Xx fəsil Riyaziyyatda fənn proqramı Ümumi hissə a Giriş



Yüklə 0.96 Mb.
səhifə8/14
tarix01.12.2016
ölçüsü0.96 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14

Riyaziyyatın gücləndirilmiş tədrisi statusuna malik olan məktəblər üçün fənn kompetensiyaları

VII sinif

Riyaziyyat

(gücləndirilmiş)

Standart

İlin sonunda istiqamətlər üzrə nail olunası nəticələr:

Ədədlər və əməllər

Qanunauyğunluqlar və cəbr

Həndəsə və fəzanın dərki

Göstəricilərin təhlili, ehtimal və statistika


Riy.güc.VII.1. Şagird mövqeli sistemlərdən istifadə etməklə rasional ədədləri oxuya, təsvir edə, müqayisə edə və yerləşdirə bilər;

Riy. güc.VII.2. Şagird rasional ədədlər üzrə əməlləri müxtəlif üsullarla yerinə yetirə bilər.

Riy. güc.VII.3. Şagird müsbət rasional ədədlər üzərində əməllərin nəticəsini qiymətləndirə bilər.

Riy. güc.VII.4. Şagird ölçünün müxtəlif vahidlərini bir-biri ilə əlaqələndirə və onlardan məsələlərin həllində istifadə edə bilər.


Riy. güc.VII.5. Şagird kəmiyyətlər arasında birbaşa düz mütənasib asılılığı tanıya və ifadə edə bilər.

Riy. güc.VII.6. Şagird məsələnin həlli zamanı vurma anlayışları və əməliyyatlarından istifadə edə bilər.

Riy. güc.VII.7. Şagird cəbri ifadələri sadələşdirə və xətti tənlikləri həll edə bilər.

Riy. güc.VII.8. Şagird obyektlərin dövrü ardıcıllığı və daimi artımına malik ədədi ardıcıllığını dərk və təhlil edə bilər.


Riy. güc.VII.9. Şagird həndəsi fiqurları tanıya, onların növlərini müqayisə edə və təsnifatını verə bilər.

Riy. güc.VII.10. Şagird həndəsi obyektlərin təsvirini məsələnin kontekstinə müvafiq olaraq nümayiş etdirə bilər.

Riy. güc.VII.11. Şagird həndəsi çevirmələri həyata keçirə və onlardan fiqurların xassələrinin müəyyənləşdirilməsində istifadə edə bilər.

Riy. güc.VII.12. Şagird oriyentasiya üçün koordinat metodundan istifadə edə bilər.

Riy.güc.VII.13. Şagird həndəsi məsələləri üçbucaqla əlaqədar anlayışlardan və faktlardan istifadə etməklə həll edə bilər.


Riy. güc.VII.14. Şagird verilmiş məsələni həll etmək üçün lazımi keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərini tapa bilər.

Riy. güc.VII.15. Şagird kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini qaydaya sala və məsələnin həlli zamanı əlverişli formada təqdim edə bilər.

Riy. güc.VII.16. Şagird məsələnin konteksti nəzərə alınmaqla keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərini interpretasiya və təhlil edə bilər.


İlin sonunda nail olunası nəticələr və onların indikatorları

İstiqamət: ədədlər və əməllər

Riy. güc.VII.1. Şagird mövqeli sistemlərdən istifadə etməklə rasional ədədləri oxuya, təsvir edə, müqayisə edə və yerləşdirə bilər;

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Onluq kəsr yazısında mərtəbələri göstərir və mərtəbələrdə yerləşən ədədlərin qiymətlərini göstərir; bu bilikdən onluq kəsri müqayisə etmək və ya (artan/azalan) yerləşdirmə zamanı istifadə edirsə.

  • Mənfi ədədləri mövqe sistemindən istifadə etməklə əks etdirə və ya müqayisə edə bilirsə; qarşı ədədin və ədədin mütləq qiyməti anlayışlarının modeli üzrə nümayiş etdirməni həyata keçirə bilirsə (o cümlədən ədəd oxu üzrə);

  • Qarışıq ədədləri, onluq kəsrləri və kəsrləri ekvivalent formada yazırsa; müxtəlif növdə verilmiş ədədi müqayisə edə və yerləşdirə bilirsə (məsələn, onluq kəsr );

  • Mövqeli sistemdən istifadə etməklə, konkret misallar üzrə bölmənin qiymətlərindən bəzisini əsaslandıra bilirsə; verilmiş ədədin ən kiçik ortaq böləni və ən böyük ortaq bölənini tapa bilirsə.

Riy.VII. güc.2. Şagird rasional ədədlər üzrə əməlləri müxtəlif üsullarla yerinə yetirə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Bütün ədədlər üzrə cəbri əməlləri modeldə nümayiş etdirə bilirsə (məsələn, “müsbət”, və “mənfi” vahid “qurğular”, yəni iki fərqli rəngli “sıfır cütlükləri”);

  • Ədədin yazılışının ekvivalent formalarından, əməllərin yerinə yetirilməsinin ardıcıllığından, onların xassələrindən və qruplaşdırılmasından hesablamaları sadələşdirmək üçün istifadə edə bilirsə;

  • Ədədi mütənasib hissələrə bölə bilirsə və ədədi onun verilmiş hissəsinə əsasən tapa bilirsə;

  • Natural-üstlü qüvvətin xassələrini nümayiş etdirə bilirsə;

  • Şifahi hesablama zamanı faizin ədədin hissəsi ilə əlaqəsindən istifadə edirsə; verilmiş ədədin faizini tapa bilirsə və dolayı məsələləri həll etməyi bacarırsa;

  • Rasional ədədlər üzrə hesab əməllərinin yerinə yetirilməsi üsullarını seçə və onlardan istifadə edə bilirsə (bu üsullardan: şifahi, texnologiyalardan istifadə etməklə, yazılı alqoritmlər).

Riy. güc.VII.3. Şagird müsbət rasional ədədlər üzərində əməllərin nəticəsini qiymətləndirə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Hesablamalar üzrə məişətlə bağlı məsələnin həlli zamanı şifahi hesablama üsulundan istifadə edirsə və müvafiq səviyyədə əməllərin nəticəsini qiymətləndirməyi bacarırsa;

  • Rasional ədədlər üzrə hesab əməllərinin nəticəsinin əhəmiyyətini qiymətləndirə bilirsə, əməlləri yerinə yetirirsə və öz şəxsi ehtimalını yoxlaya bilirsə;

  • Rasional ədədləri göstərilən dəqiqliklə yuvarlaqlaşdıra bilirsə; cəbri ifadələrin qiymətini təqribən tapa bilirsə (dəqiqliyin göstərilməsindən kənar);

  • Onluq kəsrlər üzrə (yazılı alqoritmdən və ya kalkulyatorun vasitəsi ilə) keçirilmiş hesablamaların nəticələrinin adekvatlığını yoxlamaq üçün qiymətləndirmədən istifadə edirsə.



Riy. güc.VII.4. Şagird ölçünün müxtəlif vahidlərini bir-biri ilə əlaqələndirə və onlardan məsələlərin həllində istifadə edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Kəmiyyət dəyişikliklərinin, hərəkətin sürətinin, miqyas və xəritədə məsafənin tapılması ilə əlaqədar məsələlərin həllində müvafiq vahidlər seçə və onlardan istifadə edə bilirsə;

  • Hesablayarkən praktiki işlə bağlı və ya başqa dərs fənlərindən irəli gələn məsələləri həll edirsə;

  • Verilmiş xətti asılılıqdan istifadə etməklə bir sistemdə verilmiş vahidin başqa sistemin vahidləri ifadə edə bilirsə;

  • Verilmiş vahidi həmin sistemin başqa vahidinin vasitəsi ilə ifadə etməyi bacarırsa.

İstiqamət: qanunauyğunluqlar və cəbr

Riy. güc.VII.5. Şagird kəmiyyətlər arasında düz mütənasib asılılığı tanıya və əks etdirə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Bir kəmiyyət dəyişikliyinin o birisinin qiymətinə necə təsir göstərdiyini verilmiş nisbətləri kəmiyyət və keyfiyyətcə təsvir edirsə; gündəlik həyatdan daimi və qeyri-daimi kəmiyyət dəyişiklikləri barəsində misallar gətirə bilirsə;

  • Sözlə formalaşdırılmış kəmiyyətlər arasında münasibətlər və nisbətlər barədə qaydanı qrafiklə və ya cədvəllə əks etdirirsə və əksinə - qrafiklə və ya cədvəllə əks olunmuş nisbəti sözlə ifadə edirsə;

  • Müxtəlif üsullarla (qrafika ilə, cədvəl şəklində, sözlə, cəbri yolla) əks olunmuş mütənasiblik arasında eyni cür mütənasibliklərə ifadə edə bilirsə.

Riy. güc.VII.6. Şagird məsələnin həlli zamanı vurma anlayışları və əməliyyatlarından istifadə edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Müxtəlif üsulla verilmiş çoxluq üçün verilmiş elementin bu çoxluğa aidiyyətliyini müəyyənləşdirirsə;

  • Problemin həlli zamanı çoxluqlar arasında nisbətlərin müəyyənləşdirilməsi və çoxluq əməliyyatlarının yerinə yetirilməsi üçün Venn diaqramından istifadə edirsə;

  • Çoxluq nəzəriyyəsi anlayışlarından və müvafiq sonlu çoxluqlar üzrə əməliyyatlar arasında qeydlərindən (iki çoxluğun kəsişməsi və birləşməsi) sonlu çoxluqlar arasında nisbətlərin, elementlərin və çoxalma arasında nisbətlərin əks olunması zamanı düzgün istifadə edirsə;

Riy. güc.VII.7. Şagird cəbri təsviri sadələşdirə və xətti tənlikləri həll edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Mətni məsələnin həlli üçün birməchullu xətti tənliyi tərtib edir və həll edirsə;

  • Əməllərin xüsusiyyətlərindən, onların ardıcıllığı və qruplaşmasından cəbri (ən çoxu iki dəyişənin əhatə etdiyi xətti və ya ikinci dərəcəli) təsviri sadələşdirmək və onun əhəmiyyətini hesablamaq üçün dəyişmənin verilmiş əhəmiyyətləri üçün istifadə edirsə;

  • Cəbri çevirmələrdən və ya məntiqi mühakimədən istifadə etməklə iki cəbri ifadənin eyni cür bərabərliyini təsdiq edir və ya inkar edirsə.

Riy. güc.VII.8. Şagird obyektlərin dövrü ardıcıllığı və daimi artıma malik ədədi ardıcıllığını dərk və təhlil edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Dövrü ardıcıllıqda ardıcıllığı dövrlərə bölə bilirsə;

  • Ardıcıllığın verilmiş fraqmentinin genişləndirilməsinin iki və ya daha çox variantını təsəvvür edə bilirsə, genişlənmənin variantlarını izah edirsə və onları müqayisə etməyi bacarırsa;

  • Qoyulmuş məsələnin konteksti ilə əlaqədar ardıcıllığın genişləndirilməsi variantını seçə və öz seçimini əsaslandıra bilirsə;

  • Daimi artıma malik ədədi ardıcıllığı genişləndirirsə; real şəraitdə bu cür ardıcıllıqla təsvir olunan prosesin misallarını göstərə bilirsə.

İstiqamət: həndəsə və fəzanın dərki

Riy. güc.VII.9. Şagird həndəsi fiqurları tanıya, onların növlərini müqayisə edə və təsnifatını verə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Memarlıq və incəsənət nümunələrində və ya onların illüstrasiyalarında, məişət təyinatlı əşyalarda ona tanış olan həndəsi fiqurları və ya onların hissələrini sadalaya bilirsə;

  • Fiqurların növləri arasında nisbətləri formalaşdırırsa (məsələn, ümumilik – fərdilik);

  • Fiquru onun əlamət-xüsusiyyətlərinə əsasən adlandıra bilirsə, fiquru tanımaq üçün onun kifayətliliyi/qeyri-kifayətliliyi barədə fikir yürüdə bilirsə.

Riy. güc.VII.10. Şagird həndəsi obyektlərin təsvirini məsələnin kontekstinə müvafiq olaraq nümayiş etdirə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Qoyulmuş məsələnin müvafiq planını qurursa və hərflərlə qeydlərdən adekvat istifadə edirsə;

  • Həndəsi obyektlərin verilmiş qrafik təsvirlərini və obyektlərin qarşılıqlı yerləşmələrinin müvafiq terminologiyadan istifadə etməklə təsvir edirsə;

  • Müstəvi fiqurlarını elə təsvir edir ki, onların kəsişmə/birləşməsi göstərilən formaya və ya keyfiyyətlərə malik fiqur olsun.

Riy. güc.VII.11. Şagird həndəsi çevirmələri həyata keçirə və onlardan fiqurların xassələrinin müəyyənləşdirilməsində istifadə edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Ətrafdakı obyektlər arasında simmetrik obyektləri axtara bilirsə;

  • Müstəvi fiqurunu (sınıq xətt, çoxbucaqlı) simmetrik fiqurun göstərilən simmetrik oxa nəzərən çəkə bilirsə; müstəvi fiqurunun (sınıq xətt, çoxbucaqlı) paralel köçürülməsini həyata keçirə bilirsə;

  • Müstəvi fiqurunun simmetrik ox/oxlarını göstərirsə; simmetrikliliyin nümayişini bacarırsa; fiqurun simmetrikliyindən fiqurun xassələrini müəyyənləşdirmək üçün istifadə edirsə.

Riy. güc.VII.12. Şagird oriyentasiya üçün koordinat metodundan istifadə edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Xəritədə və ya koordinasiya müstəvisində koordinatlardan istifadə etməklə istiqamətlənməyi bacarırsa;

  • Koordinat oxlarına nəzərən verilmiş nöqtənin ox simmetriyası nöqtəsinin koordinatlarını deyə bilirsə;

  • Paralel köçürmə ilə alınmış fiqurun istənilən nöqtəsinin koordinatlarını onun əvvəlki şəkildə koordinatları və göstərilmiş paralel köçürülməsi vasitəsi ilə tapa bilirsə.

Riy. güc.VII.13. Şagird həndəsi məsələləri üçbucaqla əlaqədar anlayışlardan və faktlardan istifadə etməklə həll edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Fiqurların xassələrini müəyyən etmək üçün, fiqurların məchul elementlərini axtarmaq və ya real şəraitdə məsafəni dolayı yolla müəyyən etmək üçün üçbucağın bərabərlik əlamətlərindən istifadə edə bilirsə;

  • Qurmanın sadə məsələlərini həll edə bilirsə;

  • Səbəb-nəticə əlaqələrini üçbucaqla və onun elementləri ilə əlaqədar qaydalar arasında tapa bilirsə.

Göstəricilərin təhlili, ehtimal və statistika

Riy. güc.VII.14. Şagird verilmiş məsələni həll etmək üçün lazımi keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərini tapa bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini fərqləndirə bilirsə, göstəricilərin toplanmasının müvafiq vasitələrindən istifadə edə bilirsə (ölçmə, müşahidə);

  • Verilmiş mövzu ilə əlaqədar suallar qoyursa, respondentləri müəyyənləşdirir və lazımi göstəricilər tapa bilirsə;

  • Verilmiş məsələ üçün müstəqil plan tərtib edir və statistik eksperiment aparırsa və göstəriciləri toplaya bilirsə.

Riy. güc.VII.15. Şagird kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini qaydaya sala və məsələnin həlli zamanı əlverişli formada təqdim edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini yerləşdirilmə/təsnifatını həyata keçirirsə, göstəriciləri siyahı/piktoqram şəklində təqdim edirsə, yerləşdirilmə/təsnifat prinsipləri üzrə mülahizə yürüdə bilirsə;

  • Qaydaya salınmış göstəricilər cədvəllərini yaradırsa və seçilmiş dizaynın məqsədə uyğunluğunu əsaslandıra bilirsə;

  • Eyni cür kəmiyyət və keyfiyyət göstəriciləri üçün müxtəlif diaqramlar qura bilirsə və hər bir göstəricilərin nə qədər əhəmiyyətli aspektləri nəzərə çarpdırdığı və hər birinin hansı üstünlüyə malik olduğu barədə mülahizə yürüdə bilirsə.

Riy. güc.VII.16. Şagird məsələnin kontekstini nəzərə alınmaqla keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərini interpretasiya və təhlil edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Göstəricilər barəsində suallar qoyur və ya siyahı, cədvəl, piktoqram, yaxud da diaqram şəklində təqdim olunan göstəriciləri xarakterizə edirsə, mövcud qanunauyğunluqlar və seçilən göstəricilər üzrə mülahizə yürüdə bilirsə;

  • Uyğun yekun ədəd göstəricisini seçə bilirsə, öz seçimini əsaslandırırsa, onların göstəriciləri qrupunu xarakterizə etmək üçün hesablayır və onlardan istifadə edirsə;

  • Göstəricilərin bir neçə qrupunu müqayisə edirsə və onlar arasında kəmiyyət və miqdar uyğunluğunu və fərqlərini aşkara çıxara bilirsə (yekun ədədi xarakteristikasından kənar).

Proqramın məzmunu.

  1. Natural ədədlər

Natural ədədlər üzərində cəbri əməliyyatlar. Natural ədədlərin sadə vuruqlara ayrılması. Vuruqlara ayrılmanın tamlığı (cəbrin əsas teoremi), bir neçə tam ədədin ən böyük ortaq böləni və ən kiçik ortaq bölünən. Evklid alqoritmi, bölmənin əlamətləri və onların mövqeli say sistemi ilə əlaqəsi.

  1. Tam ədədlər

Tam ədədlər üzərində cəbri əməllər.

  1. Rasional ədədlər.

Rasional ədədlərin kəsr və onluq kəsr şəklində göstərilməsi.

Rasional ədədlər üzərində cəbri əməllər. Ədədlərin müqayisəsi və cəbri əməllərin nəticələrinin qiymətləndirilməsi. Ədədi ifadələr, ədədi ifadələrdə əməllərin ardıcıllığı, cəbri əməllərin xüsusiyyətləri.



  1. Ədəd oxu. Ədədi aralıqlar.

Həqiqi ədədin ədəd oxunda göstərilməsi. Nöqtənin koordinatı, ədədi aralıqlar.

  1. Ədədin modulu.

Modulun əsas xassələri və onun həndəsi mənası.

  1. Tənasüb.

Tənasübün xassələri, tənasübün məchul həddinin tapılması, ədədin verilmiş nisbətlərə bölünməsi, kəmiyyətlər arasında düz mütənasib və tərs mütənasib asılılıq.

  1. Ədədin faizi və hissəsi.

Ədədin hissəsinin və faizinin tapılması. Ədədin onun faizi və hissəsinə görə tapılması, ədədin faiz şəklində yazılması.

  1. Qiymət endirimi/qiymət artımı (ardıcıl və birdəfəlik qiymət endirimi/artımlarının bir-biri ilə müqayisəsi) və sadə hesabat.

  2. Qüvvət.

Natural üstlü qüvvət, vurğunun, nisbətin və qüvvətin bir-birinə vurulması. Bərabər əsaslı qüvvətlərin hasili və nisbətləri.

  1. Qalıq. Qalığın hesabı.

Qalıq. Qalığın hesabı (cəmi və hasili). Qalığın bölmənin əlamətləri ilə əlaqəsi. Son rəqəmin cəbri.

  1. Çoxluq. Çoxluqlar arasında əlaqələr. Çoxluqlar üzərində əməllər.

Altçoxluq, iki çoxluğun bərabərliyi, boş çoxluq. Çoxluqlar üzərində elementar əməllər: çoxluqların birləşməsi, kəsişməsi, fərqi və çoxluğun toplanması.

  1. Çoxhədlilər.

Çoxhədlinin toplanması, çıxılması, vurulması, bölünməsi. Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması. Müxtəsər vurma düsturları.

  1. Müstəvidə düzbucaqlı koordinat sistemi.

Nöqtənin koordinatları. Həqiqi ədədlər cütünün koordinat müstəvisində göstərilməsi.

  1. Bərabərlik.

Xətti birməchullu bərabərlik. Bərabər əsaslı bərabərliklər. Xətti birməchullu bərabərliyin həlli. Xətti birməchullu bərabərlik parametrlərlə. Modullu xətti bərabərliyin həll edilməsi. Diofant və başqa bərabərliklərin tam ədədlərdə hesablanması. Bərabərliyin qurulması vasitəsilə məsələnin həlli.

  1. Xətti funksiya. Xətti funksiya qrafiki.

Arqumentin qiymətinə əsasən funksiyanın qiymətinin hesablanması. Funksiyanın cədvəl, düstur və qrafik vasitəsilə təsviri. Xətti funksiya qrafikinin koordinat oxuna və bir-birinə nəzərən yerləşməsi.

16. Xətti bərabərlik sistemi.

İkiməchullu xətti tənlik. İkiməchullu xətti bərabərlik sistemi. Yerləşdirmə və toplama üsulları. Sistemlərin xətti bərabərlik sistemlərinə gətirilməsi. Parametrlərə malik bərabərlik sistemləri. Xətti bərabərlik sistemləri vasitəsilə məsələnin həlli.



  1. Dövri ardıcıllıq və daimi artanı olan ədədi ardıcıllıq.

  2. Nöqtə, düz xətt və müstəvilər:

Onlar arasında münasibətlər.

  1. Həndəsi fiqurlar:

Müxtəlif əlamətlərə görə təsnifat (məsələn, qabarıq və hamar, müstəvi və fəza).

  1. Bucaqlar:

Elementlər, ölçü, təsnifat, xassələr.

  1. Üçbucaqlar:

Elementlər, təsnifat, xassələr, bərabərlik əlamətləri.

  1. Müstəvidə həndəsi çevirmələr:

Paralel köçürmə, ox simmetriyası.

  1. Koordinat sistemi: müstəvidə oriyentasiya, çevirmələrin təsviri.

  2. Qurmanın sadə məsələləri.

  3. Göstəricilərin toplanmasının vasitələri:

Ölçmə və müşahidə; sorğu;

  1. Statistik eksperiment.

  2. Keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərinin təşkili:

Göstəricilərin təsnifatı (interval şəklində qruplaşdırmadan başqa);

Göstəricilərin artma-azalma və ya leksikoqrafiya metodu ilə sıralanması.



  1. Göstəricilərin nizamlanmış vahidlərinin keyfiyyət və kəmiyyət əlamətləri:

Göstəricilərin kəmiyyəti, vahidlərin mövqe və ardıcıllığı, göstəricilərin tezliyi; təkrar tipinin qanunauyğunluqları; seçilmiş (məsələn, ekstremal, nadir) göstəricilər.

  1. Kəmiyyət və keyfiyyət göstəriciləri üçün göstəricilərin təqdim üsulları:

Siyahı, cədvəl, piktoqram, nöqtəvi, xətti, sütun diaqramları.

  1. Kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərin yekun ədədi xüsusiyyətləri:

Mərkəzi tendensiyanın ölçüləri –orta, moda.

Göstəricilərin dağınıq ölçüləri –mərkəzdən qaçma diapazonu.



VIII sinif

Riyaziyyat

(gücləndirilmiş)

Standart

İlin sonunda istiqamətlər üzrə nail olunası nəticələr:

Ədədlər və əməllər

Qanunauyğunluqlar və cəbr

Həndəsə və fəzanın dərki

Göstəricilərin təhlili, ehtimal və statistika


Riy.güc.VIII.1. Şagird mövqe sistemi və ədəd yazılışının standart formasından istifadə edə bilər.

Riy.güc.VIII.2. Şagird rasional ədədlər üzərində əməllər apara və onların nəticəsini qiymətləndirə bilər.

Riy.güc.VIII.3. Şagird mülahizə-əsaslandırmanın bəzi üsulundan istifadə edə bilər.

Riy.güc.VIII.4. Şagird hesablamalarla əlaqədar məsələləri həll edə bilər.


Riy.güc.VIII.5. Şagird kəmiyyətlər arasında dairəvi asılılığı tanıya, təhlil edə və əks etdirə bilər.

Riy.güc.VIII.6. Şagird kəmiyyətlər arasında asılılığı əks etdirmək və yoxlamaq üçün funksiyalardan və onların xüsusiyyətlərindən istifadə edir

Riy.güc.VIII.7. Şagird problemin həlli zamanı cəbri ifadələrdən, tənliklər sistemləri və bərabərsizliklərdən istifadə edə bilər.


Riy.güc.VIII.8. Şagird fiqurların təsnifatı və onların növlərini müqayisə etmək üçün fiqurların xassələrindən istifadə edə bilər.

Riy.güc.VIII.9. Şagird həndəsi qaydaların doğruluğunu əsaslandıra bilər.

Riy.IX.10. Şagird obyektlərin təsviri və onların xüsusiyyətlərini

əks etmək üçün nöqtənin həndəsi yeri anlayışından istifadə edə bilir.



Riy.güc.VIII.11. Şagird fiqurun və onun elementlərinin ölçülərini axtara bilər.


Riy.güc.VIII.12. Şagird göstəriciləri tapa və onları qoyulmuş məsələnin həlli üçün əlverişli formada təqdim edə bilər.

Riy.güc.VIII.13. Şagird təsadüfi hadisələri tanıya və baş verənlərin ehtimalını hesablaya bilər.

Riy.VIII.14. Şagird baş verənlərin ehtimalını qiymətləndirə və ehtimalın gözlənilməsi barədə nisbi tezlik və təsadüfilik arasında əlaqədən istifadə etməklə mülahizə yürüdə bilər.


İlin sonunda nail olunası nəticələr və onların indikatorları

İstiqamət: ədədlər və əməllər

Riy.güc.VIII.1. Şagird mövqeli sistem və ədəd yazılışının standart formasından istifadə edə bilər.

Nəticə göz önündədir, əgər şagird:



  • Rasional və irrasional ədədləri dövri və dövri olmayan onluq kəsrlər kimi fərqləndirir və irrasional ədədlərə misal gətirir;

  • Verilmiş dəqiqliklə bütün ədədləri və onluq kəsrləri yuvarlaqlaşdırırsa, dövri onluq kəsrin qısaldılmasını yuvarlaqlaşdırmadan fərqləndirə bilirsə;

  • Mövqe sistemindən istifadə etməklə, bölmənin əlamətlərini əsaslandıra bilirsə; (birrəqəmli) ədədin ardıcıl keyfiyyətlərinin müzakirəsi zamanı vahidlərin dərəcələrində duran rəqəmlərin dövri təkrarı barədə mülahizə yürüdə bilirsə ;

  • Natural ədədi ardıcıl bölərkən birrəqəmli ədəd üzərində qalığın dövriliyini qeyd edir; qanunauyğunluqları izah edir;

  • Tam üstlü qüvvəti izah edir və onun xassələrini izah edir;

  • Ədədləri standart forma ilə və ya əksinə, standart forma ilə verilmiş rəqəmi mövqe sistemindən istifadə etməklə yazırsa; ədədin yazılışının müxtəlif formalarını müqayisə edə bilirsə (məsələn, ədədlər üzərində əməllərin yerinə yetirilməsi zamanı standart formanın hansı üstünlüyü vardır).
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə