqa qurban axtarırdı. Gözləri çənəsiz adamın əzilib qana bulaşmış sifətinə zilləndi. Əlini ona 

tərəf uzadıb təzədən yalvardı. 

-Siz məni yox, bax onu aparmalısınız,-dedi.- Bayaq nəzarətçi yumruqla vuranda nə dediyini 

eşitmədiniz? Əgər imkan yaratsanız, hamısını sözbəsöz təkrarlamağa hazıram. Partiyanın 

əleyhinə çıxan odur, mən deyiləm.  

Nəzarətçilər skelet-adama tərəf addımladılar. Onun yalvarışları qulaqbatıran çığırtıya çevrildi.  

-Siz onun nə dediyini eşitmədiniz!-deyə qışqırmağa başladı. -Teleekran işləmirdi. Axtardığınız 

adam odur! Məni yox, onu aparın! 

 

 



İki pəzəvəng nəzarətçi qollarından yapışmaq üçün ona yaxınlaşdılar. Sifəti kəllə sümüyünə 

bənzəyən adam özünü döşəməyə atıb əllərinin ikisi ilə də skamyanın dəmir ayaqlığından yapışdı. 

Daha heç bir söz demirdi, sadəcə heyvan kimi ulayır, bağırırdı. Nəzarətçilər ayaqlarından 

yapışdılar, dartıb skamyadan aralamaq istədilər. Skelet-adam heyrətamiz qüvvə ilə müqavimət 

göstərirdi. Dartışma iyirmi saniyəyə qədər çəkdi. Məhbuslar əllərini dizlərinin üstünə qoyub 

səssis-səmirsiz oturmuşdular. Hamı düz qarşısına baxırdı. Daha bağırtı səsi eşidilmirdi. Skelet-

adam bütün diqqətini skamyanın ayağından mümkün qədər bərk yapışmağa vermişdi. Amma 

birdən tamam başqa səs eşidildi. Bu, skelet-adamın nəzarətçinin nallı çəkmələrinin altında qırılan 

barmaqlarının xırçıltısı idi. Onu ayaqlarından dartıb kameradan bayıra sürüdülər.  

-101-ci otağa!-Zabit üçüncü dəfə əmrini təkrarladı.  

Addımlarını güclə atan məhbusu apardılar. Başı sinəsinə düşmüşdü. Barmaqları qırılmış əli 

yanından sallanmışdı. Canında heç bir müqavimət gücü qalmamışdı.  

Aradan xeyli vaxt keçdi. Skelet-adamı gecə aparmışdılarsa, indi səhər olmalı idi. Səhər 

aparmışdılarsa, axşama yaxınlaşırdı. Uinston tək idi. Artıq neçə saatdan bəri kamerada ondan 

başqa kimsə yoxdu. Dar skamyada oturmaqdan bütn bədəni ağrıyırdı, ona görə də arabir 

kamerada azacıq gəzişirdi. Hələ ki, teleekran üstünə qışqırmırdı. Çənəsiz adamın atdığı çörək 

parçası bayaqkı yerində idi. Əvvəlcə çörəyə baxmamaq üçün bütün gücünü səfərbər etməli 


 

“Çağdaş dünya ədəbiyyatı. Bədii nəsr. Romanlar. Povestlər”.

 

Ə

dəbi-kulturoloji tərcümə e-Antologiyası 



Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu

 



 

www.kitabxana.net

 



 

Milli Virtual Kitabxana 

 

242 


olurdu. Sonra susuzluq hissi aclığa üstün gəldi. Ağzının içi yapışqan kimi idi. Zəhrimar dadırdı. 

Aramsız uğultudan və düz gözünün içinə vuran ağ işıqdan başı gicəllənirdi. Beynində boşluq 

yarandığını hiss edirdi. Yalnız sümüklərinə qədər işləyən ağrı dözülməz hal alanda ayağa 

dururdu. Amma hər an huşunu itirib yıxılacağından qorxduğu üçün dərhal da otururdu. Diqqəti 

fiziki ağrılardan yayınan kimi beynində dəhşətli fikirlər dolaşmağa başlayırdı. Bəzən get-gedə 

sönməkdə olan ümidlə O`Brayen və ülgüc haqqında fikirləşirdi. Fikirləşirdi ki, ülgücü çörəyin 

içində də ötürə bilərlər. Əgər ümumiyyətlə çörək versələr... Culiya haqqındakı fikirləri çox 

dumanlı idi. Bəlkə haradasa qız ondan da çox iztirablara qatlaşmalı olurdu. Bəlkə elə bu 

saniyələrdə işgəncəyə dözməyərək ağrıdan qışqırırdı. Uinston fikirləşməyə başladı: “Əgər 

payıma düşən əzabları ikiqat artırmaq şərti ilə Culiyanı xilas etmək imkanı yaransa idi, buna 

razılaşardımmı? Bəli, razılaşardım”. Lakin bu daha çox ağlının diqtə etdiyi qərar idi. Uinston bir 

kişi kimi məhz həmin qərarı qəbul etməli olduğunu bildiyi üçün belə fikirləşirdi. Bu qərar hələ 

hisslərin sınağından çıxmamışdı. Belə yerdə ağrıdan və ağrının hər an yaxınlaşma qorxusundan 

başqa heç bir hiss olmur. Görəsən, ağrının əzablarını hiss etdiyin halda hansısa səbəbə görə onun 

daha da şiddətlənməsinə razılıq vermək mümkündürmü? Uinston hələ bu suala cavab tapa 

bilməmişdi. 

Yenə addım səsləri eşidildi. Qapı açıldı. O`Brayen içəri girdi. 

Uinston sıçrayıb ayağa qalxdı. Heyrətdən hər cür ehtiyat hissi yadından çıxmışdı. Uzun illərdən 

bəri ilk dəfə teleekranın mövcudluğunu da unutmuşdu.  

-Onlar sizi də ələ keçiriblər!-deyə qışqırdı.  

-Onlar məni çoxdan ələ keçiriblər,- O`Brayen xəfif, az qala təəssüf bildirən kinayə ilə cavab 

verdi. O, bir addım kənara çəkildi. Arxasında əlində uzun, qara dəyənək tutmuş enlikürək 

nəzarətçi göründü.  

-Siz belə olacağını bilirdiniz, Uinston,-O`Brayen sözünə davam etdi. Özünüzü aldatnayın. Siz 

bunu bilirdiniz. Həmişə bilmişdiniz.  

Uinston həmişə, hər şeyi bildiyini indi anladı. Amma bu barədə fikirləşməyin yeri deyildi. Bu 

anlarda haqqında düşündüyü yeganə şey nəzarətçinin əlindəki dəyənək idi. Dəyənək zərbəsi 

harasına gəldi dəyə bilərdi: başına, sifətinə, çiyninə, dirsəyinə... 

Düz dirsəyinə! Ağrıdan az qala iflic olmuş Uinston salamat əli ilə dirsəyindən yapışıb döşəməyə 

çökdü. Gözünün qarşısında hər şey sarı işığa büründü. Tək bircə zərbənin özü ilə bu qədər ağrı 

gətirməsi inanılmazdır! İnanılmazdır! Sarı qığılcımlar çəkilib getdi. Uinston başının üstündə 

dayanıb tamaşa edən iki nəfəri gördü. Nəzarətçi onun yerdə qıvrılmasından həzz alıb gülürdü. 

İndi ən azı üzərində düşündüyü sualların birinə cavab tapmışdı. Heç vaxt, heç nəyin xatirinə ağrı 

hissinin azacıq da olsun şiddətlənməsini istəməməlisən! Ağrı başlananda sənə yalnız bir hiss 

hakim kəsilir-o, tez çəkilib getməlidir! Dünyada fiziki ağrıdan pis heç nə yoxdur. “Ağrının 

önündə duruş gətirən qəhrəman yoxdur! Ağrıya qalib gələn qəhrəman ola bilməz!”- deyə 

Uinston əzilmiş dirsəyindən yapışıb döşəmədə qıvrıla-qıvrıla düşünürdü.  

 

II FƏSİL 



 

Uinston açılıb-yığılan çarpayıya bənzər bir yerdə uzanmışdı. Çarpayı saydığı şey çox hündür idi, 

həm də elə quraşdırılmışdı ki, əl-qolunu tərpətmək olmurdu. Kameradakından daha güclü 

görünən işıq düz sifətinə vururdu. O`Brayen böyründə dayanmışdı. Diqqətlə yuxarıdan aşağı ona 

baxırdı. Qarşı tərəfdə əlində şpris tutmuş ağ xalatlı bir nəfər görünürdü. 


 

“Çağdaş dünya ədəbiyyatı. Bədii nəsr. Romanlar. Povestlər”.

 

Ə

dəbi-kulturoloji tərcümə e-Antologiyası 



Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu

 



 

www.kitabxana.net

 



 

Milli Virtual Kitabxana 

 

243 


Hətta gözlərini açandan sonra da Uinston harada olduğunu dərhal anlaya bilmədi. Onda elə 

təəssürat vardı ki, bu otağa tamamilə fərqli dünyadan, çox-cox uzaqlarda yerləşən sualtı aləmdən 

üzə-üzə gəlib. Həmin xəyali aləmdə də nə qədər qaldığının isə fərqində deyildi. Həbs edildiyi 

andan nə gün işığı, nə də qaranlıq görmüşdü. Üstəlik xatirələrində də qırıqlıq yaranmışdı. Bəzi 

hallarda şüuru, -hətta yatmış vəziyyətdə olan şüur belə,-öz yerini boşluğa buraxaraq onu tamam 

tərk edirdi. Aradakı boşluğun bir gün, bir həftə, yoxsa cəmisi bir neçə saniyə çəkdiyini isə heç 

cür bilmək olmurdu.  

Dirsəyinə ilk zərbə endirilən gündən həyatı cəhənnəmə çevrilmişdi. Başına açılan oyunların 

yalnız başlanğıc, bütün dustaqların keçdiyi ilkin istintaq hərəkətləri olduğunu sonradan 

anlamışdı. Hamı ənənəvi siyahı üzrə təqdim edilən cinayətlərdə iştirakını boynuna almalı idi. 

Bura casusluq, ziyankarlıq və digər oxşar cinayət əməlləri daxil idi. Etiraf tamamilə formal 

səciyyə daşıyırdı. Çünki istənilən halda işgəncə verilirdi. Uinston neçə dəfə döyüldüyünü, hər 

döyülmə mərasiminin nə qədər davam etdiyini yadına sala bilmirdi. Hər dəfə onunla beş, yaxud 

altı nəfər qara uniformalı nəzarətçi məşğul olurdu. Bəzən yumruqla, bəzən dəyənəklə, bəzən 

dəmir çubuqla döyürdülər. Bəzən isə sadəcə təpiklərinin altına salırdılar. Elə anlar olurdu ki, 

Uinston utanc hissini tamam itirərək döşəmədə uzanıb heyvan kimi bağırır, ilan kimi qıvrılaraq 

bitib-tükənmək bilməyən təpik zərbələrindən yayınmağa çalışırdı. Əvəzində isə daha çox təpik 

yeyirdi. Ağına-bozuna baxmadan hara gəldi vururdular. Qabırğasına, qarnına, dirsəklərinə, 

topuqlarına, qasığına, xayalarına, onurğa sütununa dəyən təpiklərdən az qala ağlını itirmək 

dərəcəsinə gəlirdi. Bəzən proses o qədər uzun çəkirdi ki, Uinston onu belə qəddar, amansız 

üsullarla döydüklərinə görə nəzarətçilərə deyil, bütün bu müddət ərzində huşunu itirib 

bayılmadığına görə özünə əsəbiləşirdi. Bəzən əsəbləri elə tarıma çəkilirdi ki, hələ çırtma 

toxunmamış qışqırıb-yalvarır, aman diləyirdi. Belə hallarda nəzarətçinin zərbə endirmək üçün 

düyümlənən yumruğunu görməsi ağla gələn və gəlməyən bütün cinayətləri boynuna almasına 

kifayət edirdi. Bəzən heç nəyi boynuna almayacağına qəti qərar verirdi. Belə hallarda 

Uinstondan hər sözü kəlbətinlə çəkir, etiraflarını ağrının yaratdığı fəryadlar altında dinləyirdilər. 

Bəzən isə Uinston öz-özü ilə alverə girişir, əvvəlcədən şərt qoyurdu: “Boynuma alacağam, amma 

dərhal yox! Ağrı dözülməz həddə çatana qədər müqavimət göstərəcəyəm. Qoy üç zərbə, yox, iki 

zərbə də vursunlar. Sonra istədiklərinmin hamısını deyəcəyəm”. Bəzən tərsliyinə salıb ayaq üstə 

qalmaq istədiyindən onu yıxılana qədər döyürdülər, sonra isə kartof kisəsi kimi kameranın daş 

döşəməsinə atırdılar. Özünə gəlməsi üçün bir neçə saat ara verəndən sonra təzədən döyməyə 

aparırdılar. Arada uzun fasilələr də olurdu. Amma belə fasilələri çətinliklə xatırlayırdı. Çünki ya 

bütün vaxtı yatır, ya da huşa getmiş vəziyyətdə olurdu. Yatacaq yeri ensiz taxtalardan düzəldilən, 

çox vaxt divara bağlı vəziyyətdə saxlanan kameranı, balaca çuqun əlüzyuyanı yaxşı xatırlayırdı. 

Yemək də yadında idi. İsti şorba ilə çörək verirdilər. Bəzən qəhvə də olurdu. Küt ülgüclə üzünü 

qırxan, arabir də saçlarını qayçılayan dəlləyin gəlişi də yaxşı yadında idi. İşgüzar görkəmli, 

amma hər şeyə laqeyd nəzərlərlə baxan ağ xalatlı adamların nəbzini yoxlamaları, təzyiqini 

ölçmələri, göz qapaqlarını qaldırıb baxmaları, kobud əlləri ilə bədəninin hər yerini əlləşdirib 

sınmış sümük axtarmaları, qollarına yuxu iynəsi vurmaları da yadında idi.  

İndi nisbətən az döyürdülər. Amma çox hədələyirdilər. Deyirdilər ki, cavabları onları razı 

salmadığı andan etibarən bütün dəhşətlər daha pis formada yenidən təkrarlana bilər. İndi onu 

sorğu-suala tutanlar qara uniformalı quldurlar deyil, şüşələri parıldayan eynəklər taxmış cəld 

hərəkətli, balaca boylu, yup-yumri Partiya intellektualları idi. Onlar bir-birlərini əvəz edərək hər 

məhbusla on, bəzən hətta on iki saat fasiləsiz işləyirdilər. Uinston vaxt barəsində səhv də edə 

bilərdi. Amma sorğu-sualın uzunluğuna şübhə yox idi. Partiya araşdırıcıları onun həmişə az da 

olsa ağrı hissinin qorxusu altında yaşamasında maraqlı idilər. Amma ağrı əsas iş üsulları deyildi. 

Doğrudur, onlar da Uinstonun şapalaqlayır, qulaqlarını çəkir, saçını dartır, bir ayağı üstə 

dayanmağa məcbur edir, tualetə buraxmır, gözləri sulanana qədər üzünə gur işıq salırdılar. Lakin 

bütün bunlar fiziki ağrı verməkdən daha çox onu alçaltmaq, etiraz, yaxud mübahisə niyyətinin 

qarşısını almaq məqsədi güdürdü. Onların əsl silahı saatlarla arası kəsilmədən davam edən 

amansız istintaq idi. Uinston əsəb gərginliyindən daha çox xəcalətdən zar-zar ağlayana qədər onu 


 

“Çağdaş dünya ədəbiyyatı. Bədii nəsr. Romanlar. Povestlər”.

 

Ə

dəbi-kulturoloji tərcümə e-Antologiyası 



Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu

 



 

www.kitabxana.net

 



 

Milli Virtual Kitabxana 

 

244 


dolaşdırırdılar, dilindən tutub tələyə salırdılar, sözlərini istədikləri şəkildə yozurdular, yalanlarını 

üzə çıxarırdılar, özü-özünə zidd getdiyini sübuta yetirirdilər. Bəzən bir istintaq ərzində beş-altı 

dəfə ağladığı vaxtlar olurdu. Çox vaxt kobudluqla üstünə qışqırır, cavab verərkən azacıq 

duruxduğu, yaxud tərəddüd etdiyi anlarda təzədən qara uniformalı nəzarətçilərin yanına 

göndərəcəkləri ilə hədələyirdilər. Bəzən isə gözlənilmədən rəftarlarını dəyişirdilər. Uinstona 

“yoldaş” deyirdilər, İngsos prinsiplərinə və Böyük Qardaşın adına and verərək kədərli ahənglə 

başına bunca müsibətlər gələndən sonra da Partiyaya sədaqətini dilə gətirməməsinin, vurduğu 

ziyanı anlamamasının səbəblərini soruşurdular. Saatlarla çəkən istintaqın üzüb əldən saldığı 

əsəbləri davam gətirmirdi. Nəticədə Uinston yenə də göz yaşları axıtmaqdan özünü saxlaya 

bilmirdi. Sonda beynini deşən bu aramsız səslər onu nəzarətçilərin yumruq və təpiklərindən daha 

pis sındırdılar. Tələb olunan hər sözü danışan ağıza, istənilən hər kağızı imzalayan ələ çevrildi. 

Yeganə qayğısı onların hansı etirafı gözlədiklərini qabaqcadan fikirləşib tapmaq, tənə və 

töhmətlər başlanmamışdan əvvəl hər şeyi boynuna almaq idi. Artıq Partiyanın görkəmli 

xadimlərini qətlə yetirdiyini, təxribat xarakterli kitabçalar yaydığını, ictimai fondları taladığını, 

hərbi sirləri düşmənə satdığını, ziyankarlıq əməlləri törətdiyini və s. boynuna almışdı. Hələ 

1968-ci ildən əvvəl İstasiya hökumətinə muzdlu casusluq etdiyini, dinə inandığını, kapitalizm 

heyranı olduğunu və pozğun həyat tərzi keçirdiyini bildirmişdi. Arvadının yaşadığını və Partiya 

müstəntiqlərinin də bundan xəbəri olduqlarını bildiyi halda Ketrini öldürdüyünü etiraf etmişdi. 

Boynuna almışdı ki, uzun illərdən bəri Qoldsteynlə şəxsi əlaqə saxlayır, onun yaratdığı gizli 

cəmiyyətin üzvüdür, tanıdığı adamları da həmin cəmiyyətin üzvləri sırasına daxil olmağa təşviq 

edib. Ən asan yol hər şeyi boynuna almaq, hamını ələ vermək idi. Əslində ortada hansısa 

yanlışlıqdan da söhbət gedə bilməzdi. O, həqiqətən Partiyanın düşməni olmuşdu. Partiya isə 

fikirlə əməl arasında heç bir fərq görmürdü.  

Başqa xatirələri də vardı. Amma düşüncəsində onları bir-birləri ilə bağlaya bilmirdi. Qara 

dairələrə alınmış adda-budda şəkillərə bənzəyirdilər.  

Saxlandığı kameranın işıqlı, yoxsa qaranlıq olduğunun fərqində deyildi. Çünki bir cüt gözdən 

başq heç nə görmürdü. Yaxınlığında hansısa cihaz asta-asta və aramsız çıqqıldayırdı. Gözlər get-

gedə böyüyür və işıqlanırdı. Birdən oturduğu yerdən havaya qalxdı, gözlərin dərinliyinə baş 

vurdu. Gözlər onu dərhal uddular.  

Gözqamaşdırıcı işığın altında hər tərəfi siferblatlarla dolu kresloya bağlanmışdı. Ağ xalatlı adam 

diqqətlə siferblatların göstəricilərini öyrənirdi. Bayırdan ağır çəkmələrin tappıltısı eşidildi. Qapı 

cingilti ilə açıldı. Mum sifətli cavan zabit iki nəzarətçinin əhatəsində içəri girdi.  

-101-ci otağa!-deyə zabit əmr verdi. 

Ağ xalatlı adam çevrilib onlara baxmadı. Heç Uinstona da baxmadı. O, yalnız sferblatın 

əqrəblərinə baxırdı.  

Uinstonun kreslosunu azı bir kilometr enliliyində, ecazkar qızılımtıl işıq seli ilə dolmuş nəhəng 

koridorla aparırdılar. O isə qəhqəhə ilə gülür və var səsi ilə cinayətlərini etiraf edirdi. Hər şeyi, 

hətta işgəncə altında demədiklərini də boynuna alırdı. Hamının hər şeydən xəbəri olsa da, başına 

toplaşmış adamlara həyat tarixçəsini əvvəldən axıra qədər danışırdı. Nəzarətçilər, Partiya 

müstəntiqləri, ağ xalatlı adamlar, O`Brayen, Culiya, mister Çarrinqton-hamısı koridora 

toplaşmışdılar, bərkdən danışıb gülürdülər. Gələcəkdə maneə kimi qarşısını kəsəcək hansısa 

çətinliyi dəf edə bilmiş, ona qarşı hazırlanan bəd niyyətlər baş tutmamışdı. Hər şey qaydasında 

idi. Daha ağrı yox idi. Həyatının sonuncu təfərrüatı da aydınlaşmışdı, aşkarlanmışdı. O, əfv 

edilmişdi! 

Uinston O`Brayenin səsini eşitdiyini güman edib kreslodan qalxmağa çalışdı. İstintaq 

müddətində O`Brayeni heç vaxt görməsə də, onun həmişə gözə görünmədən lap yaxınlıqda 

olduğunu hiss edirdi. Nəzatərçiləri Uinstonun üstünə salan da, sonda öldürülməsinin qarşısını 

1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   ...   115


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə