MƏxdumqulu fəraqi seçİLMİŞ ƏSƏRLƏRİ Bakı-2010



Yüklə 2.7 Mb.
səhifə10/15
tarix25.04.2017
ölçüsü2.7 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

DURDU ŞAİR MƏXDUMQULU
Durdu şair:

− Bizdən salam Məxdumqulu ustada,

Atamız Adəmin donun kim biçdi?

Dumanlı sərinə qurban olalı,

Bilmədik, məlaik meyin kim içdi?
Məxdumqulu:

− Bizdən cavab olsun Durdu şairə,

Cəbrayıl gətirdi, rizvanlar biçdi.

Qüdrət ilən şol şeytanın şərbətin

Adəm ata ilə Həvv ana içdi.
− Aləm dairəsi nə rəngli dağdır?

Ol nə quşdur, daim onda dustaqdır?

Aşiqlər sevdiyi o nə bulaqdır?

Həftayıl əbvabın varıb kim açdı?


− Qaf dağı zəbərcət rəngbərəng dağdır,

Kaknus bir quş, daim onda dustaqdır,

Mükəsat deyərlər əcəb bulaqdır,

Həftayıl əbvabın aşiqlər açdı.


− Təlamun dağında kimdir gəzənlər?

Mömin burda, kimdir orda yazanlar?

Şəmaətdə farağatı düzənlər

Neçə ildə yerdən göyə yetişdi?


− Təlamun dağında zahid gəzdilər ―

Mömin burda, bərat orda yazdılar,

Şəmaətdə farağatı düzdülər,

Hər qırx ildən Zöhrə göyə yetişdi.


− Tanrının cahanda, bil, dağı neçə,

Behiştdə tubunun budağı neçə,

Üzünün məşqinin varağı neçə,

Behiştin kılidi kimə qovuşdu?

− Yeddi iqlim vardır, yeddidir dağı,

Yetmiş mindir ol tubunun budağı,

«La ilahə» olar məşqin varağı,

Behişt qıldı, rəsulüllah qovuşdu.


− De harda yaratdı səkkiz cənnəti,

Neçə binası var, neçə kümbəti,

Neçə arxı vardır, nəmədir adı,

Teyrin əbabillər kimə qovuşdu?


− Asmanda yaratdı səkkiz cənnəti,

Altı min binadır, birdir kümbəti,

İçində dörd arx var, Müsəvvər adı,

Əbabil əshabil-filə qovuşdu.


− De harda yaratdı sağar duzəxi?

Neçə quyusu var, neçə bulağı?

İçində bir ilan, nədir sorağı?

Qüdrət ilə ol mar kimə dolaşdı?


− Yeddi qat yerdədir sağar duzəxi,

Veyldir quyusu, Siccin bulağı,

Harış ilan, qeybətkeşdir sorağı,

Yalançı, zinaxar, oğra dolaşdı.


− Durdu şair deyər, yollar uzaqdır,

Mən bilmənəm, fani kimə duzaqdır?

Özünü bilməsən, yerin duzəxdir,

Doxsan doqquz min ər harda qovuşdu?


− Məxdumqulu, eşq meydanı uzaqdır,

Fani dünya möminlərə duzaqdır,

Allah bilər, kimin yeri duzəxdir,

Doxsan doqquz min ər surda qovuşdu.



AZADİ – MƏXDUMQULU
Azadi:

− Şeytanın hansı oğludur

Adəm ata ilən düşdü?!

Haqqın rəsulu peyğəmbər

Xeybərdə necə vuruşdı?!
Məxdumqulu:

− Şeytanın Hənnas oğludur,

Adəm ata ilən düşdü.

Xeybər dağında peyğəmbər

Düz yeddicə ay uruşdı.
− Hazır yiyəsi Düldülün

Bilirsənmi kimdir, bilin!

Hansı gün Qabil Habilin

Öldürüb qanını içdi?!


− Hazır yiyəsi Düldülün

Mələk-fəriştədir bilin!

Şənbə gün Qabil Habilin

Öldürüb qanını içdi.


− Nədir, qalxıb, hava uçdu,

Nəsindən zəminə düşdü?

Neçə gündə Nuhun kişti

Cunidin dağına düşdü?


− Dərya qalxıb, hava uçdı,

Kopüyündən yerə düşdü.

Yetmiş gündə Nuhun kişti

Cunidin dağına düşdü.


− Rum şəhrinin sərdarı

Harda saldırmış gülzarı?

Hansı qalanın divarı

Məhəmmədlə merac aşdı?!

− Şəddad ol Rumun sərdarı

Şamda saldırmış gülzarı,

Müqəddəs şəhrin divarı

Məhəmmədlə merac aşdı.


− Azadi söyləyər yetmiş,

Nədir bu dünyanı tutmuş,

Hansı peyğəmbərdir itmiş,

Harda qardaşa uğraşdı?


− Məxdumqulu deyər: yetmiş,

İqlimdir, dünyanı tutmuş,

Yusif peyğəmbərdir itmiş,

Misirdə elə uğraşdı.



MƏXDUMQULU − ZÜNUBİ
Məxdumqulu:

- Ol nə gövhər, nədir onun bəyanı,

Ya müəllim, bizə bundan xəbər ver.

Nə sandıqdır onun mənzil-məkanı,

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.
Zünubi:

- İman gövhər, oldu onun bəyanı,

Ustad qılsan, bizdən xəbər böylədir:

Könül sandığıdır mənzil-məkanı,

Bizi ustad bilsən, xəbər böylədir.
- Nə tavusdur onun olsun bəyanı,

Hansı mənzil idi onun məkanı?

Ol nə ustad idi, nədir dükanı?

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.


- Rəsul nuri-tavus, oldu bəyanı,

Şəcərətil-yəqin idi məkanı,

Qadir Allah ustad − qüdrət dükanı,

Bizi ustad bilsən, xəbər böylədir.


- Neçə əyyam həmin mənzildə oldu?

Fəhm eyləyib sözlə, neçə iş qıldı?

Beş vaxt namaz əsli nə beşdən qaldı?

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.


- Yetmiş min il həmin mənzildə qaldı,

Miratil-həyaqa bir nəzər saldı,

Öz surətin görüb, beş səcdə qıldı,

Ustad bilsən, bizdən xəbər böylədir.


- Neçə məbud bir məbuddan basıldı?

Hansı isbat oldu, hansı lə oldu?

İslam dini nədən qüvvətli gəldi?

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.

- «La ilahə illəllah» tək yazıldı,

Üç yüz altmış sənəm Kəbədə oldu,

İslam dini sonra qüvvətli gəldi,

Bizi ustad bilsən, xəbər böylədir.


- Ol nə dərya, ona girən çıxmayar?

Nə mənzərdir nəzər-haqqın mehri var?

Fəhmi-şumar ilə qılıb ixtiyar,

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.


- Ant bir dərya, girsə çıxmaz hər bəndə,

Nəzərgah var hər möminin könlündə,

Üç yüz altmış nəzər eylər haqq gündə,

Bizi ustad bilsən, xəbər böylədir.


- Ol nə bağdır, onda meyvə tapılmaz?

Nə buluddır, onun varanı olmaz?

Nə zülmətdir, qəmər şöləsin salmaz?

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.


- Amalsız alimlər bağdır səmərsiz,

Yağmaz bulud — asilərdir xəbərsiz,

Küffar əhli bir zülmətdir qəmərsiz,

Bizi ustad bilsən, xəbər böylədir.


- Nə yerdən qıldı haqq adamın başın?

Nə mənzil xakindən eylədi dişin?

Nə yerdən eylədi bu könül xoşun?

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.


- Beytül-müqəddəsdən qıldı başını,

Kövsər toprağından qıldı dişini,

Firdövsin xakindən könül xoşunu,

Bizi ustad bilsən, xəbər böylədir.


- Ayaqları bir-bir əyan eyləgil.

Sümükləri bir-bir bəyan eyləgil.

Çeşmini nə yerdən, bəyanın degil,

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.


- Ayaqları Hindistandan eylədi,

Sümükləri Dağıstandan eylədi,

Çeşmin hovuz ol bostandan eylədi,

Bizi ustad bilsən, xəbər böylədir.


- Mübarək camalı, bil, nədən oldu?

Qollarının xakin nə yerdən aldı?

Bəyan eylə, dilin nə yerdən qıldı?

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.


- Cənnət toprağından qıldı camalın,

Sağ əlin Kəbədən, farsdan solun,

Taıf toprağından şirin zəbanın,

Bizi ustad bilsən, xəbər böylədir.


- Nə hoqqadır, nə bərrədir çaharı?

Nə bülbüldür, nə əjdərdir, nə börü?

Nə çobandır, baxar leylü nəharı?

Ustad olsan, bizə bundan xəbər ver.


- Könül hoqqasında bərrə imandır,

Nəfsin əjdəhadır, börü, şeytandır,

Taətin bülbüldür, ağlın çobandır,

Bizi ustad bilsən, xəbər böylədir.


- Nə günəşdır hesabını biləli?

Neçə ildir gözdən nihan olalı?

Necə sirdir sizdən xəbər alalı?

Məxdumqulu, bizə bundan xəbər ver.


- Rəsul gündür, hesabını tutalı,

Min iki yüz on bir ildir yatalı,

Əcəl körpü, gəl, didara ötəli,

Zünubi der, bizdən xəbər böylədir



MƏXDUMQULU − MƏĞRUBİ
Məxdumqulu:

- Gəl, Məğrubi, cavab ver, ol nədir, divanı dörd?

Məlaikə qurulan ol nədir, eyvanı dörd?

Ol nə yaydır, çəkilər onun da peykanı dörd?

Ol nə kimsə ötəndir, əhd ilə peymanı dörd?

Ver cavabın bu sözün, həftəyü qurbanı dörd?


Məğrubi:

- Tapdım cavabın, şair, ömründür, divanı dörd,

Məlaikə qurulqan məclisin eyvanı dörd,

İman oxdur, atılar, onun da peykanı dörd,

Şahi-mərdan Əlinin əhd ilə peymanı dörd,

Bir ayın dörd həftəsi, cümədir qurbanı dörd.


- Çay ilə nan üstündə hansı peyğəmbər durdu?

Ol kim idi davara çoban eylədi qurdu?

Ol kim idi gülüstan-İrəm bağına girdi?

Ol kim idi dünyada rəşid pirini gördi?

Ol nə kimdir, ötəndir həm tiğ, həm bürranı dörd?
- Çay ilə nan üstündə Musa peyğəmbər durdu,

Özü idi qoyuna çoban eylədi qurdu,

Şiri-xuda gülüstan-İrəm bağına girdi,

Əli idi dünyada rəşid pirini gördi,

Şiri-xuda Əlinin həm tiğ, həm bürranı dörd.
- Hansı məlik dünyadan oğulsız ötdü getdi?

Ol nə qadın, bir axşam ərini uddu getdi?

Ol kim idi dünyasın üqbaya satdı getdi?

Ol kimdir gənci-malı torpağa batdı getdi?

Ol nə sədəf, açılmış gövhəri-qəltanı dörd?
- Süleymandır dünyadan oğulsuz ötdü getdi,

Ol hümmətli Ay idi, ərini uddu getdi,

Xıdır nəbi dünyasın üqbaya satdı getdi,

Qarunun gənci-malı torpağa batdı getdi,

Sədəf gövhər açılmış həm dürri-qəltanı dörd.
- Ol kim idi dünyada Qülzüm dəryadan keçdi?

Ol kim idi narıncda əcəb gülzara düşdü?

Ol kim idi səxavət, cənnət qapısın açdı?

Ol kim idi hamıya ölçək donunu biçdi?

Ol kimdir ki, oturar cənnətdə, mehmanı dörd?
- Həmzə idi dünyada Qülzüm dəryadan keçdi,

Özü ikən narıncda dürlü gülzara düşdü,

Şahi-adil səxavət, cənnət qapısın açdı,

Səyyad əcəl dünyada hamının donun biçdi,

Rəsulüllah oturar, yanında mehmanı dörd.
- Ol nə şagird əzəldən xidmət edər ustada?

Ol nə şəhri-zinadır, külli gedər bərbada?

Ol nə bülbül, oxuyar, feyzi gedər səmada?

Hansı peyğəmbər idi vardı Allaha dada?

Hansı peyğəmbər idi dilində sənası dörd?
- Ruhül-əmin Cəbrayıl xidmət edər ustada,

Lutun şəhri zinadır, varı getdi bərbada,

Həmranın bülbülüdir, feyzi gedər səmada,

Ol İbrahim peyğəmbər, vardı Allaha dada,

Haqqa qıldı münacat, dilində sənası dörd.
- Məxdumqulu, xəbər ver, ol kim, dəryaya daldı?

Hər dəm nərə çəkəndə dəryanı tufan aldı?

Ol kim idi bir nəzər kuhi-Marıda saldı?

Anın vahiməsinə İran Turana gəldi,

Ol nə quşdur, uçmada asmana, pərvazı dörd?
- Məğrubi der, Zülfüqar idi dəryaya daldı,

Hər dəm nərə çəkəndə dəryanı tufan aldı,

Əli idi, bir nəzər kuhi-Marıda saldı,

İran-Turanı gəzib, əzmi-Xorasan gəldi,

Ol könüldür, uçmada asmana, pərvazı dörd.

MƏXDUMQULU − DURDU ŞAİR 4
Məxdumqulu:

- Ol nədir ki, yaşıl-qızıl bürünər?

Ol nədir ki, ayağı yox, sürünər?

Ol nədir ki, yeddi dərya görünər?

Şair olsan, bundan bizə xəbər ver.
Durdu şair:

- Ol əkindir, yaşıl-qızıl bürünən,

Ol ilandır, ayağı yox sürünən,

Ol balıqdır, yeddi dərya görünən,

Bizdən salam olsun, cavab böylədir.
– Ol nədir ki, yaxası var, yanı yox?

Ol nədir ki, qanadı var, qanı yox?

Ol nədir ki, adam udar, canı yox?

Şair olsan, bundan bizə xəbər ver.


– Ol kəfəndir, yaxası var, yanı yox,

Kəpənəkdir, qanadı var, qanı yox,

Qara yerdir, adam udar, canı yox,

Bizdən salam olsun, cavab böylədir.


– Ol nədir ki, darvazasız qaladır?

Ol nədir ki, pəncərəsiz binadır?

Ol nədir ki, bir-birindən aladır?

Şair olsan, bundan bizə xəbər ver.


– Ol könüldür, davazasız qaladır,

Ol qəbirdir, pəncərəsiz binadır,

Ol ay-gündür, bir-birindən aladır,

Bizdən salam olsun, cavab böylədir.


– Ol nədir ki, yemədilər, doydular?

Ol nədir ki, qiyamətə qoydular?

Ol kim idi, dabanından soydular?

Şair olsan, bundan bizə xəbər ver.


– Ol didardır, yemədilər, doydular,

Ol namazdır, qiyamətə qoydular,

Nəsimini dabanından soydular,

Bizdən salam olsun, cavab böylədir.


– Ol nədir ki, yeddi ölkəni gəzən?

O nədir ki, belini bir zad əzən?

O nədir ki, adam misalı sızan?

Şair olsan, bundan bizə xəbər ver.


– Ol çobandır, yeddi ölkəni gəzən,

Ol qoyuundur, dayaq belini əzən,

Bədəv atlar adam misalı sızan,

Bizdən salam olsun, cavab böylədir.


– Ol nədir ki, torpaq üstə sürünməz?

Ol nədir ki, adamlara görünməz?

Ol nədir ki, heç bir dona bürünməz?

Şair olsan, bundan bizə xəbər ver.




  • Ərənlərdir, zəlil olub sürünməz,

Ol bəladır, gəlsə, gözə görünməz,

Yalan söhbət heç bir dona bürünməz,

Bizdən salam olsun, cavab böylədir.
MƏXDUMQULU − ORAZ XAN 5
Məxdumqulu:

- Bizdən salam olsun, ol Oraz xana!

Taxt ustündə kimdir rəvac oturmuş?

Qırx kasa mey quyub qızıldan cama,

Ol kimsədir varın başa götürmiş?!
Oraz xan:

- Bizdən salam olsun ustad Firağa,

Süleyman ərk-taxta rəvac oturmuş!

Bilqeys qoyub, qırx kasa mey ol cama ,

Ərənlər yığılıb başa götürmiş
- Nə aşiqdır, ağlar, gözdə yaşı yox,

Nə gövdədir çiyni üstdə başı yox,

Ol nə gözdür, kirpiyi yox, qaşı yox,

Gözlülərdən yaxşı nərsələr görmiş?!


- Məşrəb ağlar, gözlərində yaşı yox,

Ol zəmindir, gövdəsi var, başı yox,

Afitabdır kirpiyi yox, qaşı yox,

Cahana dolanar, çox nərsə görmüş.


- Ol nə quşdur, qanadsız da uçadır,

Ol nə saldır, ümmanlardan keçədir,

Ol nə kişi, yeddi dərya içədir,

Səkkizi gözləyib, məstana varmış?!


- Cansız quşlar qanadsız da uçarmış,

Dəniz üzüb, ümmanlardan keçərmiş,

Yürüməz, canı yox, gör, su içərmiş,

Birin alsa, səkkiz məstana varmış.


KİMDƏDİR?
Bizdən salam Orazmənli şairə,

İslamla kafirın fərqi kimdədir?

Ol nə quşdur qonar adam sərinə,

Onun qonar-qonmaz ərki kimdədir?


Nə bəndədir, qulluq edər, zad almaz,

Nə aşnadır, min il gedər, yad olmaz,

Olar kimdir — ağlar gəzər, şad olmaz,

Harda söhbət edər, rizqi kimdədir?


İdris orda harda edər söhbəti,

De kimdədir yerin-göyün qüvvəti,

Ol nə quşdur, altı mindir qanadı,

Ay-günün, ulduzun görkü kimdədir?


Başüstə asdılar hansı ağacı,

Haq hansı dostuna verdi meracı,

Bizim peyğəmbərə verilən tacı,

Xəbər ver, bunun tək börkü kimdədir?


Bəylər, Məxdumqulu, lisan xoş gəldi,

Söylə, İsa göydə nə şəhrə endi,

Peyğəmbər kimsəyə vəsiyyət qıldı,

Əsası, xirqəsi, kürkü kimdədir?



DURUBDUR
Bir çürük qoz ilə cahan cövhərin

Ol nə qumarbazdır ütüb durubdur.

Çürük saman etmiş məta bazarın,

Gövhərə bərabər satıb durubdur.


Nə döşəkdir, ona basan yarımaz,

Nə gəmidir, suya batmış, yürüməz,

Nə anadır, ölməz, itməz, qarımaz,

Öz balasın özü udub durubdur.


Nə çıraqdır, gözsüzlərin yarıdır,

Nə güzgüdür, bu aynadan arıdır,

Nə saqidir, piyaləsin yürüdür,

Bir əli boğazdan tutub durubdur.


Nə məxluqdur, nə erkəkdir, nə dişi,

Bir gözü dümağdır, bir gözü çaşı,

Rəngi qara, ala, on iki başı,

Yeri-göyü birdən tutub durubdur.


Başı varıb çıxmış ərşin üstünə,

Ayağı enmişdir yerin altına,

Canlı, cansız, hər nə gəlsə dəstinə,

Durmadan ağzına atıb durubdur.


Dostum, həvəs etmə qəhbə əyalı,

Aldadar, çox-çoxdur onun xəyalı,

Bu dünya bir kor siçanın misalı,

Kökləri birbəbir kərtib durubdur.


Dostlar, bir misaldır dilimə gələn,

Zehni olsa, bilər ağılı olan:

Cahan üzün tutmuş bir qüdrət ilan,

Quyruğu başından ötüb durubdur.


Məxdumqulu, məğrur olma bu sözə

Heç böylə canavar gəlməmiş gözə,

Yenə bir qüdrət var, yeddi kəlpəzə,

Ol böyük ilanı udub durubdur.



gedİbdİr
Getmə, dayan, səndən bir xəbər alım,

Ol nədir kim, övcdən övcə gedibdir?

Neçəsi peyğəmbər, neçəsi Cəmşid,

Neçə seyid, neçə xoca gedibdir?


Haqq özü yaratdı bir yetim qızı,

Gecə taətində, gündüz namazı,

Hər dəm, hər dəm edib sirri-niyazı,

Xəbər vergil, hansı gecə gedibdir?


Ol kimdir ki, varıb dünyanı çapdı?

Ol kimdir ki, islam dinini tapdı?

İbrahim hansı il Məkkə düzəltdi?

Dağlardan hansı dağ həccə gedibdir?


Məxdumqulu haqqa qul, rəsula ümmət,

Möminlər şükr edib, Yezidə lənət,

Peyğəmbər sərvəri rəsul Məhəmməd,

Məhəmməd haçan meraca gedibdir?




NƏDƏNDİR?
Durdu şair, səndən xəbər alım mən,

Ötən peyğəmbərin yaşı nədəndir?

Hökmi-Süleymanın yaşıl tütünü,

Meracın qapısı, qaşı nədəndir?


Ol kimdir ki, yurddan köçdü, yeridi,

Ol kimdir ki, dostun yeldən qorudu,

Ol kimdir ki, eşqi-səhra yürüdü,

Səmərdən əsası, peşi nədəndir?


Ol kimdir baqidə mübtəla qalan,

Ol kimdir elinə talanlar salan,

Qırx il hicran çəkib, saralıb-solan,

Özünə gürz vuran kişi nədəndir?


Ol nə qardır, müdam yağar, əriməz,

Ol nə dərya, müdam coşar yürüməz,

Ol nə adam, su içində çürüməz,

Axar gözlərinin yaşı nədəndir?


Ol nə ağac, altmış iki budağı,

Qırx səkkiz gəz oxun on iki sadağı,

Ol nə xandır, səkkiz imiş otağı,

Otağın içinin aşı nədəndir?


Ol kimdir, baqidə bir rövşən göz var,

Önündə mənası dörd min dörd yüz var,

Atası əridir, aşiq bir qız var,

Qoşulmaz hüriyə, daşı nədəndir?


Məxdumqulu deyər, yad elə bizi,

Yeddidir qarası, ağdır səkkizi,

Bir surətdə nədir, oldur doqquzu,

Sərindəki əqli-huşu nədəndir.



NƏDİR
Bizdən salam olsun, Durdu şairə,

Nə mehrabdan sözlə çıxan od nədir?

Kimdir — ölüb, bir il sonra bilindi,

Doqquz yüzdən qardaş nim züryət nədir?


Sən gözlü atasan, biz gərkəz eli,

Çöl yerdə gəzərsən, yad edib heyli,

Bilərsən tamunun cəkilən mili,

Xəbər ver əslini, qıl-sirat nədir?


Əslinə yetişgil yalanda, çində,

Söz qısadır, məna çoxdur içində,

Bilərsənmi hansı dərya içində,

Adəmzad ciyərli yatan hut nədir?


Nə ağır süfrədır hansı övcdə,

Aləm xarab olar neçə tovuşda,

Qüdrət ilə dörd yüz nədir bir başda,

Çırpınanda ondan çıxan od nədir?


Nə sinə, nə candır sözlə bu sirdən,

Belindən aşağı olmuş həcərdən,

Aşiq, bəyan eylə, hansı şəcərdən,

Həm canlı, həm cansız qardaş zat nədir?


Ol kimdir ki, göz yaşını daşdırdı,

Neçə ildə əcəbadın düşdürdü,

Ol kimdir ki, zəlalətin coşdurdu,

Murad əldə ikən, namurad nədir?


Məxdumqulu deyər, aşiq, bu sirdə,

Yayınma gəl, doğru söylə bu yerdə,

Bunu bilərsənmi hansı şəhərdə,

Türkə qulluq edən iki tat nədir?



ÜÇÜ ÖVLADDAN
Nə on beş əyaldır, artmaz fərzəndi,

Ol on beş əyalın üçü övladdan?

Üçü ekiz, on dörd olar peyvəndi,

Ol nə cima eylər, nə çıxar yaddan?


Ol nə xəlqdir gəh fələyə qonarlar,

Gəhi enib, yer üzündə dinərlər?

Ol nə adəmzaddır, bir at minərlər, —

Üzəngisi sudan, cilovu baddan?


Müdam seyrə gəzər ol dörd tayi-tuş ,

Olar ondan cümlə aləm üzü xoş,

Ol dördün biri var, müdam səbzəpuş,

Kəlləsi buzdandır, ayağı oddan?


Ol kimdir, yalavac, qərib oturmuş,

Avazsız aləmə sözün yetirmiş,

Ağzın açıb, özün yasa batırmış,

Soruram, xəbər ver mənə bu zatdan?


Məxdumqulu, salma ölkə avaza,

Bular görnüb duran zatdır bu gözə,

Aqil ərin fəhmi yetər bu sözə,

Hacət deyil xəbər almaq ustaddan.



KƏFARƏT ETDİ
Fəhm eylə sözümü, aşiqlər başı,

Kim xudaya oğlun kəfarət etdi?

Xəlilülla − haqqın Kəbətəraşı,

Kim sonra Kəbəni imarət etdi?


Azıq götürülməz ulaqsız köç nə,

Altı nə, yeddi nə, dörd nədir, beş nə,

Ağdan qara dönən şərəfli daş nə,

Adı nədir, hər kim ziyarət etdi?


Bilirsənmi neçə yoldur salındı,

Hansı yoldur möhtac oldu, alındı,

Şəmi şölə vurdu, yandı, bilindi,

Ol şəmi haqq kimə kəramət etdi?


Kimdir Hatəm onu görüb Tövratda,

Yoluxubdur daş ayaqlar bəratda,

Bilirsənmi, həyat axar zülmətdə,

Xıdır ilə kimdir təharət etdi?


Surətpərəst nədir, duası heçdir,

Xəbər vergil, Nuhun qaynı nə işdir,

Azana, tozana dəstgir nə quşdur,

Kimin türbətinə ziyarət etdi?


Ol nə dörddür, enib gəldi sultandan,

Xalqlar şöhrət tapdı, de neçə candan,

Hansı mələk enib düşdü asmandan,

Nə adəm oğluna inayət etdi?


Məxdumqulu, kimdir, bir yerə düşdü,

Ol kimdir, bir gecə dev alıb qaçdı,

Neçə ildən sonra gəldi, qovuşdı,

Tanrı pənahında səlamət etdi?



Gördüm A
Əvvəla oldum fəna, darül-bəqanı gördüm a!

Cümlədən biganə oldum, aşinanı gördüm a!


Çərx urub durdum tamami-suri-İsrafiləcə,

Ərşi-kürşi tay urub, təxti-səranı gördüm a!


Cümlə səf-səf adamının xakinə qıldım təvaf,

Həşt cənnətə varıban Adəm, Həvvanı gördüm a!


Altı min dəryanı uddum, dörd yüz qırx dörddən,

Cəbrayılın yerini mən müntəhada gördüm a!


Həştdir cənnət ki varıb, cümləsi girən olar,

Yanıb yürüyən həzaran rusiyahı gördüm a!


Təxti-hümmətə çıxıban ümmətim, vay, ümmətim,

Sədqeyi-ruhi olan ol Mustafanı gördüm a!


Çarıyardan həzrəti Bubəkr, Osman, Ömər,

Heydəri-səftər Əli − şiri-xudanı gördüm a!


Kərbəla dəştində can verən şəhidlər getdilər,

Həm Həsənlə Hüseyni, Kərbəlanı gördüm a!


Qul Məxdum, ta pişva tapmaz, şəfayı tapmaz kişi,

Ta ki mən bir pişva tapdım, şol şəfanı gördüm a!



MEHMANIDIR
Dərddir bu canın zilləti, sağlıq onun sultanıdır,

Tən mülkünün sər dövləti dinməz ötər, mehmanıdır.


Nəfs eyləyib sərkeşliyi tən taxtının meydanında,

Ruzi-əzəl ruhun yaxın ol əhdi, ol peymanıdır.


Bu bazara gələn kişi ixlasın ari eyləsin,

Qəbul olan ixlaslı qul mərdanların mərdanıdır.


Desə olar səd afərin, ruh bəsləyib nəfsin basan,

Həqiqət onun bazarı, həq məclisi meydanıdır.


Vay halına nəfsin sevən, can ləşkərin aciz qoyan,

Ruzi-cəza yoldaş ona, bəd işlərin peşmanıdır.


Ər tapmadım qulluq edəm, yol tapmadım həccə gedəm,

Bu iki iş bu tən ara bu canımın ərmanıdır.


Məxdumqulu bu qəmzədə ta ki bu dərd ilə gedər,

Beş gün bu fani dünyada bir aşiqin dövranıdır.



QEYRİ
Varmıdır varmağa yerin başqa, xudadan qeyri,

Ərmağanın varmıdır ruyi-siyadan qeyri.

Gəzdiyincə çərxin altında cahanda can çəkib,

Nə tələb var sənə bu cəbri-cəfadan qeyri.


Həq edib, nahəq qılıb yürsən ürəkdən qan töküb,

Hasilin nədir sənin cürmi-günadan qeyri.


Yeyib-içib, məhbub qucub, yatsan səhər rahət ilə,

Taqətin hanı sənin ruyi-riyadan qeyri.


Göz gözəldə, nəfs yeməkdə, dil dəxi qeybət ilə,

Şövkətin − şər, başda yox böylə həvadan qeyri.


Əvvəli anlamadım, sonra sözünə getmədim,

Bu bəlada kimsə yox mən binəvadan qeyri.


Fikir et Məxdumqulu, faniyə bax, nə görünər,

Sonu yox, aldağı çox, fövti-fənadan qeyri.


EY DOST
Gözümə hərgiz sənsiz görünməz cahan, ey dost,

Nə cahan, bəlkə, təndə olsa gər səd can, ey dost.


Dostlarına bu işlər bivəfalıq deyilmi?

Cana cəbrin artdırdın açdıqca zəban, ey dost.


Ol ki rüxsarın görüb, könül qondu sən yarə,

Can verib qurtulmaq yox, heç ona imkan, ey dost.


Vəslinə ümmid edən üzmüş əlin canından,

Çeşmin cəlladi-cahan, qaşındır kəman, ey dost.


Dəstiuri-zaman budur, məzlumə mürvət verlər,

Şərara şövqün artar, etdikcə aman, ey dost.


Ümidli aşiqlərə vəsl ümmidin qət etdin,

Aşiqlərə cəbr ondan oldumu bu yan, ey dost?


Məxdumqulu, bir məxluq, mən aşiqəm, sən məşuq,

Gər desən: «İstəyim yox», varayın hayan, ey dost?



ya rəb

Saqi ilə qurtulmadım mən bu bəladan, ya rəb,

Çıxa bilmən cəhd edib, ücbi-riyadan, ya rəb.
Taleyim etdi tülu, andım anı əxtəri-bəd,

Sən iraq et məni bu bəxti-siyahdan, ya rəb.


Yövmi-təşəhhüd deyər hal mənə, bir şahid eyn,

Qurtulurmu qəhbə can böylə güvadan, ya rəb.


Tən ibadətdə iləl, həm devi, şeytandır bəğəl,

Yad edib, əmri-əzəl hökmi-həyadan, ya rəb.


Dərgahına, ey kirdgar, qılsam ibadət yox qərar,

Edənimə yox ixtiyar sövmi-səladan, ya rəb.


Mən istərəm səndən səni, sən et iraq məndən məni,

Hacət rəva qıl, ya qəni, məni-mübtəladan, ya rəb.


Məxdumqulunu hər zaman basdı bəla, açdı zəban,

Eyləməsin hər möminan məhrum duadan, ya rəb.


1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə