Hörmətli oxucular



Yüklə 37.98 Kb.

səhifə1/24
tarix14.01.2017
ölçüsü37.98 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   24

Hörmətli oxucular,
Sahibkarlığın  inkişaf  etdirilməsinin  vacib  element-
lərindən biri gənclərə aktiv həyat mövqeyinin aşılanması və yeni 
nəsil iş adamlarının yetişdirilməsidir. Bu fəaliyyətdə hökumət 
strukturları  ilə  yanaşı,  biznes  qurumlarının  və  ictimai 
təşkilatların  üzərinə  də  böyük  məsuliyyət  düşür.  Azərbaycan 
Banklar Assosiasiyası (ABA) ölkədə sahibkarlığı təbliğ etməklə 
qeyri-neft  iqtisadiyyatının  inkişafı  üçün  həlledici  əhəmiyyət 
daşıyan kiçik və orta biznesin genişlənməsinə dəstək olur.
Təlim və tədris sahəsindəki təşəbbüslərə növbəti töhfəsini 
vermək, bu istiqamətdə görülən işlərə dəstək olmaq məqsədilə 
ABA “Uğura inan, öz biznesinə başla!” adlı biznes-bələdçinin 
nəşrini  öz  üzərinə  götürmüşdür.  Bankların  inkişafı,  onların 
daim  yeniliklər  tətbiq  etməklə  əhaliyə  və  ölkə  iqtisadiyyatına 
daha  yaxşı  xidmət  göstərməsi  uğurlu  iş  adamlarının  və 
bizneslərin mövcudluğundan əhəmiyyətli dərəcədə asılıdır.
Əminik ki, oxumağa başladığınız bu bələdçi bir çox gənci 
aktivliyə  və  bizneslə  məşğul  olmağa  sövq  edəcək.  Kitabın 
müəllifi ABA-nın ekspert qrupunun üzvü, 20 ildən artıq maliyyə 
sektorunda fəaliyyət göstərmiş, bır sıra aparıcı maliyyə qurum-
larında rəhbər vəzifələrdə çalışmış, gənclər üçün Mikrobiznes 
İnkubatoru layihəsinin müəllifi Elşən Bədirxanovdur.
Hamınıza uğurlar arzulayırıq!
Azərbaycan Banklar Assosiasiyası
3
Kitab Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının maliyyə və ASAN 
Könüllüləri təşkilatının informasiya dəstəyi ilə nəşr edilib.
AZƏRBAYCAN BANKLAR
ASSOSİASİYASI
ASAN  KÖNÜLLÜLƏRİ

Hörmətli oxucular,
Sahibkarlığın  inkişaf  etdirilməsinin  vacib  element-
lərindən biri gənclərə aktiv həyat mövqeyinin aşılanması və yeni 
nəsil iş adamlarının yetişdirilməsidir. Bu fəaliyyətdə hökumət 
strukturları  ilə  yanaşı,  biznes  qurumlarının  və  ictimai 
təşkilatların  üzərinə  də  böyük  məsuliyyət  düşür.  Azərbaycan 
Banklar Assosiasiyası (ABA) ölkədə sahibkarlığı təbliğ etməklə 
qeyri-neft  iqtisadiyyatının  inkişafı  üçün  həlledici  əhəmiyyət 
daşıyan kiçik və orta biznesin genişlənməsinə dəstək olur.
Təlim və tədris sahəsindəki təşəbbüslərə növbəti töhfəsini 
vermək, bu istiqamətdə görülən işlərə dəstək olmaq məqsədilə 
ABA “Uğura inan, öz biznesinə başla!” adlı biznes-bələdçinin 
nəşrini  öz  üzərinə  götürmüşdür.  Bankların  inkişafı,  onların 
daim  yeniliklər  tətbiq  etməklə  əhaliyə  və  ölkə  iqtisadiyyatına 
daha  yaxşı  xidmət  göstərməsi  uğurlu  iş  adamlarının  və 
bizneslərin mövcudluğundan əhəmiyyətli dərəcədə asılıdır.
Əminik ki, oxumağa başladığınız bu bələdçi bir çox gənci 
aktivliyə  və  bizneslə  məşğul  olmağa  sövq  edəcək.  Kitabın 
müəllifi ABA-nın ekspert qrupunun üzvü, 20 ildən artıq maliyyə 
sektorunda fəaliyyət göstərmiş, bır sıra aparıcı maliyyə qurum-
larında rəhbər vəzifələrdə çalışmış, gənclər üçün Mikrobiznes 
İnkubatoru layihəsinin müəllifi Elşən Bədirxanovdur.
Hamınıza uğurlar arzulayırıq!
Azərbaycan Banklar Assosiasiyası
3
Kitab Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının maliyyə və ASAN 
Könüllüləri təşkilatının informasiya dəstəyi ilə nəşr edilib.
AZƏRBAYCAN BANKLAR
ASSOSİASİYASI
ASAN  KÖNÜLLÜLƏRİ

Ön söz
Salam!  Hamınızı  təbrik  etmək  istəyirəm!  Səbəbini  bir 
qədər sonra izah edəcəyəm. İcazə verin, əvvəlcə bəzi məqamları 
açıqlayım.
Kitabça barəsində ümumi məlumat.
Bu  kitabça  mikrobiznesə  başlamaq  üçün  əvvəldən 
sonadək bütün prosesləri əhatə edən bələdçinizdir. O, dünyada 
ən məşhur iş adamları, motivasiya trenerləri, biznes müəllifləri 
və  mövzu  üçün  maraqlı  olan  digər  sahələrə  aid  müəlliflər 
tərəfindən yazılmış kitab və məqalələr əsasında tərtib edilib və 
fikrimcə, olduqca maraqlı və xeyirli alınıb. Misal üçün, Stiven 
Kovi,  Brayan  Treysi,  Riçard  Brenson,  Bodo  Şefer,  Kavasaki, 
Robert Kiyosaki, Deyl Karnegi, Stiv Blank, Çan Kim, Napoleon 
Hill,  Toni  Byuzen,  Erik  Ris,  Karl  Syuel,  Donald  Tramp,  Set 
Qodin, Keyt Ferratsi və onlarla digər müəllifin, o cümlədən, bir 
sıra  keçmiş  sovet  məkanının  biznes  müəllifi  və  iş  adamının 
kitablarını  qeyd  etmək  istərdim.  Mən  yüzlərlə  kitab  və 
məqalədəki  məlumatlardan,  necə  deyərlər,  “qaymaqları” 
yığaraq sistemləşdirmişəm və öz təcrübəmdən də misallar əlavə 
etmişəm.  Bu  o  demək  deyil  ki,  gələcəkdə  bu  sahə  üzrə  kitab 
oxumağınıza ehtiyac yoxdur. Sadəcə, ola bilər ki, mən sizin bir 
neçə  ay  və  ya  ilinizə  qənaət  edərək  imkan  yaratmışam  ki,  
yığcam yazılmış bu bələdçi vasitəsilə qısa zaman ərzində xırda 
biznesinizə başlayaraq həm biznes vərdişləri qazanasız, həm də 
maddi qazanc əldə edəsiz. Sonradan öyrəndiyiniz bu vərdişlər 
və digər biliklər əsasında biznesinizi inkişaf etdirərək kiçik, orta 
və ola bilsin ki, iri biznesə çevirə biləcəksiz.
Fikirlərimi  rahat  oxuna  biləcək  dildə  yazmışam. 
Korrektorlar  mətni  ədəbi  dil  çərçivəsinə  salmaq  istəsələr  də 
4
“dır”, “dir”-lərdən qaçmağa çalışmışam :).
Əlbə ə,  biznes  elə  bir  sahədir  ki,  yarana  biləcək  bütün 
halları,  bütün  biznes  sahələrini  bir  kitabçada  əhatə  etmək 
mümkün deyil. Amma bələdçiniz sizə təfəkkürünüzü dəyişərək 
biznesə başlama yollarını sistemli şəkildə göstərəcək və bir çox 
praktiki biliklər verəcək. Nəticədə siz özünüz özünüzü yaratmış 
olacaq  və  öz  gücünüz  hesabına  uğur  qazanacaqsız!  Bu  şəklə 
diqqətlə  baxın  (özü  özünü  yaradan  insanın  heykəli).  Onu 
bələdçimizin rəmzi hesab etmək olar. Bu sizsiz!
Bələdçinin strukturu və onu necə oxumalı.
Birinci  hissə  uğura  aparan  yola  həsr  olunub  və  həyatda 
məna  tapmağa,  yeni  nailiyyətlərə  çatmaq  üçün  daxili  güc 
tapmağa  çalışan  bütün  insanlara  ünvanlanıb.  Burada  uğur 
qazanmış  insanların  timsalında  məqsədə  çatmaq  üçün  tələb 
olunan  keyfiyyətlər,  zamanın  idarə  edilməsi,  məqsədlərin 
qoyulması,  qorxunun  dəf  olunması  və  digər  məqamlar 
barəsində  danışacaq,  bir  çox  insanın  uğur  hekayələrilə  tanış 
olacağıq. Bu hissəni “beynin transformasiyası” da adlandırmaq 
olar.  Bu  mərhələni  keçmədən  yüksək  nəticələr  əldə  etmək 
çətindir, çünki dəyişikliklər şüurdan başlanır.
İkinci hissə biznes-ideyanın tapılması yolları barəsindədir 
5

Ön söz
Salam!  Hamınızı  təbrik  etmək  istəyirəm!  Səbəbini  bir 
qədər sonra izah edəcəyəm. İcazə verin, əvvəlcə bəzi məqamları 
açıqlayım.
Kitabça barəsində ümumi məlumat.
Bu  kitabça  mikrobiznesə  başlamaq  üçün  əvvəldən 
sonadək bütün prosesləri əhatə edən bələdçinizdir. O, dünyada 
ən məşhur iş adamları, motivasiya trenerləri, biznes müəllifləri 
və  mövzu  üçün  maraqlı  olan  digər  sahələrə  aid  müəlliflər 
tərəfindən yazılmış kitab və məqalələr əsasında tərtib edilib və 
fikrimcə, olduqca maraqlı və xeyirli alınıb. Misal üçün, Stiven 
Kovi,  Brayan  Treysi,  Riçard  Brenson,  Bodo  Şefer,  Kavasaki, 
Robert Kiyosaki, Deyl Karnegi, Stiv Blank, Çan Kim, Napoleon 
Hill,  Toni  Byuzen,  Erik  Ris,  Karl  Syuel,  Donald  Tramp,  Set 
Qodin, Keyt Ferratsi və onlarla digər müəllifin, o cümlədən, bir 
sıra  keçmiş  sovet  məkanının  biznes  müəllifi  və  iş  adamının 
kitablarını  qeyd  etmək  istərdim.  Mən  yüzlərlə  kitab  və 
məqalədəki  məlumatlardan,  necə  deyərlər,  “qaymaqları” 
yığaraq sistemləşdirmişəm və öz təcrübəmdən də misallar əlavə 
etmişəm.  Bu  o  demək  deyil  ki,  gələcəkdə  bu  sahə  üzrə  kitab 
oxumağınıza ehtiyac yoxdur. Sadəcə, ola bilər ki, mən sizin bir 
neçə  ay  və  ya  ilinizə  qənaət  edərək  imkan  yaratmışam  ki,  
yığcam yazılmış bu bələdçi vasitəsilə qısa zaman ərzində xırda 
biznesinizə başlayaraq həm biznes vərdişləri qazanasız, həm də 
maddi qazanc əldə edəsiz. Sonradan öyrəndiyiniz bu vərdişlər 
və digər biliklər əsasında biznesinizi inkişaf etdirərək kiçik, orta 
və ola bilsin ki, iri biznesə çevirə biləcəksiz.
Fikirlərimi  rahat  oxuna  biləcək  dildə  yazmışam. 
Korrektorlar  mətni  ədəbi  dil  çərçivəsinə  salmaq  istəsələr  də 
4
“dır”, “dir”-lərdən qaçmağa çalışmışam :).
Əlbə ə,  biznes  elə  bir  sahədir  ki,  yarana  biləcək  bütün 
halları,  bütün  biznes  sahələrini  bir  kitabçada  əhatə  etmək 
mümkün deyil. Amma bələdçiniz sizə təfəkkürünüzü dəyişərək 
biznesə başlama yollarını sistemli şəkildə göstərəcək və bir çox 
praktiki biliklər verəcək. Nəticədə siz özünüz özünüzü yaratmış 
olacaq  və  öz  gücünüz  hesabına  uğur  qazanacaqsız!  Bu  şəklə 
diqqətlə  baxın  (özü  özünü  yaradan  insanın  heykəli).  Onu 
bələdçimizin rəmzi hesab etmək olar. Bu sizsiz!
Bələdçinin strukturu və onu necə oxumalı.
Birinci  hissə  uğura  aparan  yola  həsr  olunub  və  həyatda 
məna  tapmağa,  yeni  nailiyyətlərə  çatmaq  üçün  daxili  güc 
tapmağa  çalışan  bütün  insanlara  ünvanlanıb.  Burada  uğur 
qazanmış  insanların  timsalında  məqsədə  çatmaq  üçün  tələb 
olunan  keyfiyyətlər,  zamanın  idarə  edilməsi,  məqsədlərin 
qoyulması,  qorxunun  dəf  olunması  və  digər  məqamlar 
barəsində  danışacaq,  bir  çox  insanın  uğur  hekayələrilə  tanış 
olacağıq. Bu hissəni “beynin transformasiyası” da adlandırmaq 
olar.  Bu  mərhələni  keçmədən  yüksək  nəticələr  əldə  etmək 
çətindir, çünki dəyişikliklər şüurdan başlanır.
İkinci hissə biznes-ideyanın tapılması yolları barəsindədir 
5

və  ilk  növbədə  biznesə  başlamaq  istəyənlər  üçün  nəzərdə 
tutulub.
Üçüncü hissə kreativ ideyaların formalaşdırılmasına həsr 
olunub  və  zehni  qabiliyyətini  genişləndirmək,  işə  yaradıcı 
yanaşmaq istəyən bütün insanlara faydalı olacaq.
Dördüncü  hissə  mikrobiznesə  başlamaq  üçün  ilk 
addımlarını  atanlara  həsr  olunub  və  əminəm  ki,  biznesə  yeni 
başlamaq istəyən gənclər üçün maraqlı və xeyirli olacaq. Burada 
biznes-modelin  qurulması,  bazarın  araşdırılması,  məhsulun 
mövqeləşdirilməsi, sosial şəbəkə marketinqi, müştəri qazanmaq 
yolları və bir çox digər məqamlar barədə qısa və aydın danışılır.
Əlavələrdə biznesin qurulması və inkişafı ilə bağlı bir sıra 
maraqlı mövzulara toxunulur (internet, partizan marketinqi və 
hüquqi məsələlər).
Sizi  təəccübləndirməsin  ki,  hazırlıq  prosesinə  həsr 
olunmuş hissələrin həcmi təxmini biznesin başlanmasına həsr 
olunmuş  hissənin  və  əlavələrin  həcminə  bərabərdir.  Ən 
ö n ə m l i s i   m ə h z   i l k i n   m ə r h ə l ə d i r .   Ə s l i n d ə   i n s a n   i l k 
mərhələlərdəki  keyfiyyətlərə  malik  olsa  biznesə  başlamaq  o 
qədər də çətin deyil.
Kitabçanı aşağıdakı qaydada oxusanız təsiri daha çox olar: 
Ÿ
Bu,  bədii  ədəbiyyat  deyil.  Yalnız  bütün  fikriniz 
oxuduğunuza yönəlsə nəticəsi olacaq.
Ÿ
Hər bir tapşırığı məsuliyyətlə, sonadək yerinə yetirin. 
Bunlar artıq sınaqdan çıxıb, onlara ciddi yanaşın.
Ÿ
Ardıcıllıqla  oxuyun,  əvvəlki  məqamların  üstündən 
keçərək birbaşa biznes hissəsindən başlasanız effekti az 
olacaq.
Ÿ
Oxuyanda  tələsməyin,  aydın  olmayanları  yenidən 
oxuyub aydınlaşdırın.
6
Bu kitabçanı hazırlamaq qərarına niyə gəldim?
Ölkəmizdə  yaranan  vəziyyət  hamıya  bəllidir.  Geniş 
iqtisadi  təhlillərlə  sizi  yormaq  istəmirəm.  Neft  hasilatı  və 
qiymətinin aşağı düşməsi nəticəsində ölkəmizin gəlirləri xeyli 
aşağı  düşüb  və  bu  proses  davam  edə  bilər.  Belə  vəziyyətdə 
Azərbaycanın iqtisadi yüksəlişini yalnız azad sahibkarlıq təmin 
edə  bilər.  Bunu  sıravi  vətəndaşlardan  tutmuş  dövlət 
başçımızadək  hamı  etiraf  edir.  Buna  görə  də  ölkəmizdə  azad 
sahibkarlıq mühiti, kiçik biznes daha da inkişaf etdirilməlidir. 
İnkişaf  etmiş  ölkələrin  ÜDM-in  50%-dən  çoxu  kiçik  biznesin 
payına  düşür.  Bizdə  isə  kiçik  biznesin  2014-cü  ildə  yaratdığı 
əlavə dəyər yalnız 2,6% təşkil edib. Halbuki iqtisadiyyatda kiçik 
biznesin rolu böyükdür (əsasları aşağıda sadalanıb):
Ÿ
İqtisadi konyuktura dəyişməsini yumşaldır;
Ÿ
Rəqabətli mühitın yaranmasına xidmət edir;
Ÿ
Yeni  ehtiyacların  qısa  zamanda  ödənilməsini  təmin 
edir;
Ÿ
Yeni iş yerlərinin formalaşmasına şərait yaradır;
Ÿ
Dövlətin  böhrana  qarşı  əsas  müdafiə  üsullarından 
biridir;
Ÿ
Az  investisiya  müqabilində  gəlirlilik  olduqca  yüksək 
olur;
Ÿ
Sosial sabitliyin qorunmasına xidmət edir (o cümlədən 
orta təbəqənin artması hesabına);
Ÿ
Dövlət büdcəsinin gəlirini artırır və s.
Qeyd edilən məqsəd uğrunda fəaliyyətin əsas yükü təbii 
ki, dövlətin üzərinə düşür. Amma cəmiyyətimiz də, mütərəqqi 
biznes qurumları da sosial məsuliyyət fəaliyyəti çərçivəsində bu 
prosesə  ciddi  dəstək  ola  bilər.  Məsələn,  ABŞ-da  yerləşən 
dünyanın ən iri biznes-inkubator assosiasiyasına (Milli biznes-
inkubatorlar  assosiasiyası)  daxil  olan  ən  qabaqcıl  biznes-
inkubatorlarının, həmçinin Avropa biznes-inkubatorlarının iki 
7

və  ilk  növbədə  biznesə  başlamaq  istəyənlər  üçün  nəzərdə 
tutulub.
Üçüncü hissə kreativ ideyaların formalaşdırılmasına həsr 
olunub  və  zehni  qabiliyyətini  genişləndirmək,  işə  yaradıcı 
yanaşmaq istəyən bütün insanlara faydalı olacaq.
Dördüncü  hissə  mikrobiznesə  başlamaq  üçün  ilk 
addımlarını  atanlara  həsr  olunub  və  əminəm  ki,  biznesə  yeni 
başlamaq istəyən gənclər üçün maraqlı və xeyirli olacaq. Burada 
biznes-modelin  qurulması,  bazarın  araşdırılması,  məhsulun 
mövqeləşdirilməsi, sosial şəbəkə marketinqi, müştəri qazanmaq 
yolları və bir çox digər məqamlar barədə qısa və aydın danışılır.
Əlavələrdə biznesin qurulması və inkişafı ilə bağlı bir sıra 
maraqlı mövzulara toxunulur (internet, partizan marketinqi və 
hüquqi məsələlər).
Sizi  təəccübləndirməsin  ki,  hazırlıq  prosesinə  həsr 
olunmuş hissələrin həcmi təxmini biznesin başlanmasına həsr 
olunmuş  hissənin  və  əlavələrin  həcminə  bərabərdir.  Ən 
ö n ə m l i s i   m ə h z   i l k i n   m ə r h ə l ə d i r .   Ə s l i n d ə   i n s a n   i l k 
mərhələlərdəki  keyfiyyətlərə  malik  olsa  biznesə  başlamaq  o 
qədər də çətin deyil.
Kitabçanı aşağıdakı qaydada oxusanız təsiri daha çox olar: 
Ÿ
Bu,  bədii  ədəbiyyat  deyil.  Yalnız  bütün  fikriniz 
oxuduğunuza yönəlsə nəticəsi olacaq.
Ÿ
Hər bir tapşırığı məsuliyyətlə, sonadək yerinə yetirin. 
Bunlar artıq sınaqdan çıxıb, onlara ciddi yanaşın.
Ÿ
Ardıcıllıqla  oxuyun,  əvvəlki  məqamların  üstündən 
keçərək birbaşa biznes hissəsindən başlasanız effekti az 
olacaq.
Ÿ
Oxuyanda  tələsməyin,  aydın  olmayanları  yenidən 
oxuyub aydınlaşdırın.
6
Bu kitabçanı hazırlamaq qərarına niyə gəldim?
Ölkəmizdə  yaranan  vəziyyət  hamıya  bəllidir.  Geniş 
iqtisadi  təhlillərlə  sizi  yormaq  istəmirəm.  Neft  hasilatı  və 
qiymətinin aşağı düşməsi nəticəsində ölkəmizin gəlirləri xeyli 
aşağı  düşüb  və  bu  proses  davam  edə  bilər.  Belə  vəziyyətdə 
Azərbaycanın iqtisadi yüksəlişini yalnız azad sahibkarlıq təmin 
edə  bilər.  Bunu  sıravi  vətəndaşlardan  tutmuş  dövlət 
başçımızadək  hamı  etiraf  edir.  Buna  görə  də  ölkəmizdə  azad 
sahibkarlıq mühiti, kiçik biznes daha da inkişaf etdirilməlidir. 
İnkişaf  etmiş  ölkələrin  ÜDM-in  50%-dən  çoxu  kiçik  biznesin 
payına  düşür.  Bizdə  isə  kiçik  biznesin  2014-cü  ildə  yaratdığı 
əlavə dəyər yalnız 2,6% təşkil edib. Halbuki iqtisadiyyatda kiçik 
biznesin rolu böyükdür (əsasları aşağıda sadalanıb):
Ÿ
İqtisadi konyuktura dəyişməsini yumşaldır;
Ÿ
Rəqabətli mühitın yaranmasına xidmət edir;
Ÿ
Yeni  ehtiyacların  qısa  zamanda  ödənilməsini  təmin 
edir;
Ÿ
Yeni iş yerlərinin formalaşmasına şərait yaradır;
Ÿ
Dövlətin  böhrana  qarşı  əsas  müdafiə  üsullarından 
biridir;
Ÿ
Az  investisiya  müqabilində  gəlirlilik  olduqca  yüksək 
olur;
Ÿ
Sosial sabitliyin qorunmasına xidmət edir (o cümlədən 
orta təbəqənin artması hesabına);
Ÿ
Dövlət büdcəsinin gəlirini artırır və s.
Qeyd edilən məqsəd uğrunda fəaliyyətin əsas yükü təbii 
ki, dövlətin üzərinə düşür. Amma cəmiyyətimiz də, mütərəqqi 
biznes qurumları da sosial məsuliyyət fəaliyyəti çərçivəsində bu 
prosesə  ciddi  dəstək  ola  bilər.  Məsələn,  ABŞ-da  yerləşən 
dünyanın ən iri biznes-inkubator assosiasiyasına (Milli biznes-
inkubatorlar  assosiasiyası)  daxil  olan  ən  qabaqcıl  biznes-
inkubatorlarının, həmçinin Avropa biznes-inkubatorlarının iki 
7

ali  məqsədindən  biri  məhz  müsbət  biznes  mühitinin 
formalaşdırılmasıdır. Biznes-inkubatorların fəaliyyəti isə yalnız 
dövlət  tərəfindən  deyil,  həm  də  ictimai,  şəxsi  biznes  və  digər 
mənbələrdən  maliyyələşdirilir.  Azərbaycanda  da  bu  sahədə 
xeyli iş görülüb, amma problemlər də mövcuddur: real nəticə 
göstərən  biznes-inkubatorların  sayı  çox  azdır,  kütləvilik  hiss 
olunmur,  ideyası  olmayan  gənclərə  dəstək  olan  biznes-
inkubator  yoxdur  və  qeyri-texnoloji  sahəyə  diqqət  azdır. 
Fikrimcə,  müsbət  biznes  mühitinin  formalaşdırılması  üçün 
mütləq  mütərəqqi  təfəkkürlü  yeni  biznesmenlər  nəsli 
yetişdirilməlidir. 
Gənclərin  biznesə  həvəsini  yoxlamaq,  həmçinin  biznes-
dən çəkindirən məqamları aydınlaşdırmaq üçün internetdə 25 
yaşadək  olan  gənclər  arasında  sorğu  keçirdim  (bu  prosesdəki 
dəstəyə  görə  gənc  biznesmen  Bəhmən  Hacıyevə  təşəkkür 
edirəm).  Nəticələr  bəzi  hallarda  gözlənilən  olsa  da,  maraqlı 
məqamlar da az olmadı.
Şərait və imkanınız olsaydı 
bizneslə məşğul olmaq istərdinizmi?
Bəli
Xeyr
Bu barədə
fikirləşməmişəm
8
İnsanların  məsuliyyəti  kənar  faktorların  üstünə  atmaq 
kimi psixoloji xüsusiyyətini nəzərə alaraq ehtimal edirdim ki, 
maliyyə vəsaiti və biznes mühiti barədə olan bəndlərin nəticəsi 
təxminən  80%  təşkil  edəcək.  Amma  sevindirici  haldır  ki,  bu 
bəndlər ümumi səslərin yarıdan azını təşkil etdi. Maraqlı digər 
məqam  da  ondan  ibarətdir  ki,  bizneslə  məşğul  olmaq 
istəyənlərin  təxminən  yarısı  xanımlardır.  Deməli,  gənclər 
bizneslə  məşğul  olmaq  həvəsindədirlər.  Sadəcə,  onlara  şərait 
yaradılmalı, yollar göstərilməlidir.
İndiki  durumda  hamı  yeni  reallıqlardan  çıxış  etməlidir. 
Xəyalları  kənara  ataraq  mürəkkəb  iqtisadi  vəziyyətin  tezliklə 
düzələcəyini, dövlətin və ya kimlərinsə bizə kömək edəcəyini 
gözləməməli və çıxış yollarını özümüz tapmalıyıq.
Araşdırma göstərdi ki, gənclər üçün “biznesə necə başlamalı” 
mövzusunda  azərbaycan  dilində  motivasiyalı,  həmçinin 
praqmatik  bələdçi  rolunu  oynaya  bilən  bir  kitab  yoxdur  (hər 
9
Hal-hazırda sizi bizneslə məşğul 
olmaqdan çəkindirən nədir?
Maliyyə vəsaiti
tapa bilmirəm.
Biznes biliyim azdır
Ölkədəki biznes mühiti
Risk etməyə ehtiyat
edirəm
Maraqlı ideyam yoxdur
Muzdlu işdə işləyirəm
Digər səbəblər

ali  məqsədindən  biri  məhz  müsbət  biznes  mühitinin 
formalaşdırılmasıdır. Biznes-inkubatorların fəaliyyəti isə yalnız 
dövlət  tərəfindən  deyil,  həm  də  ictimai,  şəxsi  biznes  və  digər 
mənbələrdən  maliyyələşdirilir.  Azərbaycanda  da  bu  sahədə 
xeyli iş görülüb, amma problemlər də mövcuddur: real nəticə 
göstərən  biznes-inkubatorların  sayı  çox  azdır,  kütləvilik  hiss 
olunmur,  ideyası  olmayan  gənclərə  dəstək  olan  biznes-
inkubator  yoxdur  və  qeyri-texnoloji  sahəyə  diqqət  azdır. 
Fikrimcə,  müsbət  biznes  mühitinin  formalaşdırılması  üçün 
mütləq  mütərəqqi  təfəkkürlü  yeni  biznesmenlər  nəsli 
yetişdirilməlidir. 
Gənclərin  biznesə  həvəsini  yoxlamaq,  həmçinin  biznes-
dən çəkindirən məqamları aydınlaşdırmaq üçün internetdə 25 
yaşadək  olan  gənclər  arasında  sorğu  keçirdim  (bu  prosesdəki 
dəstəyə  görə  gənc  biznesmen  Bəhmən  Hacıyevə  təşəkkür 
edirəm).  Nəticələr  bəzi  hallarda  gözlənilən  olsa  da,  maraqlı 
məqamlar da az olmadı.
Şərait və imkanınız olsaydı 
bizneslə məşğul olmaq istərdinizmi?
Bəli
Xeyr
Bu barədə
fikirləşməmişəm
8
İnsanların  məsuliyyəti  kənar  faktorların  üstünə  atmaq 
kimi psixoloji xüsusiyyətini nəzərə alaraq ehtimal edirdim ki, 
maliyyə vəsaiti və biznes mühiti barədə olan bəndlərin nəticəsi 
təxminən  80%  təşkil  edəcək.  Amma  sevindirici  haldır  ki,  bu 
bəndlər ümumi səslərin yarıdan azını təşkil etdi. Maraqlı digər 
məqam  da  ondan  ibarətdir  ki,  bizneslə  məşğul  olmaq 
istəyənlərin  təxminən  yarısı  xanımlardır.  Deməli,  gənclər 
bizneslə  məşğul  olmaq  həvəsindədirlər.  Sadəcə,  onlara  şərait 
yaradılmalı, yollar göstərilməlidir.
İndiki  durumda  hamı  yeni  reallıqlardan  çıxış  etməlidir. 
Xəyalları  kənara  ataraq  mürəkkəb  iqtisadi  vəziyyətin  tezliklə 
düzələcəyini, dövlətin və ya kimlərinsə bizə kömək edəcəyini 
gözləməməli və çıxış yollarını özümüz tapmalıyıq.
Araşdırma göstərdi ki, gənclər üçün “biznesə necə başlamalı” 
mövzusunda  azərbaycan  dilində  motivasiyalı,  həmçinin 
praqmatik  bələdçi  rolunu  oynaya  bilən  bir  kitab  yoxdur  (hər 
9
Hal-hazırda sizi bizneslə məşğul 
olmaqdan çəkindirən nədir?
Maliyyə vəsaiti
tapa bilmirəm.
Biznes biliyim azdır
Ölkədəki biznes mühiti
Risk etməyə ehtiyat
edirəm
Maraqlı ideyam yoxdur
Muzdlu işdə işləyirəm
Digər səbəblər

10
halda tapa bilmədim). Bunları nəzərə alaraq qərara gəldim ki, 
cəmiyyətimizə, gənclərə mən də öz töhfəmi bu bələdçi ilə verim. 
Hazırkı  kitabça  mənim  və  mənə  dəstək  olan  şəxslərin  biznes 
təcrübəsi olmayan gənclərə bir köməyidir. 
Gəlin tanış olaq. 
Özüm haqqında bir qədər geniş yazacam. Bəndin sonunda 
səbəbini  izah  edəcəyəm.  Mən  Elşən  Bədirxanovam.  46  yaşım 
var, amma özümü sizin kimi gənc hiss edirəm:). 1986-ci ildə Bakı 
Dövlət  Universitetinin  tarix  fakültəsinə  daxil  olmuşam.  O 
zamanlar  yeganə  universitetin  tarix  fakültəsinə  daxil  olmaq 
olduqca  çətin  idi,  çünki  bu  fakültəni  bitirənlər  üçün  yüksək 
perspektivlər açılırdı. Sənədvermə prosesində universitetin bir 
ağsaqqalı ilə atam söhbət edəndə ona səmimi şəkildə bildirmişdi 
ki,  oğlunuzun  bu  fakültəyə  daxil  olmaq  şansı  yoxdur,  uşağı 
sındırma.  Atam  bunu  mənə  demədi  və  nəticədə  apelyasiya 
vasitəsilə tarix fakültəsinə daxil oldum (o zamanlar test sistemi 
mövcud  deyildi).  Apelyasiya,  qiymətindən  razı  olmayan 
abituriyent  üçün  xüsusi  komissiyanın  çağırılması  idi.  Bu 
komissiya  universitetin  ən  nüfuzlu  alimlərindən  təşkil 
olunurdu  və  sorğu-sual  nəticəsində  son  qərar  verilirdi. 
Sonradan  özüm  də  bu  hərəkətimə  təəccübləndim.  Təsəvvür 
edin,  çəkingən,  ünsiyyət  qabiliyyəti  aşağı  olan  bir  gənc 
universitet “əjdahalarını” bir yerə toplayır və onların suallarına 
cavab  verir.  Nəticədə  mənim  məsələm  Bakı  Dövlət 
Universitetinin  rektoru  Faiq  Bağırzadə  (o,  Azərbaycan 
Respublikasının  başçısı  Kamran  Bağırovun  qardaşı  idi) 
səviyyəsinə  qalxdı  və  müsbət  həll  olundu.  1992-ci  ildə 
universiteti  fəqlənmə  ilə  bitirdim.  Dövlət  imtahan 
komissiyasının sədri akademik Ziya Bünyadov idi. Fəxrlə qeyd 
edirəm ki, imtahandan sonra o, məni aspirantuyaya dəvət etdi. 
Amma SSRİ-nin dağıldığı dövrdə mədə maraqları elmi üstələdi. 
11
Özümə  bəraət  qazandırmaq  istəmirəm,  amma  maddi  durum 
doğrudan  da  ürəkaçan  deyildi.  1992-ci  ildə  mən  universiteti 
bitirəndə  Qarabağ  müharibəsinə  könüllü  qoşulan  böyük 
qardaşım ağır yaralandı. Onun müalicəsi uzun illər çəkdi. Nə 
isə...
1993-cü  ildən  bank  sistemində  çalışmağa  başladım 
(Qüdsiyyə Əhmədovaya mənə göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkür 
edirəm).  Təhsilimə  uyğun  olmadığına  baxmayaraq,  bir  neçə 
aydan sonra artıq şöbə müdiri vəzifəsini icra etməyə başladım. 
Burada  həm  mənim  şəxsi  keyfiyyətlərim,  həm  yeni  bank 
sisteminin təzəcə formalaşması, həm də təhsil sistemimizin yeni 
bank çağırışlarına tamamilə uyğun olmaması rol oynadı. Yəni 
iqtisad  fakültəsini  bitirən  və  bitirməyənlər  arasında  bank 
sahəsində işləmək cəhətdən fərq demək olar ki, yox idi. Bir ildən 
sonra  Rabitəbanka  dəvət  olundum  və  şöbə  müdiri,  sonra  isə 
departament rəhbəri oldum. 
2003-cü  ildə  Bank  of  Baku-da  İdarə  Heyəti  sədrinin 
müavini, 6 aydan sonra isə sədr əvəzi təyin olundum. Hər iki 
bankda  komanda  ilə  birlikdə  bir  çox  sahələr  üzrə  olduqca 
uğurlu nəticələr əldə etdik.
Bundan sonra 2007-ci ildən Bank VTB (Azərbaycan)-da və 
2012-ci ildən isə Buta Sığorta şirkətində İdarə Heyəti sədrinin 
müavini  kimi  çalışmışam.  Hazırda  maliyyə  qurumlarında 
müşavirəm,  maraqlı  layihələr  həyata  keçirirəm.  İşlədiyim  bir 
çox qurumlarda İnsan Resurslarının idarə edilməsi, pərakəndə 
bankçılıq  və  bir  sıra  digər  sahələr  mənim  kurasiyamda  olub, 
biznes təhlili ilə məşğul olan Kredit Komitəsinin üzvü olmuşam.
Çox  vacib  hesab  etdiyim  bir  nailiyyətimi  də  nəzərinizə 
çatdırmaq istərdim. İş təcrübəsi olmayan bir çox gənc istedadın 
aşkarlanmasında rolum olub. Onlardan biri hal-hazırda aparıcı 
bankların  birində  İdarə  Heyətinin  sədri,  digəri  isə  sədr 
müavinidir.  Vaxtilə  seçdiyim  gənclərdən  bəziləri  hal-hazırda 

10
halda tapa bilmədim). Bunları nəzərə alaraq qərara gəldim ki, 
cəmiyyətimizə, gənclərə mən də öz töhfəmi bu bələdçi ilə verim. 
Hazırkı  kitabça  mənim  və  mənə  dəstək  olan  şəxslərin  biznes 
təcrübəsi olmayan gənclərə bir köməyidir. 



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   24


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə