Kitab Azərbaycanın kənd təsərrüfatının inkişafında və təşəkkül tapmasında misilsiz



Yüklə 7.66 Mb.
PDF просмотр
səhifə30/77
tarix29.11.2016
ölçüsü7.66 Mb.
1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   ...   77

16. “Az

ərbaycanda pestisidlərin idarə  edilməsinin təkmilləşdirilməsinə 

texniki yardım” layihəsi. Büdcəsi: 292 583 ABŞ dolları. Müddəti: 2010-2011-ci 

ill


ər.  

17. “Az

ərbaycanda akvakultura sahəsində hüquqi və siyasət 

ç

ərçivəsinin inkişaf etdirilməsi –TCP/AZE/3301”. Büdcəsi: 70 000 ABŞ 

dolları; Müddəti: 2011-2012-ci illər  

M

əqsədi: Azərbaycanda balıqçılıq və akvakultura sektorunu yenidən 



iqtisadiyyatın gəlirli sahəsinə çevirmək məqsədilə  Azərbaycanda akvakultura üzrə 

hüquqi və siyasət çərçivəsinin inkişaf etdirməkdən ibarətdir 



18. TCP/AZE/3302 «Az

ərbaycanda otlaqların idarə edilməsi» layihəsi.  

H

əyata keçirilmə  müddəti: 2010-2012-ci illər, Budcəsi:  450  000  ABŞ 



dolları.  

Layih


ə  Azərbaycanda müxtəlif dərəcədə  aşnmış  yay  və  qış  otlaqlarının 

davamlı  bərpası  və  idarə  edilməsi üçün texniki elementlərə  malik bir model 

(nümun

ə) ərsəyə gətirəcək və siyasi tövsiyələr verəcək. 



Otlaqların  məhsuldarlığının  artırılması  və  otlaqların  yaxşı  şəraitdə 

saxlanılması dolanışığı heyvanlardan asılı olan fermerlərin və heyvan saxlayanların 

dolanışıq vasitələrinin yaxşılaşmasına öz töhfəsini verəcək. Aşağıdakı əsas təsirlərə 

nail olmaq üçün bu model  müf

əssəl yayım tədbiri ilə birləşdiriləcək:    

 



otlaqlara güv

ənən pastoral fermerlərin artmış ərzaq təhlükəsizliyi ; 

 

otlaqların  aşınmasının  və  yerli otlaqlarda bitki növlərinin və  sortlarının 



biomüxt

əlifliyində itkilərin azalması;  

 

torpaq v



ə ehtiyat mənbələrinin davamlı idarəçilik təcrübəsinin artması  

 



Yuxarıda  qeyd  edilən təsirə  nail olmaq üçün layihə  bərpa və  idarəçilik 

t

əcrübəsini iki fərqli aqro-ekoloji sistemdə  (yay və  qış  otlaqlarında),  yay 



otlaqlarının  davamlılığının  güclındirilməsi üzrə  Gədəbəy rayonunda 50 hektar 

sah


ədə, qış otlaqları üzrə isə İmişli rayonunda 100 hektar sahədə   tətbiq etməyi 

t

əklif edir.  



 



 

Otlaq ehtiyatlarını daha yaxşı idarə etmək üçün seçilmiş bələdiyyələrdə yerli 

höküm

ət orqanları və kənd icmaları  planlaşdırma metodları, bacarıq və qabiliyyət 



v

ə  bilgi  əldə  edəcəklər.      Onlar  heyvandarlıqda  və  otlaqların  məhsuldarlığında 

artıma nail olmaq üçün həm də Yaxşı Əməliyyat Təcrübəsinə yiyələnəcəklər. Əldə 

edil


ən məhsullar ölkədə  yayılmaq  və  başqa  bir  yerdə  təkrar olunmaq üçün  əldə 

edil


ə bilinəcək.   

II. FAO t

ərəfindən hal-hazırda həyata keçirilən layihələr 

 

1.  “Az

ərbaycanda  Milli  Meşəçilik  Proqramı  və  Meşəçilik üzrə   

Qanunvericiliyin  İnkişaf  Etdirilməsinə  Dəstək  –  TCP/AZE/3303”. 

Büdc

əsi: 345 000 ABŞ dolları; Müddəti: 2012-2013-ci illər 

2. “Az

ərbaycanda xəstəliklərdən  azad  (sağlam)  kartof  toxumçuluğunun 

inkişaf  etdirilməsi  –  TCP/AZE/3402”.  Büdcəsi:  380,  000  ABŞ  dolları; 

Müdd


əti: 2013-2014-cü illər  

3. “ M

ərkəzi  Asiyada  Balıqçılıq  Təsərrüfatı  və  Akvakulturanın  İnkişafı 

Proqramı”  

H

əyata keçirilmə müddəti: 5 il (iyul 2009- iyun 2014 il); Büdcəsi 1 500 000 ABŞ 



dolları.  İştirakçı  ölkələr: Azərbaycan,    Qazaxıstan,  Qırğızıstan,    Tacikistan, 

Türkm


ənistan, Türkiyə və Özbəkistan. 

Regional proqramın inkişaf  məqsədi  ərzaq istehsalı potensialı,  iş yerləri  və gəlir  

m

ənbələrinin yaradılması,  habelə  iqtisadi həyat qabiliyyəti, ekolojı uyğunluq və 



sosial  mümkünlük    baxımından  Mərkəzi-Asiya    balıqçılıq    təsərrüfatı  və 

akvakultura  sekoru  istehsalının artırılmasından ibarətdir.  

Bu proqra

m  beş  il  müddətində  aşağıdakı    nəticələrin  əldə  edilməsi üzrə  tərtib 

edilmişdir:  

 

1)



 

Beş  ölkəni  əhatə  edən    Regional  balıqçılıq  təsərrüfatı  və  şəbəkəsi  

formasında balıqçılıq təsərrüfatı və  akvakultura üzrə  regional təşkilatın  rəsmi  

t

əsis edilməsi 



2)

 

Balıqçılıq  təsərrüfatı  və  akvakultura üzrə  sektorun  siyasi, hüquqi və  



institutsional  

əsaslarının   möhkəmləndirilməsi; 

3)

 

Regionda  balıqçılıq təsərrüfatı və  akvakultura üzrə  mütəxəssislər üçün   



potensialın    artırılması   və təhsil üzrə  proqramların  yaradılması və  fəaliyyət 

göst


ərməsi; 

4)

 



 

balıqçılıq  təsərrüfatı  və  akvakulturanın  idarə  edilməsi sahəsində  

sabitliyin artırılması 

4. GCP/GLO/275/EC 

“Avropa  Komissiyası/BMT-nin  Ərzaq  və  Kənd 

T

əsərrüfatı Təşkilatının (FAO) Avropada Qonşuluq Siyasətində (AQS) - Şərq 

Ərazisi  ərzaq təhlükəsizliyində  qərar qəbuletmənin təkmilləşdirilməsi 

m

əqsədilə informasiya sistemləri üzrə proqramı”. Müddəti: 2010-2013-cü illər. 

Büdc


əsi 3 milyon Avro. İştirakçı ölkələr: Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan və 

Moldova. 

5.  GCP/RER/028/TUR “Az

ərbaycan və  Türkiyədə  qlobal səviyyədə 

ön

əmli kənd təsərrüfatı  miras  sisteminin  tanınması,  qiymətləndirilməsi və 


 

idar



əedilməsi” regional layihəsi. İştirakçı ölkələr: Azərbaycan, Türkiyə. Büdcəsi: 

250 000 ABŞ dolları. Müddəti: 2012-2013-cü illər 



6. GCP/AZE/030/TUR “Az

ərbaycan,  Gazaxıstan,  Türmənistan və 

Özb

əkistanın Suvarılan Ərazilərində Resursmühafizəedici Kənd Təsərrüfatı” 

regional layih

əsi. 2011-2013-cü illər; Büdcəsi 600 000 ABŞ dolları. 

7. “FAO-nun M

ərkəzi Asiya üzrə  Subregional Ofisinə  daxil olan 

ölk

ələrdə  heyvan  genetik  ehtiyatlarının  idarəedilməsinin təkmilləşdirilməsi” 

regional layih

əsi.  Büdcəsi:  700  000  ABŞ  dolları;  Müddəti: 2012-2013-ci illər; 

İştirakçı  ölkələr: Azərbaycan, Türkiyə,  Gazaxıstan,  Tacikistan,  Türkmənistan, 

Gırğızıstan və Özbəkistan. 

8. “FAO-nun M

ərkəzi Asiya üzrə  Subregional Ofisinə  daxil olan 

ölk

ələrdə  heyvandarlıq  məhsullarının  istehsalının  yaxşılaşdırılması  modulu” 

regional layih

əsi.  Büdcəsi:  400  000  ABŞ  dolları;  Müddəti: 2012-2013-ci illər; 

İştirakçı  ölkələr: Azərbaycan, Türkiyə,  Gazaxıstan,  Tacikistan,  Türkmənistan, 

Gırğızıstan və Özbəkistan. 

9. “M

ərkəzi Asiya və  Qagqazda  suayrıcılarının  idarəedilməsi üzrə 

potensialın  artırılması”  regional layihəsi.  Büdcəsi:  250  000  ABŞ  dolları; 

Müdd


əti: 2012-2013-ci illər;  İştirakçı  ölkələr: Azərbaycan, Türkiyə, Tacikistan, 

Türkm


ənistan, Gırğızıstan və Özbəkistan. 

10. “TCP/AZE/3401–Texniki 

Əməkdaşlıq  İmkanları  Vasitəsi” 3 

komponentd

ən ibarətdir: 1. “Azərbaycanda Toxumçuluq Siyasətinin  İnkişaf 

Etdirilm


əsi”; 2. Azərbaycanda Heyvandarlıq Strategiyasının inkişaf etdirilməsi; 3. 

Az

ərbaycanda Fitosanitar Qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi və Avropa İttifaqə 



standartlarına uyğunlaşdırılması  

 

 



Avstriyanın kənd təsərrüfatı 

 

Avstriyanın ərazisi 83,9 min km

2



əhalisi 8,2 milyon nəfərdir, 1 km



2

-

ə 91 



düşür. ÜDM 351,0 milyard ABŞ dolları təşkil edir, hər nəfərə 42 800 ABŞ dolları 

düşür. 


Avstriyanın  kənd təsərrüfatı  olduqca  yaxşı  inkişaf  etmişdir.  Kənd 

t

əsərrüfatı  sahələri ölkə  ərazisinin 50 faizini təşkil  edir  (dəqiq olsaq 4,1 milyon 



hektar

ını). Kənd təsərrüfatının  əsas istiqaməti südçülük  heyvandarlığıdır. 

Avstriyalılar  həmçinin  bağçılıqla  və  üzümün yetirşdirilməsi  ilə  məşğuldur. 

Donuzçuluq v

ə  dənli bitkilərin becərilməsi  olduqca  geniş  yayılmışdır.  Kənd 

t

əsərrüfatı məhsullarının 2/3 hissəsi heyvandarlığın payına düşür. Bu nəticəyə kənd 



t

əsərrüfatı  ərazilərinin demək  olar  ki,  yarısının  birbaşa  və  ya digər yolla  mal-

qaranın  yetişdirilməsinə  aid olması  sayəsində  nail olunur. Digər  tərəfdən  yem 

bitkil


əri səpilmiş otlaqlar və çəmənlər nəzərdə tutulur. Yem bitkilərinin becərildiyi 

sah


ələr bütün əkin sahələrinin 1/4 hissəsini təşkil edir. Bunun sayəsində Avstiyanın 

k

ənd təsərrüfatı  2,5  milyon  iribuynuzlu mal-qara  saxlamağa  imkan  əldə  edir. 



Avstriyada h

ər il təxminən 3,5 milyon ton süd istehsal edilir. 

Bitkil

ərin  becərilməsi  üçün  Avstriyada  yalnız  ən  münbit torpaqlardan 



istifad

ə edilir. Ən yayılmış bitkilər olan arpa, buğda və şəkər çuğunduru münbit və 

isti iqlimi olan torpaqlarda, 

əsasən də  düzənlik və  Dunay sahillərində  becərilir. 

Burada h

əmçinin kartof, çovdar və yulaf istehsal edilir, lakin onların əkin sahələri 

daha  genişdir.  Avstriyanın  düzənliklərində  yerləşən  əkinlərdə  tərəvəzlər,  paxlalı 

bitkil


ər  və  meyvələr  yetişdirilir.  Həmçinin,  düzənliklərdə  üzümlüklərin böyük 

hiss


əsi cəmləşmişdir. Amma üzümlüklər ancaq isti rayonlarda, adətən Avstriyanın 

şərq və şimal-şərq zonasında yetişdirilir. 

Avstriyanın  ÜDM-də  kənd təsərrüfatının  payı  cəmi 1,5 faiz təşkil  edir. 

2011-ci ild

ə  kənd təsərrüfatının  payı  ümumi  ÜDM-də  3,12 milyard avro təşkil 

etmişdir.  

Avstriyanın torpaqlarının 44 faizi kənd təsərrüfatı təyinatlıdır, 43 faizini isə 

meşə sahələri təşkil edir (ümumi meşə massivlərinin 85 faizi istifadə edilir). 

To

rpaqların istifadə edilməsi: bütün kənd təsərrüfatı torpaqlarının 44 faizini 



əkin sahələri təşkil edir (1,38 milyon hektar) – buğda, qarğıdalı, şəkər çuğunduru, 

kartof, raps, gün

əbaxan,  57  faizi  heyvandarlığın  ehtiyaclarına  verilmişdir.  Kənd 

t

əsərrüfatı sahələrinin 2 faizini üzümlüklər təşkil edir. 



Avstriya biom

əhsulların  istehsalına  görə  Avropa  İttifaqı  ölkələri  arasında 

liderdir. 2010-cu ild

ə  Avstriyada  bioməhsulların  istehsalında  ixtisaslaşan  21 500 

k

ənd təsərrüfat müəssisəsi fəaliyyət göstərmişdir.  Onlar  518  min  hektar  torpağı 



bec

ərirlər. 

Dig

ər ölkələrlə  müqayisədə,  Avstriyanın  fermer  təsərrüfatları  kiçik 



h

əcmlidir. Lakin  bir  müəssisə  təxminən 19 hektar,  Alp  otlaqları  istisna olmaqla 

dağlıq  rayonlarda 14,3 hektar  torpağı  becərir. Müqayisə  üçün,  ən  iri  kənd 

t

əsərrüfatı  müəssisələri Çexiyada (bir müəssisənin  payına  təxminən 89 hektar 



düşür), Danimarkada (60 hektar), Lyuksemburqda (57 hektar), İsveçdə (46 hektar), 

Fransada (45  hektar) v

ə  Almaniyada (41 hektar) yerləşir.  Orta  hesabla  Avropa 

İttifaqı üzrə bir təsərrüfat 27,6 hektar torpağı becərir. 



 

Avstriyada bir fermaya daha az mal-



qara düşür, nəinki digər Avropa İttifaqı 

ölk


ələrində. Orta hesabla  bir fermer təsərrüfatında  11  inək  yetişdirilir.    Bir 

t

əsərrüfata daha çox inək sayı Danimarkada (101 inək) və Kiprdədir (94 inək). 



Donuzların  sayına  görə  lider  İrlandiya  (bir  təsərrüfata 2 min donuz) və 

Danimark


adır  (bir  təsərrüfata 1 342 donuz). Avstriyada bir təsərrüfatda orta 

hesabla 71 donuz yetişdirilir. 

2010-cu il

ə olan məlumatlara görə Avstriyada kənd təsərrüfatında əhalinin 

5,2 faizi m

əşğuldur. Bununla yanaşı, emal və satış sahələri nəzərə alınmaqla qida 

m

əhsullarının istehsalı üzrə müəssisələrdə 608 min nəfər məşğuldur. 



Bir t

əsərrüfatdan orta gəlir  23 min avro təşkil  edir  (belə  təsərrüfatların 

böyük hiss

əsi ailə müəssisələridir). 2010-cu ildə Avstriya kəndlisinin gəliri 2009-

cu ill

ə müqayisədə 14 faiz artmışdır. 



2010-

cu ilin dekabr ayına yaşa görə pensiyanın səviyyəsi işçilər üçün 809 

avro, qulluqçular –  1  382 avro, d

əmir  yolu  sferası  işçilərinin 1 243 avro, dağ 

s

ənayesində  -  1 710 avro, sənət sənayesində  1 320 avro, fermerlərin 738 avro, 



dig

ərlərin 1 100 avro təşkil etmişdir. 

 Fermer t

əsərrüfatlarının  93,5  faizi  ailə  müəssisələrinə, 3,8 faizi hüquqi 

şəxslərə  və  2,6 faizi cəmiyyətlərə  məxsusdur. Avstriyada aqrofirmaların  35,1 

faizin


ə  qadınlar  rəhbərlik edirlər.  Fermaların  37,1  faizi  “dağlıq  fermaları”  hesab 

edilir. 


K

ənd təsərrüfatı  torpaqlarının  19,5  faizi  bioməhsulların  istehsalı  üçün 

ayrılmışdır  (Alp  otlaqları  daxil  olmaqla  538210 hektar). 2010-cu ildə  xüsusilə 

böyük artım biosoyada təşkil etmişdir (2009-cu illə müqayisədə +30 faiz). 2010-cu 

ild

ə  Avstriyada bioməhsulları  istehsal  edən 21 728 ferma fəaliyyət göstərirdi. 



Bütün  bu  fermaların  bioməhsulları  istehsal  etməyə  müvafiq  lisenziyaları 

mövcuddur.  Buna xüsusi orqanlar n

əzarət edir, birdəfəlik  qaydaların  pozulması 

c

ərimələnir, sonra  lisenziya  geri  çağırılır.  Fermaların  sayı  durmadan  artır.  Hal-



hazırda  belə  fermaların  payı  Avstriyada  fermaların  ümumi  sayının  16,2  faizini 

t

əşkil edir.  



Avstriya heyvandarl

ıq  məhsullarına  olan  tələbatını  tamamilə  təmin edir. 

K

ənd təsərrüfatı məhsullarına tələbatı  (istehsal + ixdal - ixrac) mal əti üzrə 142 



faiz, donuz 

əti üzrə 106 faiz, qoyun və keçi ətinə 72 faiz, toyuq ətinə 91 faiz, hind 

toyuğu üzrə 40 faiz, yumurta üzrə 74 faiz, süd 154 faiz, qaymaq və xama üzrə 98 

faiz,  qatılaşdırılmış  süd  üzrə  82  faiz,  yağ  72  faiz,  pendir  91  faiz,  balıq  üzrə  isə 

yalnız 5 faiz təmin edir.  

Dig


ər kənd təsərrüfatı  məhsullarına  milli  tələbatın  təmin edilməsi:  buğda 

102 faiz, buğdanın bərk sortları 88 faiz, çovdar 87 faiz, arpa 88 faiz, yulaf 101 faiz, 

qarğıdalı 89 faiz, kartof 91 faiz, bal 51 faiz, yerkökü 102 faiz, kahı 79 faiz, soğan 

121 faiz, alma 111 faiz, şərab 85 faiz təşkil edir. 

Alp ç

əmənlikləri inəklərin  yetişdirilməsi üçün əlverişlidir, buna görə  də 



Avstriya 

ət və süd istehlak edildiyindən daha çox təmin olunur. Bundan başqa, mal 

ətinin istehlakı son zamanlar aşağı düşür. 

Avstriyada 

ətin  istehlakı  orta  hesabla  hər nəfərə  ildə  100 kq 

qiym


ətləndirilir,  lakin  onun  real  istehlakı  ildə  66,5 kq təşkil  edir.  Qalan    hissəsi 

 

emal  olunur. 2010-cu ild



ə  bir  avstriyalı  fermer  70  nəfəri doyuzdura bilərdi. 

Avstriyada bir t

əsərrüfata  əsas kapital (əsas vəsaitlərin dəyəri  220 min avro) 

Avropa 


İttifaqı üzrə yüksəkdir və 340 min avro təşkil edir. Bundan 64 min avro 

maşın və avadanlıqların, 162 min avro isə bina və tikililərin payına düşür. 

Avstriyanın fermer təsərrüfatlarının 97 faizi vergidən azaddır, çünki onlar 

kiçik mü


əssisələrdir və illik gəlirləri 23 000 avro təşkil edir, dağlıq fermalar üçün 

bu  r


əqəm ildə  22 000 avrodur. Onlar təxminən bu qədər də  dotasiya  alırlar. 

G

əlirləri ildə  100 000 avrodan az olanlar vergidən  azaddır.  2010-cu ildə  kənd 



t

əsərrüfatı vergiləri 45 milyon avro təşkil etmişdir. 

2007-ci ild

ə  avstriyalılar  Avropa  İttifaqından  1 146  milyon avro, 2008-ci 

ild

ə 1 214 milyon avro, 2009-cu ildə 1 307 milyon avro, 2010-cu ildə 1 362 milyon 



avro, 2011-ci ild

ə 1 310 milyon avro almışdır. 

“Torpaqların inkişafına” (Avropa İttifaqinin “2 bəndi”) 2007-2013 illərdə 

Avropa İttifaqının bütün ölkələri üçün olan 96,197 milyon avrodan Avsrtiyaya 4, 

026  milyon  avro  ayrılmışdır.  Müqayisə  üçün:  Polşaya  (ən çox) 13,399 milyon 

avro,  İtaliyaya  8,989 milyon avro, Almaniyaya 8,952  milyon  avro,  Rumıniyaya 

8,124 milyon avro, Litvaya 1,766 milyon avro, Latviyaya 1,054 milyon avro, 

Estoniyaya 724 min avro ayrılmışdır. 

T

əxmin edilir ki, vəsaitlərin  22  faizi  federal  torpaqların  büdcəsindən 



g

ələcək, 20 faizini Federal dövlət  ayıracaqdır,  ümumi  maliyyələşmənin 58 faizi 

Avropa İttifaqının hesabına olacaqdır. Bu vəsaitin 50 faizi “torpaqların inkişafına” 

(Avropa  İttifaqının  aqrar siyasətinin 2 bəndi,  Avropa  İttifaqı,  ölkənin Federal 

Hökum

əti və  federal  torpaqları  hesabına  maliyyələşdirilir),  34  faizi  “bazarın 



t

ənzimlənməsinə”, 11 faizi torpaqların inkişaf etdirilməsi milli proqramına, 5 faizi 

dig

ər xərclər təşkil edir. 2010-cu ildə aqrar büdcədən (2,327 milyon avrodan) daha 



çox v

əsait  Aşağı  Avstriya  (30,4  faiz),  Yuxarı  Avstriyaya  (20,1  faiz),  Ştiriyaya 

(15,3 faiz) ayrılmışdır. Qalan Tripoliya 8,8 faiz, Karintiyaya 8,3 faiz, Zalsburqa 6,5 

faiz, Burgenl

əndə 6,2 faiz, Forarlberqa 3,9 faiz, Vyanaya 0,5 faiz ayrılmışdır. 

2010-cu ild

ə  Avropa  İttifaqından  və  Federal hökumətdən fermalar 2,327 

milyon avro almışdır, o cümlədən Avropa İttifaqından 1 362 milyon avro. 

2010-cu ild

ə  istehsal  edilmiş  kənd təsərrüfatı  məhsullarının  dəyəri 

heyvandarlıq məhsullarında 2,92 milyard avro, bitkiçilik məhsullarında (taxıl daxil 

olmaqla) 2,91 milyard avro

, meşə təsərrüfatı 1,53 milyard avro təşkil etmişdir. Bu 

da 4,8 milyon ton taxıla, 2,8 milyon ton südə, 590 min ton tərəvəzə, 5,6 milyon ton 

donuz 

ətinə, 625 min inəyə bərabərdir. 



2010-cu ild

ə  Avstriyada iribuynuzlu mal-qaranın  sayı  2,5  milyon, 

donuzların  sayı  3  milyon,  qoyunların  358  min,  keçilərin 71,8 min baş  təşkil 

etmişdir. 

2010-cu ild

ə  bitkiçiliyin  payı  45,1  faiz,  heyvandarlığın  45,3  faiz,  əlavə 

xidm

ətlərin və kənd təsərrüfatında əlavə fəaliyyətin 9,6 faiz təşkil etmişdir.  



2010-cu ild

ə Avstriyada kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalı 8,68 milyard 

avroya  çatmışdır,  bu  da  Avstriyanın  idxalının  ümumi  həcminin 7,6 faizini təşkil 

etmişdir. Kənd təsərrüfatı məhsullarının 84,5 faizi Avropa İttifaqından idxal edilir. 



 

Avstriyanın  kənd təsərrüfatı  məhsullarının  ixracının  77,2  faizi  Avropa  İttifaqının 



payına düşür. 

Dağlıq  ərazilər  əkinçilik üçün az  yararlı  olsa  da,  təsərrüfatın  idarə 

edilm

əsində  müasir  metodların  tətbiq edilməsi Avstriyaya kənd təsərrüfatı 



m

əhsullarına daxili bazarda tələbatların 3/4 hissəsini təmin etməyə imkan verir. 

Ölk

ə ərazisinin 41 faizi kənd təsərrüfatının istifadəsindədir. Kənd və meşə 



t

əsərrüfatlarının  işçiləri  işləyən  əhalinin 5 faizini təşkil  edir.  Kənd təsərrüfatında 

bitkil

ərin müdafiəsi vasitələrinin və gübrələrin tətbiq edilməsinin sərt normativləri 



mövcuddur. Avstriyada k

ənd təsərrüfatı  torpaqlarının  90  faizini  istifadə  edən 

əssisələrinin  70  faizi  milli  ekoloji  proqramda  iştirak  edir  (Avropa  İttifaqında 



orta hesabla t

əxminən 20 faizi). 20 mindən artıq kəndli təsərrüfatları ekoloji təmiz 

biom

əhsullar istehsal edirlər. 



Hal-

hazırda dənli bitkilərin – buğda və arpanın məhsuldarlığı 35 s/ha–dan 

artıqdır, inəklərin məhsuldarlığı ildə 3 min ton süd təşkil edir. 

K

ənd təsərrüfatı  məhsullarının  2/3  hissəsi  heyvandarlığın  payına  düşür. 



Buna t

əbii çəmənlərin və  otlaqların  kənd təsərrüfatı  sahələrinin  yarıdan  çoxunu 

t

əşkil  etməsi  şərait  yaradır.  Bundan  əlavə, yem bitkilərinin  əraziləri  əkin 



sah

ələrinin 1/4 hissəsini təşkil  edir.  Yemlərin bir hissəsi  idxal  edilir.  Bunların 

hamısı  2,5  milyon  iribuynuzlu  mal-qaranın  yetişdirməsinə  şərait  yaradır.  Son 

zamanlar, 

ətin və südün istehsalı əhalinin tələbatını ödəyir. 

Bec


ərilən  ərazilər böyük deyil. Daimi becərilməyən torpaqlar da 

mövcuddur. Onlar eqarten (dinc

ə qoyulmuş ərazilər) adlandırılır. Onlar növbə ilə 

əkin və otlaq kimi istifadə edilir. Eqarten Alp rayonları üçün xarakterikdir. 



Ərazisi 83500 km

2



əhalisi 8,2 milyon nəfərdir, 1 km

2

-

ə 91 nəfər düşür. 

Sah

əsinə görə 113-cü yerdədir. ÜDM 351,0 milyard ABŞ dolları təşkil edir, hər 

n

əfərə 42 800 ABŞ dolları düşür. Kənd təsərrüfatı ölkənin ümumi sahəsinin 50 

faizini, y

əni 4,1 milyon hektar təşkil  edir.  Donuzçuluq  və  taxılçılıq  əsas 

sah

ələrdəndir. Yem bitkiləri  əkin sahəsinin 1/4 hissəsini təşkil  edir.  Bu  2,5 

milyon mal-

qara  saxlamağa  imkan  verir  (3,5  milyon  ton  süd  verən). Ölkədə 

buğda,  vələmir,  çovdar,  paxlalılar,  tərəvəz, üzüm, meyvə  yetişdirilir. Kənd 

t

əsərrüfatı  ÜDM-nin 1,5 faizini verir. Bir müəssisə  19 hektara qədər torpaq 

bec

ərir, 11 inəyə malik  olur. Bir təsərrüfatın illik gəliri 23 min avro təşkil edir. 

Özünü  heyvandarlıq məhsulları  ilə  tam təmin edir. 2010-cu ildə  bir fermer 70 

n

əfəri doyuzdura bilər. Fermerlərin 97 faizi vergidən  azad  edilmişdir.  2010-cu 

ild

ə Avstriyada 2 milyondan çox iribuynuzlu mal, 3 milyon baş donuz, 358 min 

qoyun, 72 min baş keçi olmuşdur. 2010-cu ildə kənd təsərrüfatı məhsullarının 

idxalı 8,68 milyard avro, ixracı isə 7,77 milyard avro təşkil etmişdir. 

 

1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   ...   77


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə