Xx fəsil Riyaziyyatda fənn proqramı Ümumi hissə a Giriş



Yüklə 0.96 Mb.
səhifə4/14
tarix01.12.2016
ölçüsü0.96 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

Riy.IV.4. Şagird tamın hissələrini (yarı, üçdə-bir, dörddə-bir) bir-birindən fərqləndirə, adlandıra və müqayisə edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Tamın yarı/üçdə-bir/dörddə/bir hissələrini müxtəlif modeldə (sahənin, düzbucaqlının və dairənin modellərində, məsələn şirniyyat, saat, şokolad plitəsi);

  • Hissənin, necə ki, tamın bərabər hissələrə bölünməsi nəticəsinin və əşyaların strukturuna malik toplamanın bərabər miqdarının qruplara bölünməsi nəticələrini nümayiş etdirə bilirsə;

  • İkiqat çoxaltmadan istifadə edirsə və tamın dörddə-birini və yarısını bir-biri ilə əlaqələndirə bilirsə;

  • Tamın hissəsini tamın yarısının modeli ilə müqayisə edə bilirsə (yarıdan çoxdur, azdır, taydır).

Riy.IV.5. Şagird ölçünün müxtəlif vahidlərindən istifadə edə və onları bir-biri ilə əlaqələndirə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Uzunluğun/çəkinin hər hansı bir böyük vahidinin (eləcə də böyük vahidin yarısının) kiçik vahidlə əks olunmasını bacarırsa. Məsələn, 2m = 20 dm, 2m=200 sm; 4kq=4000q);

  • Zaman vahidləri (saatlar və dəqiqələr) arasında məlum nisbətdən istifadə edirsə və hesab əməliyyatlarından istifadə etməklə zamanın (bir saatadək) intervalını tapa bilirsə;

  • Bir saatın yarısını/dörddə-birini dəqiqələrlə əks etdirə bilirsə;

  • Ölçünün verilmiş vahidlərində göstəricinin başqa vahidlə əks etdirilməsi zamanı qalıqla bölmədən istifadə edirsə (məsələn: 320 sm-də neçə metr və santimetr vardır?100 dəqiqə neçə saatdır?).

İstiqamət: qanunauyğunluqlar və cəbr

Riy.IV.6. Şagird uyğunluğu qurur, təsvir və tədqiq edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Onu təsvir etmə üsulundan sərbəst olaraq eyni cür uyğunluğu söyləyə bilirsə;

  • Hər hansı bir üsulla (məsələn, sözlə, cədvəl və ya sxem vasitəsi ilə) verilmiş uyğunluq üçün göstərilmiş elementin əvvəlki şəklini tapa bilirsə;

  • Obyektlərdə verilmiş iki qrup arasında (məsələn, sinifdə şagirdlər və partalar) real vəziyyətin adekvat uyğunluğunu qura bilirsə və cədvəl və ya sxem vasitəsi ilə onu əks etdirə bilirsə.



Riy.IV.7. Şagird cəbri təsviri tərtib edə və sadə məsələnin həllində bundan istifadə edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Sadə proporsional münasibətlə əlaqədar məsələni (hansında ki, vahidin müvafiq rəqəminə əsasən bir neçə vahidin müvafiq rəqəminin hesablanması vacibdir, məsələn, onluğun dəyərinə əsasən bir neçə onluğun dəyərinin hesablanması ) həll edirsə;

  • Ədədi təsvirin əhəmiyyətini axtarıb-tapmaq üçün toplamanın və vurmanın kommutativliyindən, assosiativliyindən və toplamaya münasibətdə vurmanın distributivliyindən istifadə edirsə.

  • Toplamanı , çıxmanı, vurmanın, bölmənin əvəzedicisi tənlərin naməlum kompetensiyalarının əhəmiyyətini tapa bilirsə;

  • Məsələni həll edərkən zəruri və artıq göstəriciləri fərqləndirə bilirsə.

İstiqamət: həndəsə və fəzanın dərki

Riy.IV.8. Şagird həndəsi fiqurları təsvir və onları təsnif edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Fəza fiqurlarını həndəsi atributlara əsasən fərqləndirə və qruplaşdıra bilirsə;

  • Kəsişən fiqurların təsviri üzrə həm ümumi nöqtələri, həm də yalnız bir fiqura mənsub olan nöqtələri göstərə bilirsə;

  • Fəza fiqurunda həmsərhəd/ sərhədsiz, kəsişən/kəsişməyən tilləri göstərə bilirsə.

Riy.IV.9. Şagird müstəvi və məkanı fiqurların qrafik təsvirləri və modellərini yarada bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Nümunəyə əsasən, göstərilmiş fəza fiqurunun modelini və ya müxtəlif materialdan istifadə etməklə karkas yaradırsa;

  • Müstəvi fiqurun və ya fiqurlar qrupunun qrafik təsvirini onun sözlə təsviri əsasında yarada bilirsə (məsələn, eyni cür perimetrə malik kvadrat və düzbucaq çək);

  • Fəzada həndəsi fiqurların modellərindən göstərilən konfiqurasiyanı/fiquru yaradırsa; müstəvi həndəsi fiqurun qrafik təsvirini və ya modelini göstərilən fiqurun/fiqurların alınması üçün üzvləşdirə bilirsə.

Riy.IV.10. Şagird əşyalar və fiqurların ölçülərini və obyektlər arasında məsafələrini tapa bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • İki obyekt arasında məsafənin qiymətləndirilməsini müvafiq standart vahiddə həyata keçirir, onu ölçür və öz ehtimalını yoxlaya bilirsə;

  • Sınıq xəttin uzunluğunu, çoxbucaqlının perimetrini ölçə və hesablaya və nəticəni müvafiq standart vahiddə qeyd edə bilirsə;

  • Real şəraitin müvafiq sxematik təsvirinə (hansında ki, məsafələr qeyd edilmişdir) əsasən iki obyekt arasında qısa məsafəni tapa bilirsə (məsələn, evdən məktəbədək marşrutun uzunluğu).

Riy.IV.11. Şagird sxemə istiqamətlənə və marşrutu təsvir edən sadə sxem yarada bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Simvollardan istifadə etməklə göstərilən marşrutun sxemini ayıra bilər;

  • Simvolları (məsələn, yüzlərlə ifadə olunan) sxemdə göstərilmiş iki nöqtə arasında marşrutu təsvir etmək üçün istifadə edirsə;

  • Real şəraitin müvafiq marşrutunu sxematik əks etdirirsə (məsələn, evdən məktəbədək marşrut).

Göstəricilərin təhlili, ehtimal və statistika

Riy.IV.12. Şagird verilmiş mövzu ilə və ya tədqiq olunası obyekt ilə əlaqədar keyfiyyət və kəmiyyət ədədlərini toplaya bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Lazımi göstəriciləri qaydaya salınmış göstəricilərin müvafiq kateqoriyalarından toplaya bilirsə;

  • Verilmiş mövzu ilə əlaqədar hər hansı bir alternativ seçimi əvəz edən suallar verirsə və bu sualların vasitəsi ilə zəruri göstəriciləri tapa bilirsə (məsələn, “ hansı növ dondurmaya üstünlük verirsən – şokoladlı, çiyələkli yoxsa qaymaqlı ?”);

  • Göstəricilərin toplanmasının müvafiq vasitəsini seçə (müşahidə, ölçmə) və ondan istifadə edirsə, öz seçimini izah edə bilirsə.

Riy.IV.13. Şagird kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini qaydaya sala bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Qrupda birləşmiş ən çoxu on rəqəmi düzə bilirsə (məsələn: artan və ya azalan qayda üzrə rəqəm göstəricilərini düzə bilirsə; leksikoqrafik metodla soyadlarını düzə bilirsə, hansılar arasında ki, bir neçəsinin ən azı iki birinci hərifi eynidir);

  • Rəqəmləri ən çoxu iki qiymətlə qruplaşdırır və qruplaşdırma qaydasını izah edirsə;

  • Cədvəli, sxemi, sorğunu-anketi düzgün doldurursa (məsələn, göstəriciləri hazır cədvəlin müvafiq hücrələrinə daxil edir).

Riy.IV.14. Şagird keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərini interpretasiya və adi təhlil edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Cədvəl şəklində təqdim olunmuş göstəricilər barəsində axtarış/yekun sualları qoyursa;

  • Sütunlu diaqram şəklində təqdim olunmuş göstəriciləri sözlə və ya yazılı şəkildə təsvir-izah edirsə;

  • Göstəricilərin iki məcmunu müqayisə edə və onlar arasında keyfiyyət fərqləri tapa bilirsə (keyfiyyət məcmuda göstəricilərin toplanması/tipi, göstəricilərin təkrarlılığı, mövqeyi və ardıcıllığı ilə əlaqədardır).

Proqramın məzmunu

  1. Milyon çərçivələrində natural ədədlər.

  2. Natural ədədlər üzərində əməllər.

  3. Qalıqla bölmə.

  4. Yalnız tanışlıq qaydası ilə tamın yarısı, üçdə-biri və dörddə-biri (hissənin payla yazılması və paylanma barədə bilik nəzərdə tutulmur).

  5. Uzunluq vahidləri.

  6. Zaman vahidləri: saatlar və dəqiqələr, saatın 12 saatlıq formatı barədə ilkin təsəvvür.

  7. Çəki vahidləri: kiloqram, qram.

  8. Əşyalar arasında, əşyalar və onların atributları arasında uyğunluqlar; cədvəl və sxem vasitəsi ilə uyğunluğun əks etdirilməsi; verilmiş uyğunluq üçün elementin əvvəlki şəkli.

  9. Toplamanın, çıxmanın və ya vurmanın əvəz etdiyi tam rəqəmli təsvirlər və onların ekvivalentliyi.

  10. Toplama və vurmanın kommutativliyi (dəyişikliklər), assosiativ (qruplaşma) və toplamağa münasibətdə vurmanın distributivliyi (düzülüş).

  11. Toplama, çıxma və vurmanı əvəz edən cəbri təsvirlərin vasitəsi ilə həll olunan mətn məsələləri.

  12. Fəza fiqurları: prizma, konus, silindr.

  13. Fəza fiquru elementlərinin qarşılıqlı yerləşdirilməsi: həmsərhəd və həmsərhəd olmayan sərhədlər, kəsişən və kəsişməyən tillər.

  14. Çoxbucaqlının perimetri.

  15. Real şəraitdə obyektlərin qarşılıqlı yerləşməsini təsvir edən sxemlər.

  16. Keyfiyyət və miqdar göstəricilərinin toplanılma vasitələri: ölçmə, müşahidə, sorğu; göstəricilərin sadə mənbələrindən (məsələn, sorğu kitabçası) göstəricilərin toplanması.

  17. Keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərinin təşkili: göstəricilərin qruplaşdırılması; kəmiyyət göstəricilərinin artma-azalma yolu ilə yerləşdirilməsi; keyfiyyət göstəricilərinin leksikologiya metodu ilə yerləşdirilməsi.

  18. Kəmiyyət və keyfiyyət göstəriciləri üçün göstəricilərin təsvir vasitələri: cədvəl, piktoqram; sütunlu diaqram.

V sinif

Riyaziyyat

Standart

İlin sonunda istiqamətlər üzrə nail olunası nəticələr:

Ədədlər və əməllər

Qanunauyğunluqlar və cəbr

Həndəsə və fəzanın dərki

Göstəricilərin təhlili, ehtimal və statistika


Riy.V.1. Şagird yeni rəqəmlərin adlarından və mövqeli say sistemlərindən istifadə edə və natural ədədləri təsnif edə bilər.

Riy.V.2. Şagird hissəni oxuya, təsvir edə, qiymətləndirə, müqayisə edə və yerləşdirə bilər.

Riy.V.3. Şagird natural ədədlər və tən əhəmiyyətli kəsrlər üzrə əməlləri yerinə yetirə bilər.

Riy.V.4. Şagird ölçünün müxtəlif vahidlərini bir-biri ilə əlaqələndirə və onlardan istifadə edə bilər.


Riy.V.5. Şagird kəmiyyətlər arasında münasibətləri əks etdirə və təsvir edə bilər.

Riy.V.6. Şagird cəbri təsviri tərtib edə və sadə məsələnin həllini asanlaşdıra bilər.


Riy.V.7. Şagird həndəsi fiqurları tanıya, təsvir və əks etdirə bilər.

Riy.V.8. Şagird fiqurlararası və fiqurun elementləri arasında istiqamətləri müəyyən edə bilər.

Riy.V.9. Şagird müstəvi fiqurlarının sahələrini tapa və müqayisə edə bilər.

Riy.V.10. Şagird torla örtülü sahədə istiqamətlənə bilər.


Riy.V.11. Şagird verilmiş məsələni həll etmək üçün lazımi keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərini tapa bilər.

Riy.V.12. Şagird kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini qoyulmuş məsələnin həllində əlverişli formada təqdim edə bilər.

Riy.V.13. Şagird keyfiyyət və miqdar göstəricilərini interpretasiya və adi təhlil edə bilər.


İlin sonunda nail olunası nəticələr və onların indikatorları

İstiqamət: ədədlər və əməllər

Riy.V.1. Şagird yeni rəqəmlərin adlarından və mövqeli say sistemlərindən istifadə edə və natural ədədləri təsnif edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Milyondan artıq olan rəqəmləri yeni rəqəm adlarından istifadə etməklə oxuyursa (məsələn, trilyon və s.); rəqəm adlarını izah edə bilirsə;

  • Yeni rəqəm adları ilə verilmiş (milyon üzrə) böyük rəqəmin sırasını tapa bilirsə (məsələn, onluqla mövqeli say sisteminə yazılmış bu cür rəqəm neçə ədəddən ibarətdir?);

  • Rəqəmləri yazarkən 10-un keyfiyyətlərindən istifadə edirsə. Onluqlarla mövqe sistemlərin başqa rəqəm sistemlərinə nisbətən üstünlüyü barədə mülahizə yürüdə bilirsə (məsələn, Misir və ya Roma sistemi);

  • Verilmiş birrəqəmli və ikirəqəmli ədədlərin vuruğunu və bölənlərini tapa bilirsə;

  • Tək, cüt, sadə və tərtib edilmiş rəqəmləri fərqləndirə bilirsə, 2-yə və 5-ə bölünən rəqəmləri əsaslandıra bilirsə;

  • Ədədin kvadratı anlayışından istifadə edirsə, ikirəqəmli natural ədədlər arasında natural ədədin kvadratını tanıyırsa.

Riy.V.2. Şagird kəsrləri oxuya, təsvir edə, qiymətləndirə, müqayisə edə və yerləşdirə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Adi və qarışıq kəsrləri oxuya və təsvir edə bilirsə, onların yazılışında kəsrin surət və məxrəcini, tam və kəsr hissələrini göstərə bilirsə.

  • Ədəd oxunda vahidin hissələrini əks etdirirsə və bərabər hissələrini əks etdirirsə; bu cür hissələrin müvafiq addımını saya bilirsə (o cümlədən vahiddən keçməklə);

Nümunə 1

0 1 0 1

0 0 1

0 1 0 1

Nümunə 2 0 1 2


  • İki kəsri, o cümlədən kəsrin əsas keyfiyyətindən istifadə etməklə müqayisə edə bilirsə;

  • Qarışıq kəsri düzgün olmayan kəsr qismində və əksinə yazırsa; (düzgün) kəsr anlayışının müxtəlif cür interpretasiyasını həyata keçirirsə və onlar arasında əlaqə (kəsr, iki natural rəqəmin bölünməsi nəticəsinin yazısı, tam hissəsi, bütöv qrupun köməkçi qrupu və “ədəd oxunda” müəyyən yeri kimi) barədə mülahizə yürüdə bilirsə.

Riy.V.3. Şagird natural ədədlər və bərabər əhəmiyyətli kəsrlər üzərində əməlləri yerinə yetirə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Məsələnin kontekstinin nəzərə alınması ilə natural ədədlər üzərində əməllərin yerinə yetirilməsinin adekvat üsullarını seçir və onlardan istifadə edirsə; qalıqla bölmə halında qalığın interpretasiyasını məsələnin kontekstinin nəzərə alınması ilə həyata keçirirsə;

  • Eyni cür əhəmiyyətə malik sadə kəsrlər üzrə hesab əməllərinin nümayişini həyata keçirir və əməllərin nəticəsinin interpretasiyasını modeldən istifadə etməklə həyata keçirirsə (məsələn, şirniyyat parçaları);

  • Onun yalnız əhəmiyyəti və ya yalnız sayğacın “dəfə-li” artırmaqla və ya azaltmaqla kəsrin necə dəyişdiyi barədə mülahizə yürüdə bilirsə; cavabı əsaslandıra bilirsə (məsələn, modeldən istifadə etməklə);

  • Qatışıq ədədlər üzrə hesablamaların yerinə yetirilməsi/onların asanlaşdırılması üçün əməllərin xassələrindən və onlar arasında əlaqələrdən istifadə edirsə (qarışıq ədədlərin toplanması/çıxılması; payın natural rəqəmlərə vurulması).

Riy.V.4. Şagird ölçünün müxtəlif vahidlərini bir-biri ilə əlaqələndirə və onlardan istifadə edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Uzunluq və sahə vahidlərini bir-biri ilə əlaqələndirirsə, rəqəmin kvadrat yazısından bu kontekstdə istifadə edirsə;

  • Sahənin müxtəlif vahidlərini bir-biri ilə əlaqələndirirsə; sahənin böyük vahidini kiçik vahiddən istifadə etməklə əks etdirirsə;

  • Zamanın 12 və 24 saat formatından istifadə edirsə və hesab əməllərindən istifadə etməklə zaman və zaman intervalını müəyyənləşdirə bilirsə;

  • Ölçünün verilmiş vahidlərində göstəricinin başqa vahidlə əks olunması zamanı qalıqla bölmə üsulundan istifadə edirsə (məsələn, 50000 saniyədə neçə saat vardır).

İstiqamət: qanunauyğunluqlar və cəbr

Riy.V.5. Şagird kəmiyyətlər arasında münasibətləri əks etdirə və təsvir edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Daimi kəmiyyətin artırılması/azaldılması ilə alınan hər hansı bir kəmiyyətin bərabər dəyişənlərini (o cümlədən real şəraitdə) təsvir edirsə;

  • Verilmiş nisbətlər üçün xassəcə bir kəmiyyətin dəyişikliyinin ondan asılı başqa kəmiyyətə və başqa atributlara necə təsir göstərdiyini həyata keçirirsə. (Məsələn, “birinin artırılması o birinin artırılmasına səbəb olur” , dəniz səviyyəsindən nisbətən daha artıq yüksəklik xəritədə daha tünddür);

  • Bir dəyişəndən ibarət verilmiş hərflə təsvirdə müxtəlif ədədlərin yerləşdirilməsi dəyişənin əhəmiyyətlərini tamamlayır və təsvirlərin əhəmiyyətləri arasında münasibətləri əks etdirən cədvəli doldurur, hansında ki, dəyişənin məxrəcinin müvafiq sütunu/sətri əvvəlcədən doldurulmuşdur.

Riy.V.6. Şagird cəbri təsviri tərtib edə və sadə məsələnin həllini asanlaşdıra bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Real vəziyyətin və ya onun sözlə təsvirinin müvafiq bərabərliyini, bərabərsizliyini və ya tənliyini (hansında ki, bərabərliyin yalnız bir tərəfi məchuldur) müəyyən edirsə;

  • Hesab əməliyyatlarından istifadə etməklə mətni misalı həll edərkən məsələnin şərtində tam olmayan göstəriciləri doldurmaq üçün suallar qoyursa (məsələn, məsələnin şərti: “Şagird üç karandaşa 60 tetri verdi. Bir karandaşın qiyməti neçədir?” azaldılmış göstəriciləri doldurmaq üçün bu sual verilə bilər: hər üç karandaşın qiyməti bərabərdirmi?”)

  • Toplamanın və vurmanın komutativlik, assosiativlik və toplama münasibətində vurmanın distributivlik (bir dəyişəndən ibarət) xassələrindən hərflə təsvirin asanlaşdırılması üçün istifadə edirsə.

İstiqamət: həndəsə və fəzanın dərki

Riy.V.7. Şagird həndəsi fiqurları tanıya, təsvir və əks etdirə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Çevrənin/dairənin elementlərini göstərə bilirsə; çevrə/dairə ilə əlaqədar terminlərdən düzgün istifadə edirsə (mərkəz, diametr, radius, korda və s.);

  • Çevrə/dairəni bərabər qövslərə bölə bilirsə; onlardan bucaqları müqayisə etmək və qruplaşdırmaq üçün istifadə edə bilirsə (kor, düz, iti və açıq);

  • Düzbucaqlı paralelepipedin və kubun ayrılmasını hazırlayır; verilmiş ayrılma əsasında model hazırlayır və modelin alınmış fiqurunu adlandırır.

Riy.V.8. Şagird fiqurlar arası və fiqurun elementləri arasında istiqamətləri müəyyən edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Üçbucaqlının təsnifatını onun bucaqlarına əsasən həyata keçirirsə (kor bucaq, düz bucaq, iti bucaq);

  • Müstəvi fiqurun paralel və qarşılıqlı kəsişən tərəflərini göstərə bilirsə, verilmiş yanların uzadılması nəticəsində kəsişib-kəsişməyəcəyi barədə mülahizə yürüdə bilirsə;

  • Paralel və qarşılıqlı-kəsişən sərhədlərin fəza fiqurunun modelinə işarə edirsə, verilmiş sərhədlər onların toplanması nəticəsində kəsişib-kəsişməcəyi barədə mülahizə yürüdə bilirsə.

Riy.V.9. Şagird müstəvi fiqurlarının sahələrini tapa və müqayisə edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Fiquru eyni cür doldurmayan fiqurlarla doldurursa və doldurulma üçün zəruri olan fiqurların tam miqdarını deyirsə;

  • Fiqurların qarşılıqlı tamamlanması ilə fiqurların sahələrini müqayisə edir və ya qiymətləndirirsə (məsələn, bir fiqur o birində yerləşdiyi zaman onun sahəsi daha kiçikdir);

  • Fiqurun addiktivliyini doldurulmayan fiqurların kombinasiyası ilə alınmış fiqurun sahəsini tapmaq üçün istifadə edirsə.

Riy.V.10. Şagird torla doldurulmuş sahədə istiqamətlənə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Koordinatlardan (simvollar cütündən) istifadə etməklə yerləşməni təsvir edə və bu üsuldan real şəraitdə istifadə edə bilirsə (məsələn, kinoteatr, gəmilərin batması, şahmat taxtası, xəritədə obyektin axtarılması);

  • Damalı vərəq üzərində təlimata əsasən yerdəyişmə edirsə və verilmiş xanadan başqa xanadan necə çata biləcəyini təsvir edirsə (məsələn, iki xana solda, sonra bir xana yuxarıda);

  • Xəritədə iki və ya daha çox məntəqənin qarşılıqlı yerləşməsinin dörd istiqamətinin ayrılması ilə təsvir edə bilirsə (məsələn, şimala doğru, qərbə doğru).

Göstəricilərin təhlili, ehtimal və statistika

Riy.V.11. Şagird verilmiş məsələni həll etmək üçün lazımi keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərini tapa bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Sualların verilmiş siyahısından zəruri göstəricilərin toplanması üçün müvafiq sual/suallar seçə bilir və ya onlardan istifadə edə bilirsə;

  • Verilmiş mövzu ilə əlaqədar uyğun formada suallar qoya bilirsə (açıq, qapalı, bir neçə alternativ seçimi əhatə edən) və bu sualların vasitəsi ilə lazımi göstəriciləri tapa bilirsə;

  • Göstəricilərin toplanmasının müvafiq vasitəsini seçə (müşahidə, ölçmə, verilmiş məcmudan göstəricilərin toplanması) və ondan istifadə edirsə, öz seçimini əsaslandıra bilirsə.

Riy.V.12. Şagird kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini qoyulmuş məsələnin həllində əlverişli formada təqdim edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Təsnifatlaşdırılmış göstəricilər üçün birmənalı uyğunluğun göstərdiyi qayda ilə piktoqram yarada bilirsə, hansının ki, bir rəmzi bir neçə göstəriciyə uyğun gəlir;

  • Ən azı iyirmi təsnifatlaşdırılmış və qaydaya salınmış göstərici üçün sadə cədvəl yaradırsa (məsələn: hesablamaların, başlıq, sütunların və sətirlərin miqdarını müəyyənləşdirir və göstəricilərin cədvəlini tərtib edir);

  • Təsnifatlı göstəricilər üçün qarşılıqlı surətdə birmənalı uyğunluq qaydası ilə damalı vərəq üzərində sütunlu diaqram yaradırsa (məsələn: hesablayıcılar, başlıq, sütunların miqdarını müəyyənləşdirir və damalı vərəqin müvafiq uzunluqlu zolaqlarını rəngləyir).
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə